Патогномоника – аурудың ерекше белгісі. Дәл диагноз қоюға көмектесетін маңызды медициналық термин. Симптомдарды анықтау, диагностика туралы білуге көмектеседі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Патогномониялық (синонимі – патогномикалық) – медицинада жиі қолданылатын термин, ол "нақты бір ауруға тән" дегенді білдіреді. Патогномониялық белгі – бұл белгінің болуы нақты бір аурудың бар екенін кез келген күмәнсіз анықтайды. Белгі немесе симптомды "патогномониялық" деп атау – "диагностикалық" белгі немесе симптомның едәуір күшеюін көрсетеді. Бұл сөз грек тілінен шыққан, πάθος (pathos) – ‘ауру’ және γνώμων (gnomon) – ‘көрсеткіш’ (γίγνωσκω (gignosko) – ‘білу, тану’) сөздерінен құралған.
Medical term meaning "characteristic for a particular disease"
Pathognomonic (rare synonym pathognomic) is a term, often used in medicine, that means "characteristic for a particular disease". A pathognomonic sign is a particular sign whose presence means that a particular disease is present beyond any doubt. Labelling a sign or symptom "pathognomonic" represents a marked intensification of a "diagnostic" sign or symptom. The word is an adjective of Greek origin derived from πάθος pathos 'disease' and γνώμων gnomon 'indicator' (from γιγνώσκω gignosko 'I know, I recognize').
Практикалық қолдану
Кейбір нәтижелер белгілі бір жағдайда классикалық, әдеттегідей немесе өте ұсыныс беретін болуы мүмкін, бірақ олар осы жағдайда ғана кездеспеуі мүмкін, сондықтан нақты диагнозды тікелей көрсетпеуі мүмкін. Патогномоникалық белгі немесе симптомның өте жоғары оң болжамдық құндылығы және жоғары ерекшелігі бар, бірақ жоғары сезімталдығы міндетті емес: мысалы, ол кейде белгілі бір ауруда кездеспеуі мүмкін, себебі термин тек ол болғанда дәрігер науқастың ауруын бірден біледі дегенді білдіреді. Патогномоникалық нәтиже анықталғанда дереу диагноз қоюға болады, өйткені дифференциалдық диагноз бойынша басқа жағдайлар жоқ. Жеке патогномоникалық белгілер салыстырмалы түрде сирек кездеседі. Патогномоникалық нәтижелердің мысалдарына қызылшада ауыздың ішіндегі Коплик дақтары, гиперлипопротеинемиядан зардап шегетін адамдардың алақандарындағы пальмарлық ксантомалар, құтырумен зарарланған ми тініндегі Негри денелері, немесе Генох-Шенлейн пурпурасы бар баланың денедегі бөртпе, буын ауруы, іш ауруы және бүйрек ауруының төрт белгісі, немесе I типті тирозинемия үшін сукцинил ацетон жатады. Симптомдармен (науқас субъективті түрде баяндайтын және өлшенбейтін) және белгілермен (дәрігердің физикалық тексеру кезінде кереует басында байқайтын, есеп беру қажет емес) салыстырғанда, медициналық тесттердің көпшілігі патогномоникалық болып табылады. Мысалы, гиперсегменттелген нейтрофил, ол тек мегалобластикалық анемияда ғана кездеседі (бір ауру емес, бірақ өте байланысты аурулардың жиынтығы). Көбінесе тест нәтижесі «патогномоникалық» болып табылады, өйткені аурудың жағдайын тест нәтижесінің негізінде анықтау бойынша консенсусқа келген (мысалы, қант диабеті созылмалы ашқарақтағы қандағы глюкоза деңгейімен анықталады). Керісінше, өте жоғары сезімталдығы бар тест жағдайды сирек жіберіп алады, сондықтан теріс нәтиже сенімді болуы керек (тексерілген ауру жоқ). Өте жоғары сезімталдығы бар белгі немесе симптом көбінесе sine qua non деп аталады. Мұндай тесттің мысалы – тұқым қуалайтын ішек қатерлі ісігінің кейбір түрлеріндегі негізгі мутацияны анықтау үшін жасалатын генетикалық тест.
While some findings may be classic, typical or highly suggestive in a certain condition, they may not occur uniquely in this condition and therefore may not directly imply a specific diagnosis. A pathognomonic sign or symptom has very high positive predictive value and high specificity but does not need to have high sensitivity: for example it can sometimes be absent in a certain disease, since the term only implies that, when it is present, the doctor instantly knows the patient's illness. The presence of a pathognomonic finding allows immediate diagnosis, since there are no other conditions in the differential diagnosis. Singular pathognomonic signs are relatively uncommon. Examples of pathognomonic findings include Koplik's spots inside the mouth in measles, the palmar xanthomata seen on the hands of people suffering from hyperlipoproteinemia, Negri bodies within brain tissue infected with rabies, or a tetrad of rash, arthralgia, abdominal pain and kidney disease in a child with Henoch–Schönlein purpura, or succinylacetone for Tyrosinemia Type I. As opposed to symptoms (reported subjectively by the patient and not measured) and signs (observed by the physician at the bedside on physical exam, without need for a report) a larger number of medical test results are pathognomonic. An example is the hypersegmented neutrophil, which is seen only in megaloblastic anemias (not a single disease, but a set of closely related disease states). More often a test result is "pathognomonic" only because there has been a consensus to define the disease state in terms of the test result (such as diabetes mellitus being defined in terms of chronic fasting blood glucose levels). In contrast, a test with very high sensitivity rarely misses a condition, so a negative result should be reassuring (the disease tested for is absent). A sign or symptom with very high sensitivity is often termed sine qua non. An example of such test is a genetic test to find an underlying mutation in certain types of hereditary colon cancer.