Кіріспе

Элиас Венезис (Ηλίας Βενέζης) (4 наурыз 1904 жыл – 3 тамыз 1973 жыл) – грек жазушысы Элиас Мелос (Ηλίας Μέλλος) қолданған псевдоним. Ол 1904 жылы Кіші Азиядағы Айвалик (Кидония) қаласында дүниеге келді және 1973 жылы Афинада қайтыс болды. Ол көптеген кітаптар жазды, олардың ең белгілілері – «31328 нөмірі» және «Эолдық жер». Ол «30-шы жылдар буынының» жазушыларының бірі саналады.

Өмірбаян

Элиас Венезис Айвалиде (Айвалиқтың грекше айтылуы) туып өскен, ол орта мектепті осы жерде бітірген. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Венезис отбасы қуғын-сүргіннен құтылу үшін Айвалиден Лесбосқа қашып кетті, бірақ 1919 жылы грек әскері Смирнаны және оның ішкі аймағын басып алғаннан кейін Кіші Азияға қайта оралды. Түрік әскері бұл аймақты қайта басып алған кезде, Венезис тұтқынға алынып, "еңбек батальонында" құл болып жұмыс істеді. Ол 18 жаста еді. Тұтқындар ел ішіне қарай аттанды, бірақ олардың көпшілігі жолда қаза тапты немесе ауыр жағдайларға шыдамай қайтыс болды, сондықтан баратын жеріне жеткендердің саны азая түсті. Оның "еңбек бригадасына" "құрылғандардың" 3000-нан тек 23-і ғана аман қалды. Венезис босатылғаннан кейін Лесбосқа қайтарылды. Онда ол апталық "Камбана" газетін құрған Стратис Миривилиспен танысты және газетке "Түркиядағы тұтқындық кезеңіндегі қорқынышты оқиғалары" туралы жазуға шақырылды. Осының нәтижесінде жазылған роман 1924 жылы "Камбана" газетінде бөлім-бөлім жарияланды. Алайда, ол 1931 жылы кітап түрінде қайта басылғанға дейін Грецияда кеңінен танымал болған жоқ. Оның маңызды романдары Кіші Азиядағы өміріне арналған: "Эол жері" балалық шағындағы жазғы демалыстың жоғалған жұмағын суреттейді; "No 31328" – өлім шерулерінің қорқынышты тәжірибесі, ал "Тыныштық" – Грециядағы жаңа өмірге бейімделу үшін күресі. Грецияда Венезис банкте жұмыс істеп, бос уақытында жазумен айналысты. 1938 жылы ол Ставрица Мольвиатиге үйленді. Ол да Айвалиден шыққан еді. Грецияны Германия басып алған кезде Венезис қайтадан тұтқынға алынды. Ол жоғары лауазымды грек шенеуніктердің, соның ішінде архиепископ Дамаскиннің араласуы арқасында босатылды. Соғыстан кейін Венезис "Акрополис" газетінде мақалалар жазды. Ол Афина академиясының мүшесі болды.