Гуго Святого Виктора: Теолог және мистикалық ойшыл
Hugh of Saint Victor
Хью Сен-Викторлық: неміс теологы, мистикалық ілімдердің авторы. «Didascalicon» еңбегінде философияның 4 түрін қарастырады: теориялық, практикалық, қолданбалы, логика.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Неміс-француз каноны және теологы Хью де Сент-Виктор (1096 – 11 ақпан 1141) – саксондық канон, мистикалық теологиядағы маңызды теолог және жазушы.
German French canon regular and theologian
Hugh of Saint Victor ( 1096 – 11 February 1141) was a Saxon canon regular and a leading theologian and writer on mystical theology.
Философия және теология
Ертедегі Дидаскаликон – Құдай мен Мәсіхке қатысты қарапайым, энциклопедиялық көзқарас болды, онда Хью даулы мәселелерден аулақ болып, католиктік христиандықтың негізгі қағидалары деп есептеген нәрселеріне назар аударды. Онда ол адамдарға өзін жетілдіруге және Құдайға жақындауға көмектесетін үш түрлі философияны немесе «ғылым» [scientia] атап көрсетті: теориялық философия (теология, математика, физика) – шындықты сыйлайды, практикалық философия (этика, экономика, саясат) – ізгілік пен сақтыққа қол жеткізуге көмектеседі, ал «механикалық» немесе «еркін» философия (мысалы, ағаш өңдеу, егіншілік, медицина) – материалдық игіліктер береді. Төртінші философия – логика, осылардың бәріне дайындық болып табылады және оларда анық және дұрыс қорытындыларға жетуді қамтамасыз етеді. Хьюдің терең мистикалық бейімділігі философияны құдайлықты түсінуге пайдалы құрал ретінде қарастыруға немесе оны сенімді қорғау үшін пайдалануға кедергі келтірмеді. Хью Августиннің «Жаратылыс кітабына» жасаған түсіндірмесінен күшті әсер алды. Құдайдың даналығы – жаратылыстың түпкі үлгісі. Әлемнің алты күнде жаратылуы – адамның терең ойға даларлық құпиясы, тіпті қасиетті құдай сыйы. Құдайдың хаостан тәртіпті жасап, әлемді құруы – адамдарға өздерінің білімсіздік хаосынан арылып, даналық пен сұлулықтың жаратылысына айналуға шақыру болды. Осындай мистикалық этикалық түсіндіру Хьюге тән еді, ол «Жаратылыс кітабын» оқиғалардың сөзбе-сөз баяндауы ретінде емес, оның моральдық сабақтары үшін қызықты деп санады. Исамен бірге, қасиеттер де Құдайдың адамға өзін құтқаруы үшін берген сыйы еді, бірақ Құдай басқа да жолдарды қолдана алатын еді. Хью барлық нәрсені жаратылыс жұмысы (opus creationis) және қалпына келтіру жұмысы (opus restaurationis) тұрғысынан бөліп қарастырды. Opus Creationis – Құдайдың жарату іс-әрекеті, нәрселердің шынайы жақсы қасиеттері, адамзаттың бастапқы күйі мен тағдыры. Opus restaurationis – Құдайдың Исаны жіберу себептері мен оның салдары. Хью Құдайдың Исаны жіберуге міндетті емес деп сенді және Оның таңдауға басқа да мүмкіндіктері болды. Оның Исаны жіберу себебі – біз терең ойға даларлық құпия, оны аян арқылы, философияның көмегімен түсінуге болады.
The early Didascalicon was an elementary, encyclopedic approach to God and Christ, in which Hugh avoided controversial subjects and focused on what he took to be commonplaces of Catholic Christianity. In it he outlined three types of philosophy or "science" [scientia] that can help mortals improve themselves and advance toward God: theoretical philosophy (theology, mathematics, physics) provides them with truth, practical philosophy (ethics, economics, politics) aids them in becoming virtuous and prudent, and "mechanical" or "illiberal" philosophy (e. g., carpentry, agriculture, medicine) yields physical benefits. A fourth philosophy, logic, is preparatory to the others and exists to ensure clear and proper conclusions in them. Hugh's deeply mystical bent did not prevent him from seeing philosophy as a useful tool for understanding the divine, or from using it to argue on behalf of faith. Hugh was heavily influenced by Augustine's exegesis of Genesis. Divine Wisdom was the archetypal form of creation. The creation of the world in six days was a mystery for man to contemplate, perhaps even a sacrament. God's forming order from chaos to make the world was a message to humans to rise up from their own chaos of ignorance and become creatures of Wisdom and therefore beauty. This kind of mystical ethical interpretation was typical for Hugh, who tended to find Genesis interesting for its moral lessons rather than as a literal account of events. Along with Jesus, the sacraments were divine gifts that God gave man to redeem himself, though God could have used other means. Hugh separated everything along the lines of opus creationis and opus restaurationis. Opus Creationis was the works of the creation, referring to God's creative activity, the true good natures of things, and the original state and destiny of humanity. The opus restaurationis was that which dealt with the reasons for God sending Jesus and the consequences of that. Hugh believed that God did not have to send Jesus and that He had other options open to Him. Why he chose to send Jesus is a mystery we are to meditate on and is to be learned through revelation, with the aid of philosophy to facilitate understanding.