Кіріспе

Дененің жағдайы: арқасымен жату, аяқтары басынан сәл жоғары. Тренделенбург позициясында дене тік жатады, немесе аяқтары басынан жоғары көтерілген 15-30 градус еңіспен арқасымен жатыр. Кері Тренделенбург позициясында дене де еңіске жатады, бірақ енді басы жоғары көтеріледі. Тренделенбург позициясы хирургияда, әсіресе құрсақ және несеп-жыныс жүйесінің операцияларында қолданылады. Бұл ішкі ағзаларды бауырдан және қуықтан алшақтату арқылы кіші кезеңге қол жеткізуді жеңілдетеді. Гиповолемиялық шокта оны қолдануды қолдайтын дәлелдер жоқ, өйткені ол өкпе мен миға зиян келтіруі мүмкін. Бұл позиция неміс хирургі Фридрих Тренделенбургтің (1844-1924) құрметіне аталған.

Қазіргі қолданылулары

Тренделенбург позициясы веналық ауа эмболиясын емдеу үшін қолданылуы мүмкін, оң қарыншаның шығу жолы оң қарынша қуысынан төмен орналастырылып, ауаның оң қарынша ішіне, эмболияға аз бейімделген жерге жоғары көшуіне себеп болады. Соңғы уақытта минималды инвазивті глаукома хирургиясында, сондай-ақ MIGS ретінде танылатын кері Тренделенбург позициясы қолданылуда. Бұл позиция көбінесе жоғары отыратын хирург үшін қолданылады, ол пациенттің басын 30-35 градусқа төмен еңкейтіп, микроскопты да сол бұрышта өзіне қарай еңкейтеді, сондай-ақ төменгі трабекулярлық торды көруге мүмкіндік беретін операциялық гониоленза немесе призмаларды пайдаланады. Торды көру үшін тиісті гониолензамен бірге көз шаршығын сәл жылжыту қажет болуы мүмкін. Тренделенбург позициясы Вальсальва маневрімен бірге, модификацияланған Вальсальва маневрі деп аталады, сонымен қатар жүрекүпілдік тахикардияны кардиоверсиялау үшін де қолданылуы мүмкін. Тренделенбург позициясы ішкі жамбас жолының хирургиялық жолмен түзетілуінде пайдалы. Тренделенбург позициясы ішкі жамбас немесе шығарту артериясына орталық веналық катетерді орнатқанда да қолданылады. Тренделенбург позициясы гравитация күшін пайдаланып, жоғарғы орталық веналардың, сондай-ақ сыртқы жамбас венасының толуына және кеңеюіне көмектеседі. Бұл позиция жамбас веналық катетерін орнатуда ешқандай рөл атқармайды. Тренделенбург позициясы тыныс алу жүйесінде жақсырақ қан ағымын қамтамасыз ету үшін де қолданылуы мүмкін. Тренделенбург позициясы кейде омыртқа миының субарахноидтық кеңістігіндегі септум-постикум кисталарынан туындаған симптомдарды жеңілдету үшін қолданылады, бірақ ұзақ мерзімді нәтиже бермейді. Тренделенбург позициясы эндоскопиялық ретроградты холангиопанкреатография кезінде дренаждық суреттер алу үшін қолданылуы мүмкін. Тренделенбург позициясы мойын тірегі құлдыраған, бірақ тізе-көкірек позициясына қол жеткізе алмайтын науқастар үшін қолайлы. Егер науқас Fowler немесе жартылай Fowler позициясында төсекке тым терең түсіп кетсе, оларды қызметкерлер қайта орналастырғанша уақытша Тренделенбург позициясына қоюы мүмкін. Бұл тікелей емдік әсер етпейді, керісінше механикалық тиімділік береді.

Қайшылықты пайдалану

Гипотониясы (қан қысымы төмен) бар адамдар миға қан ағынын арттыру ниетімен дәстүрлі түрде Тренделенбург позициясына жатқызылып келген. 2005 жылғы шолуда «Позицияға қатысты әдебиеттер жеткіліксіз, сенімді емес және «сарапшылар пікірімен» басшылыққа алынған сияқты» деген қорытынды жасалған. 2008 жылғы мета-талдау Тренделенбург позициясын қолданудың зиянды салдарларын көрсетті және одан бас тарту ұсынылды. Дегенмен, пассивті аяқ көтеру тестісі сұйықтықтарды қайта жандандыру үшін пайдалы клиникалық көрсеткіш болып табылады және тиімді автотрансфузия үшін қолданылуы мүмкін. Тренделенбург позициясы бұрын шок жағдайындағы алғашқы көмектің стандартты позициясы болған. Тренделенбург позициясы декомпрессиялық ауру немесе артериялық газ эмболиясы бар су астында жүзушілерді емдеуде де қолданылуы мүмкін. Көптеген тәжірибелі су астында жүзушілер бұл позицияның әлі де тиімді деп санайды, бірақ қазіргі су астында жүзуге арналған алғашқы көмек мамандары енді аяқты бас деңгейінен жоғары көтеруді ұсынбайды. Бұл жағдайда Тренделенбург позициясы құсу мен тыныс жолдарының проблемаларын күшейтеді, мидың ісінуіне әкеледі, тыныс алуды қиындатады және ешқандай пайдасы жоқ. Суға батып кеткен жарақат алған адамдар үшін «жатып жатқан жағдай жақсы» деген жалпы ереже бар, егер олардың тыныс жолдарында сұйықтық болмаса немесе тыныс алып жатса, онда оларды қалпына келтіру позициясына жатқызу керек.