Дамуға бағытталған көмек: нәтижеге негізделген субсидиялар
Output-based aid
Дамуға көмектесу: ОБА – дамыған елдердегі мемлекеттік қызметтерге нәтижелі төлемдер арқылы қолдау. Көлік, білім, су, денсаулық сақтау салаларында қолданылады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Өндірістік нәтижеге негізделген көмек (OBA) – дамушы елдерде мемлекеттік қызметтерді көрсетуді нақты нәтижелерге байланысты субсидиялармен байланыстыратын дамуға көмек стратегиясы. OBA субсидиялары көлік құрылысы, білім беру, сумен жабдықтау және санитария жүйелері, денсаулық сақтау және басқа да салаларда ұсынылады, онда жеке нарықтан шығындарды толық өтеу мүмкін болмайтын оң сыртқы әсерлер басым болады.
Output based aid (OBA) refers to development aid strategies that link the delivery of public services in developing countries to targeted performance related subsidies. OBA subsidies are offered in transport construction, education, water and sanitation systems, and healthcare among other sectors where positive externalities exceed cost recovery exclusively from private markets.
Шолу
OBA негізгі қызметтерге ақы төлеуге мүмкіндігі жоқ адамдарға бағытталған. Ол ерекше түрде дамып келе жатқан елдердегі адамдарға арналған. Қызмет көрсетушіге қызмет көрсетумен байланысты шығындарды, мысалы, пайдаланушы төлемақысын өтеу үшін субсидиялар беріледі. Жеке агенттер қызмет көрсетудің орындалып жатқанын тексеріп, қызмет көрсетушінің нәтижелеріне сүйене отырып, субсидия беріледі. Міне, осылайша ол "нәтижеге негізделген" болып табылады. OBA көбінесе жеке фирма немесе басқа үшінші тарап арқылы қызмет көрсетуші ретінде жұмыс істейді. Қызмет көрсетуші жобаны бастапқы қаржыландыруға жауапты, ал нәтижелер расталғаннан кейін ғана донордан субсидия алады. Мұндай схемаларда көмек беруші емес, қызмет көрсетуші шығын тәуекелін көтереді, ал нәтижеге негізделген схемалар олардың жұмыс істеу принципіне байланысты нәтижелерді қадағалауға мүмкіндік береді. OBA схемаларында жеке секторды интеграциялау жиі кездеседі, себебі олар көбінесе бастапқы қаржыландыруды қамтамасыз етеді. Дүниежүзілік банк OBA-ны көмектің тиімділігін арттырудың бір жолы деп санайды. Бұл дәстүрлі көмек схемаларынан өзгеше, олар әдетте қызмет көрсетушілерге берілетін кіріске емес, нәтижеге бағытталған. Донор, әдетте, Дүниежүзілік банк, үкімет немесе OBA схемасына қатысатын халықаралық ұйым немесе қайырымдылық қор болып табылады. Донордың субсидиясы әдетте пайдаланушы төлемақысын толықтыруға немесе азайтуға бағытталған. Субсидия тек белгілі бір қызмет қауымдастыққа көрсетілгеннен кейін ғана төленеді. Субсидиялар кедей адамдарға бағытталған, себебі OBA бастамалары кедейліктің жоғары деңгейі бар аймақтарда жүзеге асырылады. Денсаулық сақтау саласында медициналық көмекке мұқтаж және оны алуға шамасы жетпейтін науқастарға купон беріледі. Бұл купонды жеке және мемлекеттік ауруханаларға немесе емханаларға алып барып, оларға қажетті медициналық көмек көрсетіледі. Медициналық қызмет көрсеткен емхана немесе денсаулық сақтау маманы донордан қызмет көрсету үшін субсидия алады.
OBA targets individuals who lack the financial means to pay for basic services. It is specifically targeted for individuals in developing countries. The service provider will receive subsidies to replace costs associated with providing the service to people, such as user fees. Individual agents will verify that the service is being delivered and based on the performance of the service provider, a subsidy will be granted. That is how it is "performance based". OBA generally works through a private firm, or another third party, acting as the service provider. The service provider is responsible for the initial financing of the project and, only after results have been verified, will the firm receive subsidies from a donor. In such schemes, it is the provider who bears the risk of loss, rather than the aid donor, and output based schemes allow for the tracking of results because of the way they function. Integration of the private sector into aid schemes is common with OBA, since they often provide the initial financing. The World Bank sees OBA as a way to improve aid effectiveness. This differs from traditional aid schemes that will usually focus on the inputs to service providers rather than the outputs. The donor is usually the World Bank, a government or an international organization or philanthropist that is part of the OBA scheme. Subsidies from a donor will generally serve to complement or reduce user fees. The subsidy is paid only after the particular service has been delivered to a community. The subsidies are targeted to poorer individuals, since OBA initiatives are carried out in regions with significant amounts of poverty. In healthcare, vouchers are granted to patients who require medical attention and cannot afford or access it. These vouchers can be taken to hospitals or clinics, whether private or public, and they will be provided with the medical attention they require. The clinic or healthcare professional that provided the medical service will be subsidized for the delivery of the service by a donor.
