Кіріспе

Түркиялық хомяк (Mesocricetus brandti), сондай-ақ Брандт хомяғы немесе авуртлак деп те аталады, Түркияға тән хомяк түрі, түнгі жануарлар, қыстап ұйқыға түседі. Түркиялық хомяқтың мекендейтін жері өте құрғақ және ашық, шөптерден басқа өсімдіктер өте сирек кездеседі. Түркиялық хомяқтар әдетте теңіз деңгейінен 1000-2200 метр биіктікте өмір сүреді. Бұл хомяқтар жерге қуып, паналап жасайды, ал олардың қуыстары жер бетінен 20 дюймнен 6 футқа дейін терең болуы мүмкін. Бұл қуыстар күрделі, бірнеше туннельдерден тұрады, олар жеке ұя салуға, тамақ сақтауға және қалдықтарды жинауға арналған бөлек бөлмелерге жетеді. Түркиялық хомяқтардың қуыстары хомяқтардың төрттен он айға дейін қыстап ұйықтауына жеткілікті жабдықталған (көздер арасында келіспеушіліктер болғанымен), кейде 30 күнге дейін ұйықтап, бірақ көбінесе аптасына бір-екі күнге оянып, белсенділік көрсетеді.

Диета

Түрік хомстерлерінің тамақтануы әртүрлі, негізінен дәнді және шөптермен қоректенеді. Олар кейде жәндіктерді де жейді және қыстауға дайындалып, тамырларын мен жапырақтарын иінде жинап қояды. Түрік хомстерлері көбінесе егістік жерлерге жақын тіршілік ететіндіктен, адамдардың егінтерін жеп, зиянкес деп есептеледі.

Халық саны және қауіпке ұшырау

Түрік хомыры – сирек кездесетін, бірақ Cricetidae тұқымдастығының ең көп тараған түрі. Оның түрлі ортада тіршілік етуге бейімділігі, көбінесе шаруашылық жерлерде өмір сүруіне себеп болады және оны ауыл шаруашылығы зиянкесі деп қарастырып, бақылайды. 1996 жылы түрік хомырының жойылу қаупі ең төменгі деңгейде екені анықталған, бірақ фермерлердің тікелей улау салдарынан қазіргі кезде құрып кетуге жақын жануарлар тізіміне енген. Халық санының азаю себептерін анықтау үшін қосымша мәліметтер қажет.

Көбею

Түрік хомстерлері үш апта сүттен айырғаннан кейін анасынан бөлінеді. Сегіз аптадан кейін ұрғашылары жыныстық жағынан жетіледі, ал еркектер алты айға дейін жетілмейді. IUCN қызыл тізімі мәліметінше, түрік хомстерлері жылына 2-4 рет балалайды, әр балалауда 4-20 бала болады, орташа есеппен 10 бала туады. Petwebsite.com сайты бұл мәліметке қарама-қарсы пікір білдіреді, балалау саны 1-13 аралығында болады, орташа есеппен 6 бала туады деп мәлімдейді. Жүктілік мерзімі 14-15 күн немесе 16-17 күнге созылады. Көктем мен күз – екі негізгі көбейту маусымы, олар күніне 15-17 сағатқа дейін жарық болатын кездер.

Басқа хомстерлермен туыстық қатынасы

Барлық хомяктар жалғыз өмір сүретін жануарлар және көбінесе агрессивті болады. Түрік хомяктары сириялық немесе алтын хомяқтарға ең жақын туыс. Түрік хомяғы екеуінің арасында көбірек агрессивті деп есептеледі, бірақ мұның себебі басқа түрдің үйретілуі болуы мүмкін.

Үй жануарлары

Түрік хомяктерін кейбіреулер үй жануары ретінде ұстайды. Хамстерлер табиғатынан агрессивті, және бұл хомяктер үй жануарлары ретінде салыстырмалы түрде жаңа, бірақ олардың тұқымы әлі де жетіліп келеді. Хомяқтың қолдануға келтірілуі жақын арада болды; 1930 жылы Сириялық хомяктардың бір отбасы қолдануға келтірілді, бұл тарихындағы хомяқтың алғашқы қолдануға келтірілуі болды. Содан бері 18 хомяқ түрінің тек бесеуі ғана – Кемпбелл егешкі хомяғы, Джунгар хомяғы, Роборовский хомяғы, алтын хомяқ және қытай хомяғы – қолдануға келтіріліп, жануарлар дүкендерінде сатылады. Түрік хомяктері зертханалық тәжірибелерде жиі қолданылады.