Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Төменгі жақ нервінің тармағы
Branch of the mandibular nerve
Төменгі альвеолярлық нерв (IAN) (сонымен қатар төменгі тіс нерві) – төменгі жақ нервінің (CN V3) сезімтал тармағы (ол өзі үштік нервтің (CN V) үшінші тармағы). Бұл нерв төменгі/жақ тістеріне және оларға сәйкес келетін қызыл иекке, сондай-ақ беттің шағын бөлігіне (сентальді нерв арқылы) сезімталдық иннервациясын қамтамасыз етеді.
The inferior alveolar nerve (IAN) (also the inferior dental nerve) is a sensory branch of the mandibular nerve (CN V3) (which is itself the third branch of the trigeminal nerve (CN V)). The nerve provides sensory innervation to the lower/mandibular teeth and their corresponding gingiva as well as a small area of the face (via its mental nerve).
Шығу тегі
Төменгі альвеолалық жүйке төменгі жақ жүйкесінен туындайды және төменгі жақ сүйегінің мандибулярлық каналында өтеді. Канал арқылы өте отырып, ол моляр және екінші премоляр тістеріне сезімтал тармақтарды жібереді; бұл тармақтар бірінші кезекте төменгі тіс тіліне (inferior dental plexus) бірігіп, содан кейін осы тістерге кішкентай қызыл иек жүйкелері мен тіс жүйкелерін бөліп шығарады. Жүйке мандибулярлық каналдың дистальды/алдыңғы бөлігінде (екінші төменгі премолярға жақын) екі соңғы тармағына – митальды жүйкеге және кескіш тармаққа – бөлініп аяқталады.
The inferior alveolar nerve arises from the mandibular nerve. to come to pass in the mandibular canal within the mandible. Passing through the canal, it issues sensory branches for the molar and second premolar teeth; the branches first form the inferior dental plexus which then gives off small gingival and dental nerves to these teeth themselves. The nerve terminates distally/anteriorly (near the second lower premolar) within the mandibular canal by splitting into its two terminal branches: the mental nerve, and the incisive branch.
Жарақат
Төменгі жүйке зақымдануы ең көп кездесетін жағдайлар – хирургиялық араласындар, оның ішінде даналық тістің алынуы, төменгі жақ сүйегіне тіс имплантатын орналастыру, тіс тамырлары төменгі жақ сүйегіндегі жүйке арнасына жақын орналасқанда тамыр каналдарының емделуі, терең тіс жергілікті анестезиясының инъекциялары немесе ортогнатикалық хирургия. Травмалар мен төменгі жақ сүйегінің сынықтары да жиі төменгі альвеолярлық жүйке зақымдануымен байланысты. Тригеминалдық сезім жүйкесінің зақымдануы салдарынан сезімнің жоғалуы, ауырсыну, сезімнің өзгеруі және көбінесе осы үш белгінің қатар кездесуі мүмкін. Бұл өмір сапасын айтарлықтай төмендетіп, функционалдық қиындықтар мен психологиялық әсерге алып келуі мүмкін. Даналық тісін алу операциясымен байланысты қауіп 2% уақытша, ал 0,2% тұрақты деп есептеледі. Дегенмен, бұл қауіпті бағалау толыққанды емес, себебі тіл жүйкесінің парестезиясы үшін де сол дереккөз келтірілген. Төменгі альвеолярлық жүйке зақымдануы тіл жүйкесіне қарағанда жиірек кездесетіні анықталған. Зақымдану көрсеткіші әртүрлі зерттеулерде айтарлықтай өзгешеленеді. Сонымен қатар, жүйке зақымдануының пайда болуына көптеген факторлар әсер етеді. Мысалы, жасөспірімдерде үшінші тіс тістерін алып тастағандағы жүйке зақымдануының көрсеткіші 25 жастан асқан науқастарға қарағанда әлдеқайда төмен. Егер тіс төменгі альвеолярлық жүйке орналасқан төменгі тіс арнасына жақын болса (рентген суретінде көрінетіндей), бұл қауіп 10 есе артады. Мұндай жоғары тәуекелді даналық тістерін конус сәулелі КТ (КТ-сы) көмегімен қосымша бағалауға және операцияны жоспарлауға болады, мұнда жүйке зақымдануын азайту үшін сақтықпен тіс тартылып алынуы немесе дені сау науқастарда коронектомия жасалуы мүмкін. Төменгі жақ сүйегіне тіс имплантациясы кезінде жүйке зақымдануының қаупі белгісіз, бірақ бұл пациентті ескертуді қажет ететін танылған қауіп. Егер зақымдану орын алса, дереу емдеу қажет. Терең тіс инъекцияларынан туындаған жүйке зақымдануының қаупі шамамен 1:14 000-ға тең, олардың 25%-ы тұрақты болып қалады. Операция алдында осы зақымданулар туралы міндетті түрде ескерту жасалуы керек, бұл дұрыс тәжірибе саналады. Соңғы жылдары әдебиетте ортодонтиялық емдеуден кейін төменгі альвеолярлық жүйке зақымдануы сирек кездесетін асқыну ретінде пайда болып, анестезия, парестезия немесе осы екеуінің бірігуімен көрінеді; алайда, дұрыс емдеу жүргізілген барлық жағдайларда толық қалпына келуге қол жеткізілді.
Inferior nerve injury most commonly occurs during surgery including wisdom tooth, dental implant placement in the mandible, root canal treatment where tooth roots are close to the nerve canal in the mandible, deep dental local anaesthetic injections or orthognathic surgery. Trauma and related mandibular fractures are also often related to inferior alveolar nerve injuries. Trigeminal sensory nerve injuries are associated with numbness, pain, altered sensation and usually a combination of all three. This can result in a significant reduction in quality of life with functional difficulties and psychological impact. The risk associated with wisdom tooth surgery is commonly accepted to be 2% temporary and 0.2% permanent. However, this risk assessment is not concrete as the same source is cited for lingual nerve paresthesia. It is well documented that inferior alveolar nerve injury is more common than lingual nerve injury. The percentage of injury varies significantly in different studies. Furthermore, many factors affect the incidence of nerve injury. For example, the incidence of nerve injury in teens removing third molars is much lower than the incidence in patients 25 and older. This risk increases 10 fold if the tooth is close to the inferior dental canal containing the inferior alveolar nerve (as judged on a dental radiograph). These high risk wisdom teeth can be further assessed using cone beam CT imaging to assess and plan surgery to minimise nerve injury by careful extraction or undertaking a coronectomy procedure in healthy patients with healthy teeth. The risk of nerve injury in relation to mandibular dental implants is not known but it is a recognised risk requiring the patient to be warned. If an injury occurs urgent treatment is required. The risk nerve injury in relation deep dental injections has a risk of injury in approximately 1:14,000 with 25% of these remaining persistent. Routine preoperative warnings about these injuries should occur before surgery, and represent good practice. Inferior alveolar nerve injury secondary to orthodontic treatment is also emerging in the literature in the recent years as a rare complication and manifested as anesthesia, paresthesia, or combination of both; however full recovery was achieved in all of the reported cases when proper management was applied.