Жобалардың мысалдары
Денсаулық сақтау саласында OBA көбінесе мемлекеттік немесе жеке сектордағы қызметкерлермен келісімшарт жасасу арқылы іске асырылады, кейде екеуі де, және ауруға шағу қаупі жоғары немесе денсаулық сақтау қызметтеріне көбірек мұқтаж деп саналатын адамдарға купон беріледі. Денсаулық сақтау саласындағы бәсекелестік купондық жүйе мен қызмет ақысы бойынша алғашқы келісімшарттар 1960 жылдары Оңтүстік Корея мен Тайваньда қолданылған. Никарагуада 1995 жылы Орталық Америка денсаулық сақтау институты (Instituto CentroAmericano de la Salud) репродуктивтік және жыныстық денсаулық қызметтеріне купондық бағдарламаларды бастады. Кения мен Угандада аналардың медициналық мекемелерде босануына бағытталған жаңа бағдарламалар 2006 және 2009 жылдары тиісінше басталды. Моңғолияда ауылдық жерлердегі телекоммуникацияны жақсарту жобалары жүргізілді. Желілерін және қызметтерін телекоммуникацияға қолжетімділігі шектеулі ауылдық аймақтарға кеңейту үшін қазіргі байланыс операторлары субсидиялық келісімшарттарға қатысты. Бұл келісімшарттарға қатысқан операторлар субсидиялармен байланысты тәуекелдерді де білді, себебі олар белгілі бір нәтижелерге жеткен жағдайда ғана қаржыландырылатын еді. Бұл OBA схемаларының мақсаты – интернетке жалпыға бірдей қолжетімділікті қамтамасыз ету. OBA жобаларының табысы мен сәтсіздігі жобаның ерекшеліктеріне байланысты. Көптеген қиындықтар осы жобалардың әртүрлілігінен туындады.
In healthcare, OBA is often implemented by contracting providers in either the public or private sector, sometimes both, and issuing vouchers to people considered at higher risk of disease or in greater need of the health services. Two of the earliest examples of competitive vouchers and fee for service contracts in healthcare were implemented in South Korea and Taiwan in the 1960s. In Nicaragua, the Instituto CentroAmericano de la Salud (Central American Health Institute) began voucher programs for reproductive and sexual health services in 1995. New programs for facility based maternal deliveries in Kenya and Uganda began in 2006 and 2009 respectively. In Mongolia projects to improve rural telecommunications have been undertaken. Existing communication operators bid for subsidy contracts to expand their networks and services to rural areas with poor access to telecommunications. The bidding operators were also aware of the risk associated with the subsidies, since they would only receive funding if certain outcomes had been met. These OBA schemes are meant to provide universal Internet access to the internet. OBAs have had successes and failures based on the specific project. Many challenges have come to exist as a result of the diverse projects that have been carried out.
Тарих
Баучерлік негіздегі OBA-ның алғашқы мысалы 1960 жылдары Оңтүстік Корея мен Тайваньда тіркелді. Малкольм Поттс айтуынша, бұл отбасылық жоспарлау шаралары өте табысты болды. Жаңа мыңжылдыққа дейін OBA даму мақсатында қолданылған жағдайлар аз болды. 1990 және 2000 жылдардың басында Латын Америкасы, Азия және Африкада баучерлік денсаулық сақтау схемалары сынақтан өтті. 2002 жылы Дүниежүзілік банк Жеке секторды дамыту стратегиясын (PSD) іске қосты, онда OBA маңызды құрамдас бөлік болды. Дүниежүзілік банк OBA-ның ең белсенді қатысушысы болып табылады және 2003 жылы Ұлыбританияның Халықаралық даму департаментімен (DFID) бірлесіп, "Нәтижеге негізделген көмек жөніндегі жаһандық әріптестік" (GPOBA) құрды, бұл "қызмет көрсету сапасын жақсарту үшін OBA тәсілдерін қолдауға бірлесіп жұмыс істейтін донорлар мен халықаралық ұйымдардың серіктестігі". Бұл серіктестік денсаулық сақтау, су, энергетика, көлік, телекоммуникация және білім беру салаларында нәтижеге негізделген бастамаларды іске асыру үшін әртүрлі халықаралық серіктестермен ынтымақтастық етті. 2009 жылдың маусым айына қарай GPOBA әлем бойынша 128 OBA жобасын анықтады, олардың жалпы құны 3,3 миллиард долларға бағаланды. 2006 жылдан бастап Германияның KfW даму банкі Шығыс Африка (Кения, Танзания және Уганда) және Оңтүстік Азия (Бангладеш және Камбоджа) елдерінде көп аудандық пилоттық жобаларды қаржыландырды.
