Джованни Мальфатти (1731-1807) – италияндық математик, профессор. Болоньяда оқыды, Феррара университетінде сабақ берді, ғылым қоғамын құрды. Математика тарихы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Итальяндық математик (1731–1807)
Italian mathematician (1731–1807)
Джованни Франческо Джузеппе Мальфатти, сондай-ақ Джан Франческо немесе Джанфранческо (26 қыркүйек 1731 – 9 қазан 1807) – итальяндық математик. Ол Италияның Трентино аймағындағы Ала қаласында дүниеге келді және Феррара қаласында қайтыс болды. Мальфатти Болоньядағы Сан-Франческо Саверио колледжінде оқыды, оның ұстаздары Винченцо Риккати, Лаура Басси, Ф. М. Занотти және Габриэле Манфреди болды. 1754 жылы Феррараға көшіп келді және 1771 жылы Феррара университеті қайта құрылғанда профессор атанды. 1782 жылы ол Антонио Мария Лоргна құрған Società Italiana delle Scienze қоғамын негіздеушілердің бірі болды, ол кейіннен Accademia nazionale delle scienze detta dei XL академиясына айналды.
Giovanni Francesco Giuseppe Malfatti, also known as Gian Francesco or Gianfrancesco (26 September 1731 – 9 October 1807) was an Italian mathematician. He was born in Ala, Trentino, Italy and died in Ferrara. Malfatti studied at the College of San Francesco Saverio in Bologna where his mentors included Vincenzo Riccati, Laura Bassi, F. M. Zanotti and Gabriele Manfredi. He moved to Ferrara in 1754 and became a professor at the University of Ferrara when it was re established in 1771. In 1782 he was one of the founders of the Societa Italiana delle Scienze, founded by Antonio Maria Lorgna, later to become the Accademia nazionale delle scienze detta dei XL.
Математикаға қосқан үлесі
1803 жылы Малфатти үшбұрышты мәрмәр блогынан мүмкіндігінше көп мәрмәр пайдаланып, үш дөңгелек бағана ойып шығару мәселесін қойды және үшбұрышқа іштей сызылған, бір-біріне жанасқан үш шеңбердің ең тиімді шешім беретінін болжады. Оның жұмысынан кейін бұл жанасқан шеңберлер Малфатти шеңберлері деп аталады, жапон математигі Ажима Наонобудың және Малфаттидің елдесі Жилио ди Чекко да Монтепульчаноның осы мәселе бойынша бұрынғы еңбектеріне қарамастан, тіпті кейіннен бұл болжамның жалған екені дәлелденді. Осы шеңберлерден туындаған бірнеше үшбұрыш орталықтары да Ажима мен Малфаттидің есімдерімен аталады. Малфаттидің зерттеулеріндегі басқа да тақырыптар бесінші дәрежелі теңдеулерге және Бернулли лемнискатының қасиеттеріне, атап айтқанда, гравитация әсерімен лемниската доғасынан сырғитын шардың, доғаның соңғы нүктелерін қосатын түзу сызық бойымен сырғитын шармен бірдей уақытта өтетініне қатысты.
In 1803, Malfatti posed the problem of carving three circular columns out of a triangular block of marble, using as much of the marble as possible, and conjectured that three mutually tangent circles inscribed within the triangle would provide the optimal solution. These tangent circles are now known as Malfatti circles after his work, despite the earlier work of Japanese mathematician Ajima Naonobu and of Malfatti's countryman Gilio di Cecco da Montepulciano on the same problem and even though the conjecture was later proven false. Several triangle centers derived from these circles are also named after both Ajima and Malfatti. Additional topics in Malfatti's research concerned quintic equations, and the property of the lemniscate of Bernoulli that a ball rolling down an arc of the lemniscate, under the influence of gravity, will take the same time to traverse it as a ball rolling down a straight line segment connecting the endpoints of the arc.
Жарияланымдар
. Epistola altera ad Vincentium Riccatum. Феррария, Иосиф Барберийдің жанында (1759). De aequationibus quadrato cubicis dissertation analitica. – Төртбұрышты-кубтық теңдеулер туралы талдау диссертациясы. Atti dell'Accademia delle Scienze di Siena, т. 4 (1771) 129–185 б. Лото. Prodromo della Nuova Enciclopedia Italiana, Сиена, Vincenzo Pazzini Carli e figli, және Luigi e Benedetto Bindi (1779) 66–95 б. Кассини қисығы және оның жаңа механикалық қасиеттері, синтетикалық тұрғыдан қарастырылған. Павияда, Сан-Сальваторе монастырының баспаханасында (1781). Даниэле Бернуллидің ықтималдық проблемасының сынағы және Бернуллиге ұқсас тағы бір мәселенің шешімі. Memorie di Matematica e Fisica della Società Italiana, т. 1 (1782) 768–824 б. Дифференциалдық формалардың интеграциясы конус қималарын түзетуге байланысты. Memorie di Matematica e Fisica della Società Italiana, т. 2 (1784) 749–786 б. Джуоко дель Лото. Рим антологиясы. Римде, Грегорио Сеттари баспасында, т. 11 (1785) 81–95 б. Қайталамалы қатарлар. Memorie di Matematica e Fisica della Società Italiana, т. 3 (1786) 571–663 б. Папп Александрийдің геометриялық мәселесінің жалпы шешімі. Memorie di Matematica e Fisica