Кіріспе
Асеновград () – Оңтүстік Болгарияның орталық бөлігінде орналасқан қала, Пловдив облысының құрамына кіреді. Бұл Болгариядағы облыс орталығы емес ең ірі қала. Бұрын Станимака (Станимака; Στενήμαχος) деп аталған, ол 1934 жылы XIII ғасырдың патшасы Иван Асен II-нің құрметіне қайта аталды. Асеновградқа 1986 жылға дейін жеке ауылдар болған Горни Воден және Долни Воден аудандары да кіреді. 2021 жылғы халық санауы мәліметтері бойынша, қаланың халқы 47 815 адамды құрайды. Қаланың үстінде Иван Асен II патша кезінде нығайтылып, Екінші Болгар мемлекетінің оңтүстік шекарасын қорғауда маңызды әскери бекетке айналған Есен бекінісінің қиратындары орналасқан. Қала көптеген шіркеулермен, монастырьлармен және шағын шіркеулермен (капеллалармен) әйгілі және оны көбінесе Кіші Иерусалим деп атайды. Сонымен қатар, қала той көйлектері мен аксессуарлардың көптеген ательелері мен дүкендерінің болуына байланысты "Көйлектер қаласы" деп те танымал. Асеновград тұрғындарының басым бөлігі – болгарлар, қалада түрік және рома этностарының өкілдері де бар.
Тарих
Асеновградты фракийлер б.з.д. 300–400 жылдар шамасында Стенимахос (Στενήμαχος) деп негіздеген. Б.з.д. 72 жылы қала Рим империясының әскерлерімен Қара теңізге қарай Римнің кеңеюінің бір бөлігі ретінде басып алынды. Ұзақ уақыт бейбіт өмірден кейін, 251 жылы қала готтар тарапынан қиратылды, бірақ кейін қайта жаңартылды. 395 жылы Рим империясы екіге бөлініп, қала Византия империясының билігіне көшті. Содан кейін славян тайпалары аймаққа көптеп қоныстанды (шамамен 700 жылға дейін) және халықтың басым бөлігін құрады. Болгария және Византия империялары арасындағы соғыстар кезінде қала болгар билеушілері үшін маңызды әскери бекініс болды. Латын империясымен қарым-қатынастың нашарлауына байланысты, 1230 жылы болгар патшасы Иван Асен II жергілікті Станимака бекінісін күшейтті, және осы себепті 1934 жылы қала оның құрметіне аталды (әдеби мағынада – Асен қаласы). Болгария Осман империясының құрамына енгеннен кейін, рома және түріктер Станимакада қоныстанды, қазіргі таңда олар Асеновград муниципалитетінің халқының 15% құрайды, ал қалған 75% этникалық болгарлар, 10% – белгісіз және басқалары. Қаланың халқының көп бөлігі гректерден тұрды (1900 жылы 52%), Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Болгария мен Грекия арасындағы халық алмасуына дейін. Грекияның түрлі аймақтарынан келген болгарлар Асеновградқа қоныстанды, ал қаланың грек тұрғындары Македониядағы Науса және Килкис қалаларына көшті. Науса және Килкис қазір Асеновградтың серіктес қалалары болып табылады. Революционер және Ішкі Македониялық революциялық ұйымының жетекшісі Тане Николов өмірінің соңғы жылдарын Асеновградта өткізіп, 1947 жылы осы қалада қайтыс болды.
Мәдени және табиғи көрнекі орындар
Қала діни және мәдени туризм орталығы болып табылады. Оның негізгі тартымдылықтары – Әйя Петка және Арапов монастырьлары, сондай-ақ Әйя Кирик. Қаланың төңірегінде 5 монастырь, 15 шіркеу және 58 шағын шіркеу (қалаға «Кіші Иерусалим» деген атты әкелген), тарихи, этнографиялық және палеонтологиялық мұражайлар бар. Қаладан 2 шақырым қашықтықта Асен қамалы орналасқан. Қала сыртында 40 Springs аң ауру және балық аулау демалыс орны бар. Қыста ауа-райы өте жағымды, ал жазда салқын болады, бұл қала мен оның айналасын туристер үшін тартымды етеді. Қаланың оңтүстік-шығыс бөліктері туристік мақсаттарға және қалалық құрылысқа, оның ішінде Параколово және 40 Springs кешеніне белгілі. ХХ ғасырдың соңында қалада 600 орындық және дөңгелек би алаңы бар, 1977 жылы салынған және Асеновец қонақ үй кешенінде орналасқан, толыққанды жаңарып жатқан, бірақ қазіргі кезде жоқ болған алғашқы болгар дискотекаларының бірі – Джумбаре танымал болды.
Outside of the town is the 40 Springs hunting and fishing resort. The climate is very pleasant during the winter and cool in the summer, which made the city and its surroundings very attractive for tourism. The southeast portions of the city are noted for tourist destinations and their urban development, including Parakolovo and the 40 Springs complex. In the late twentieth century the town was known for one of the first Bulgarian discos, Jumbare , with 600 seats and a round dancing floor, it was completed in 1977 and was located in the Asenovec hotel complex, which is full recovering, but the disco no longer exists.
Асеннің қамалы
Асеннің қамалы Родоп тауларында, қаланың ортасынан шалқақта орналасқан. Бұл қамал фракийлер заманынан бері бар, ал орта ғасырларда маңызды стратегиялық нүкте болып саналған. Қамал патша Иван Асен ІІ-нің құрметіне аталған. Кешендегі толығымен сақталған жалғыз ғимарат – Әулие Богородица Петричка шіркеуі. 1991 жылы шіркеу толыққанды қайта жаңартылып, православие храмдарының бірі ретінде қызмет етуін бастады. Қамал Болгарияның 100 үздік ұлттық туристік орындарының тізіміне енген және жыл бойы келушілерге ашық. Күн сайын мыңдаған адамдар мен туристер оның шыңына көтеріліп, сурет түсіріп, демалып, әсем көріністерден ләззат алады.
Палеонтологиялық мұражай
Қаладағы палеонтологиялық мұражай Болгарияның Ұлттық табиғи тарих мұражайымен байланысты. Ол 1990 жылы құрылған және елдегі ең ірі палеонтологиялық коллекциялардың біріне ие. Көрмелердің арасында сабырт тісті жолбарыс, жолбарыс метайлурус, дейнотерий, аю – индарктос және тағы да басқалары бар.
Мәдениет
Қаланың оңтүстік бөлігі дистилляция зауыттарымен әйгілі. Асеновград шараптары бүкіл елде бағаланады. Қала көптеген той киімдері сататын дүкендерімен танымал, сондықтан көптеген болгарлар осында тойға дайындалу үшін келеді. Ерекше географиялық орналасуының арқасында қала тұрғындары "кешкі жел" деп аталатын жеңіл желдің ыңғайын сезінеді.
Спорт
Футбол клубы "Асеновец" Асеновград қазіргі уақытта үшінші лигада ойнайды.