Кіріспе

1908 жылдың сәуірінде Австралиядағы ауыр теміржол оқиғасы 1908 жылдың 20 сәуірінде Саншайн теміржол станциясының (Саншайн, Виктория, Австралия) қиылысында Мельбурн бағытындағы Бендигодан келген пойыз Баллараттан келген пойыздың соңымен соқтығысты. Оқиғада 44 адам қаза тауып, 400-ден астам адам жарақат алды, олардың көп бөлігі Балларат пойызынан болды, себебі Бендиго пойызы екі локомотивінің күшімен соққыны жұмсартты. Мельбурнның Спенсер-стрит станциясында қаза болғандар мен жарақат алғандарды қабылдау үшін уақытша мәйітхана құрылды, олар Саншайннан арнайы пойызбен жеткізілді. Бұл оқиға Викториядағы ең көп өліммен аяқталған теміржол апаты болып табылады және 1977 жылғы Гранвилл теміржол апатынан кейін Австралиядағы екінші ең ірі апат. Соңғы сот тергеуі Бендиго пойызының екі машинисін және Саншайн станциясының бастығын кінәлі деп тапты, бірақ кейін Виктория Жоғарғы соты оларды ақтап шықты.

Авария

Кешкі сағат 6:30 мен 7:15-те, 20 сәуірде Балларат және Бендиго қалаларынан екі жүк көтерген жолаушылар пойзы бір-бірінен кетіп қалды. 20 сәуір Пасха дүйсенбісі болғандықтан, Виктория штатындағы ұзақ мерекелік демалыс аяқталды. Көтеріңкі ауа-райы көптеген адамдарды сенбі күні Мельбурн қаласынан пойызбен кетуге ынталандырды, ал олардың көпшілігі дүйсенбі кешкісінде қайтып келді. Осының салдарынан екі пойыз да толы болды, ал Балларат пойзының ұзындығы әдеттегіден артық болды. Балларат пойзы екі локомотивпен – AA 534 және "Ескі А" 202 – тартылды және бір пошта вагоны, күзетші вагоны және 11 жолаушылар вагонынан тұрды. Бендиго пойзы AA 564 және AA 544 локомотивтерімен басқарылды, егер жолаушылар түспесе, пойызды экспресс режімінде жүргізуге нұсқау берілді. Балларат және Бендиго желілерінің екеуі де Саншайн сигналдық пунктінен абсолютті блок сигнализациясымен басқарылды. Сиденхемде, Бендиго желісіндегі алдыңғы сигналдық пунктте Милбернге "жол ашық" сигналы берілді, өйткені Саншайн сигналшысы желі станцияға дейін және одан өткенін көрсетті. Соқтығысқан жерден 970 метр қашықтықтағы алыс сигнал және соқтығысқан жерден 283 метр қашықтықтағы үй сигналы қауіпті күйде болды. refn|group=note|The Age газетіндегі (1908 жылғы 22 сәуір) схемадан алынған арақашықтықтар. Балларат пойзы Саншайннан бастап қозғалғанда, Бендиго пойзы оны соқты. Соқтығыс салдарынан Балларат пойзының күзетші вагоны мен төрт артқы вагоны қирады, бірақ Бендиго локомотивінің алдыңғы бөлігіне аз ғана зақым келді. Соқтығыстан шашыраған қалдықтар станцияның екі жолына да, платформаларына да тарады.

Салдары

Апаттан кейін зақымдалған вагондардан шыққан жанар май газ өртке себеп болды. Құтқару жұмыстары қажетті құрал-жабдықтардың, мысалы, балталардың немесе тасымалдағыштардың жетіспеуінен қиындыққа тап болды, оларды станция маңынан әкелуге тура келді. Екі пойыздың жарақат алмаған жолаушылары мен теміржол қызметкерлері (екі пойыздың жүргізушілері мен машинистері де бар) апаттан кейін бірден зардап шеккендерді құтқаруға кірісті. Сонымен қатар, апатты көрген немесе естіген жергілікті тұрғындар да құтқару жұмысына көмектесу үшін станцияға асықты. Апат туралы хабар Мельбурнға жеткеннен кейін, теміржол қызметкерлері дереу көмек пойызын ұйымдастыра бастады, ол құрал-жабдықтар мен құтқарушылармен қатар 4 дәрігерді апат орнына жеткізуге тиіс болды. Теміржол комиссарларының төрағасы Томас Тейттің сөзіне сүйенсек, пойыз Спенсер-стрит станциясынан сағат 11:30-да шықты және Саншайнға сағат 12:17-де жетті. Бірақ кейбір мәліметтерде пойыз сағат 12:45-те немесе одан кешірек келгендігі айтылады.