The first instance of voucher based OBA was in South Korea and Taiwan in the 1960s. According to Malcolm Potts, these family planning initiatives were very successful. There were few such instances where OBA was used for development purposes up until the new millennium. Voucher based healthcare schemes were piloted in Latin America, Asia and Africa in the 1990s and early 2000s. In 2002, the World Bank launched its Private Sector Development Strategy (PSD), of which OBA was a key component. The World Bank has been the most active participant in OBA and in 2003, along with the UK's Department for International Development (DFID), they launched the Global Partnership on Output Based Aid (GPOBA), a "Partnership of donors and international organizations working together to support OBA approaches to improving service delivery for the poor". The partnership has worked with various international partners to pursue output based initiatives in fields of healthcare, water, energy, transport, telecommunications and education. As of June 2009, GPOBA has identified 128 OBA projects around the world, with a value of $3.3 billion. German development bank KfW financed multi district pilot projects in East Africa (Kenya, Tanzania, and Uganda) and South Asia (Bangladesh and Cambodia) beginning in 2006.
Артықшылықтар
GPOBA пікірінше, OBA басқа көмек түрлерінен бірнеше жағынан артықшылықтары бар. Біріншіден, ол ашықтықты қамтамасыз етеді, себебі кез келген субсидияны беруші мен алушы бір-біріне және қоғамға белгілі болады. OBA схемаларында орындалу тәуекелі жеткізушілерге ауысады, өйткені олар нәтижелері үшін жауапты. OBA схемалары жобалардағы инновацияларды ынталандырады, сондай-ақ жеке сектордан сарапшылық және қаржыны тартуға мүмкіндік береді. Соңында, OBA нәтижелерді ішкі бақылауды қамтамасыз етеді. Берклидегі Калифорния университетінің профессоры Малкольм Поттс OBA схемаларын дәстүрлі көмек жобаларынан тиімдірек деп санайды, өйткені олар қолданыстағы инфрақұрылымға инвестиция жасайды. OBA схемалары аз қамтылған тұтынушыларға алатын қызметтің сапасын анықтауға мүмкіндік береді. Мысалы, денсаулық сақтау жобасында OBA алатын адамдар өз денсаулық сақтау қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін қайда жүгінуді өзі шеше алады, яғни мемлекеттік және жеке сектордағы мүмкіндіктер арасынан таңдай алады. OBA бойынша, қолданыстағы қызмет көрсетушілерге олардың қызметтерін пайдаланған адамдардың санына байланысты субсидиялар беріледі. Осылайша, адам мемлекеттік, жекеменшік немесе коммерциялық емес ұйымдардан қызмет таңдап, қызмет көрсетілгеннен кейін ғана субсидия алады. Басқа көмек схемаларында жобалар донорлармен алдын ала қаржыландырылатын болса, OBA нақты қаржыландыруды қолданады; егер қызмет көрсетушілер міндеттемелерін орындамаса, олар мен олардың инвесторлары, салық төлеушілер емес, қаржылық шығынның негізгі бөлігін көтереді.
According to the GPOBA, OBA improves upon other forms of aid in a number of ways. The first is by creating transparency since the provider and receiver of any subsidy will be known to each other and the public. Performance risk is shifted to the providers in OBA schemes since they are accountable for what they deliver. OBA schemes are said to provide incentives for innovation in projects as well as a means for mobilizing expertise and finance from the private sector. Finally, OBA provides internal tracking of results. Malcolm Potts of the University of California, Berkeley believes OBA schemes to be more effective than traditional aid projects because they invest in extant infrastructure. OBA schemes can provide poor consumers with the leverage to determine the quality of the service they are provided with. For example, in a health care project, individuals receiving OBA will gain choice in where they want to go for their health care needs, essentially a choice between options in the public and private sector. With OBA, existing service providers are granted subsidies based on the number of people who use their services. In this way an individual can choose between multiple service providers, whether public, private or non governmental, and only after the service has been provided do they receive the subsidy. Compared to other aid schemes where projects were pre funded by a donor, OBA uses explicit funding; if service providers fail to deliver, they and their investors, rather than taxpayers, who bear the brunt of financial loss.