Кіріспе

Қасиетті мәтін

Езидтердің Апокалипсисі – күрд тілінде жазылған кітап, және ол езидтердің екі қасиетті кітабының бірі саналады, екіншісі – Езидтердің қара кітабы (Мишефа Реш). Алайда, оның қасиеттілігі расталған жоқ. Кітапта Таусы Мәлек сөйлейді деп айтылады, ол өз қалауынша түрлі жауапкершіліктерді, нығметтерді және бақытсыздықтарды бөліп береді, ал адамдардың оған ешқандай қатысы жоқ.

Ашылу және шынайылығы

Шейх Абдаллах әл-Ратабки (1746 жылы қайтыс болған) езидтердің қасиетті "Жилва" деп аталатын мәтінін атап өтті және оның авторлығын шейх Ади ибн Мұсафирге жатқызды. Бұл пікірді 1928 жылы Р. Х. В. Эмпсон да қайталап, кітапты шейх Адидің Фахр ад-Дин ибн Адиге жазғанын айтты. Алайда 1911 жылы Р. Франк мұны жоққа шығарды. 1850 жылдары шетелдіктер езидтерді зерттей бастағанда, олардың қасиетті кітаптары бар деп сеніп, оларды табуға тырысты. Езидтердің ауызша дәстүрлерінде киелі кітаптар болғанымен, олардың езидтер үйінде жасырын сақталғаны немесе қырғын кезінде өртеліп кеткені белгісіз болды. 1880 жылдары езидтердің Аян кітабының көшірмелері табылды, ал XIX ғасырдың соңынан XX ғасырдың басына дейін Иракта нақты деп саналатын бірнеше көшірме таратылды. Бұл іске ассириялық Еремия Шамир, бұрынғы монах және Анкавадан қолжазба сатушы ретінде танымал болған адам қатысқан сияқты. Альфей Андрус 1891 жылы, ал Эдвард Гранвилл Браун 1895 жылы езидтердің Аян кітабы мен Езидтердің қара кітабын аударды. Р. Я. Эбид, М. Дж. Л. Янг және Ися Джозеф та аударма жасады. Джозеф өзінің аудармасын өзі тапқан түпнұсқа күрд кітабынан жасағанын мәлімдеді. Алфонс Мингана 1916 жылы осы уақытқа дейін жасалған барлық аудармалар түпнұсқасыз құжаттарға негізделгенін айтты. Оның пікірінше, Шамир езидтердің Аян кітабының авторы болуы мүмкін. Езидтердің өзі 1850 жылдары басталған батыстың қызығушылығынан бұрын кітаптар туралы білген, бірақ көпшілігі оларды ешқашан көрген емес.

Мазмұны

Кітап бірінші тұлғадан баяндалған, баяндаушы өзін жоғары мәртебелі жаратылыс ретінде көрсетеді және қысқаша кіріспеден кейін бес тарауға бөлінген.