Сағат 12:20-да Балларат пойызының зақымдалмаған алдыңғы бөлігі Саншайннан апаттан аман қалғандарды алып кетті. Екінші жедел жәрдем пойызы сағат 2:10-да 10 дене және медициналық көмекке мұқтаж жарақат алған жолаушыларды тасымалдап жолға шықты, ал үшінші пойыз сағат 3:35-те 22 денемен аттанды. Көз жұмғандарды анықтау үшін оларды күту бөлмелеріне орналастырды. Саншайндегі апаттан барлық денелер табылып болғаннан кейін, теміржол желісін тазалау жұмыстары дереу басталды, және апат болғаннан кейін таңғы сағат 7:00-ге дейін бір жол қалпына келтірілді. Бендиго пойызының локомотивін басқарған жүргізуші апат кезінде 12 сағат 25 минут жұмыс істеген. Ол тежегіштердің алдыңғы станция – Сент-Олбансқа дейін жақсы жұмыс істегенін айтты. Алыс сигналдан өткеннен кейін ол тежегіштерді жұмсақ басты, бірақ үй сигналынан шамамен 200 метрдей жерде "тежегіштер істен шыққандай поезд мені алға қарай итерді" және "поезд локомотивке шағылысқандай болды". Пойыз үй сигналына дейін тоқтамайтынын түсінген жүргізуші локомотивті кері қосып, мүмкіндігінше көп қуат беру үшін буды ашты. Саншайн стансасының бастығы сол кездегі ережелерге сәйкес әрекет еткен бе, жоқ па, деген күмәндар бар, себебі ол Балларат пойызы оның станциясында тұрғанда Сиденхемнен Бендиго пойызын қабылдады. Ол 20 жыл қызмет еткен, оның ішінде 20 айын Саншайнде өткізген, бірақ жалғыз болған. Апатқа дейін ол 10 сағат бойы үздіксіз жұмыс істеген. Ол бірнеше рет білікті көмек сұраған, бірақ нәтиже болмаған.

Нәтиже

Корониалдың қазылар алқасы Бендиго пойзының екі локомотивін жүргізгендердің және Саншайн станциясының бастығының жауап беруге тиіс екенін анықтады. Бастыққа тағылған қасақана кісі өлтіру айыбы кейіннен алынып тасталды, бірақ жүргізушілер сол айып бойынша 24 қыркүйекте Жоғарғы сотта отырды. Сот отырысы екі аптаға созылды. Қорытынды сөзінде судья сотқа былай деді: айыптау тарапының мәні мынада, алдыңғы локомотивтің жүргізушісі қасақана алыс сигналдан тым жоғары жылдамдықпен өтіп кеткен, станциядан өту жолы бос болады деп күткен, бірақ үй сигналы қызылға ауысқанда және платформада пойыз тұрғанын тоқтауға мүмкін болмай қалған. Дегенмен судья, ешқандай сөзбен ешкімнің абыройына нұқсан келтірмегенін айтты. Қазылар судьяның пікірімен келісіп, Бендиго пойзының екі жүргізушісін де кінәсіз деп таныды.

Өтемақы

Виктория темір жол комиссиялары кінәлі екенін мойындады және өтемақы ретінде 125 000 фунт стерлинг көлеміндегі талаптарды төледі. Бұған қоса, жылжымалы құрам мен жолдарға 50 000 фунт стерлингке жуық зиян келтірілді, сондай-ақ тергеу мен одан кейінгі сот процесінің шығындары мемлекет мойнына жүктелді.