della Società Italiana, т. 4 (1788) 201–205 б. Эйлердің талдау теоремасының дәлеліне қатысты сынақ және кез келген теңдеудің түбірінің сипаты мен жуық мәндерін анықтаудың белгілі ережесі. Memorie di Matematica e Fisica della Società Italiana, т. 4 (1788) 206–248 б. Айналма арнамен төмен түсетін денеге жұмсалатын уақытты анықтау. Memorie di Matematica e Fisica della Società Italiana, т. 7 (1794) 462–477 б. Жағымсыз сандардың логарифмі туралы мәселе бойынша ойлар. Memorie della Reale Accademia di Mantova, т. 1 (1795) 3–54 б. Фигура бұрыштарына тірелетін қысым мәселелері, фигураның ішіне орналасқан салмақтан туындаған. Memorie di Matematica e Fisica della Società Italiana, т. 8 б. 2º (1799) 319–415 б. Стереотомиялық мәселе бойынша естелік. Memorie di Matematica e Fisica della Società Italiana, т. 10 б. 1º (1803) 235–244 б. Осы қоғамның IX томындағы Г. Паоли жасаған қысым мәселесіне қатысты сынақтарға қысқаша ойлар. Memorie di Matematica e Fisica della Società Italiana, т. 10 б. 1º (1803) 245–284 б. Италия ғылым қоғамының президентіне хат. Memorie di Matematica e Fisica della Società Italiana, т. 11 (1804) б. XXIX–XXXII. Паоло Руффиніге төртінші дәрежеден жоғары теңдеулерді шешудің мүмкін еместігін дәлелдеу туралы екі ұсыныс. Memorie di Matematica e Fisica della Società Italiana, т. 11 (1804) 579–607 б. Қысым мәселесіне қосымша. Memorie di Matematica e Fisica della Società Italiana, т. 12 б. 1º (1805) 100–105 б. Кейбір сандық мәселелер бойынша эссе. Memorie di Matematica e Fisica della Società Italiana, т. 12 б. 1º (1805) 296–317 б. Геометриялық мәселе: теңқабырша үшбұрыштар, шаршы және шеңбер арасынан, берілген үшбұрышқа сыйып, ең үлкен ауданға ие болатын фигураны таңдау. Memorie di Matematica e Fisica della Società Italiana, т. 13 б. 1º (1807) 247–284 б.
. Epistola altera ad Vincentium Riccatum. Ferrariae, apud Iosephum Barberium (1759). De aequationibus quadrato cubicis dissertation analitica. Atti dell'Accademia delle Scienze di Siena, t. 4 (1771) pp. 129–185. Lotto. Prodromo della Nuova Enciclopedia Italiana, Siena, per Vincenzo Pazzini Carli e figli, e Luigi e Benedetto Bindi (1779) pp. 66–95. Della Curva Cassiniana e di una nuova proprietà meccanica della quale essa è dotata, trattato sintetico. In Pavia, nella stamperia del Monastero di S. Salvatore (1781). Esame critico di un problema di probabilità del Sig. Daniele Bernoulli, e soluzione d'un altro problema analogo al Bernulliano. Memorie di Matematica e Fisica della Società Italiana, t. 1 (1782) pp. 768–824. Delle formole differenziali la cui integrazione dipende dalla rettificazione delle sezioni coniche. Memorie di Matematica e Fisica della Società Italiana, t. 2 (1784) pp. 749–786. Giuoco del lotto. Antologia Romana. In Roma, presso Gregorio Settari, t. 11 (1785) pp. 81–95. Delle serie ricorrenti. Memorie di Matematica e Fisica della Società Italiana, t. 3 (1786) pp. 571–663. Soluzione generale di un problema geometrico di Pappo Alessandrino. Memorie di Matematica e Fisica della Società Italiana, t. 4 (1788) pp. 201–205. Esame di una dimostrazione che dà l'Eulero di un Teorema analitico, e di una celebre regola per determinare la natura e i valori prossimi delle radici di qualunque equazione. Memorie di Matematica e Fisica della Società Italiana, t. 4 (1788) pp. 206–248. Determinazione del tempo che impiega un grave discendente per un canale circolare. Memorie di Matematica e Fisica della Società Italiana, t. 7 (1794) pp. 462–477. Pensieri sulla famosa questione de' logaritmi de' numeri negativi. Memorie della Reale Accademia di Mantova, t. 1 (1795) pp. 3–54. Tentativo sul problema delle pressioni che soffrono gli appoggi collocati agli angoli di una figura, derivate da un peso posto dentro la sua aia. Memorie di Matematica e Fisica della Società Italiana, t. 8 p. 2º (1799) pp. 319–415. Memoria sopra un problema stereotomico. Memorie di Matematica e Fisica della Società Italiana, t. 10 p. 1º (1803) pp. 235–244. Brevi riflessioni alla critica del tentativo pel problema delle pressioni, fatta dal Sig. Paoli nel t. IX di questa Società. Memorie di Matematica e Fisica della Società Italiana, t. 10 p. 1º (1803) pp. 245–284. Lettera al Presidente della Società Italiana delle Scienze. Memorie di Matematica e Fisica della Società Italiana, t. 11 (1804) pp. XXIX XXXII. Dubbi proposti al socio Paolo Ruffini sulla sua dimostrazione dell'impossibilità di risolvere le equazioni superiori al quarto grado. Memorie di Matematica e Fisica della Società Italiana, t. 11 (1804) pp. 579–607. Appendice al problema delle pressioni. Memorie di Matematica e Fisica della Società Italiana, t. 12 p. 1º (1805) pp. 100–105. Saggio di alcuni problemi numerici. Memorie di Matematica e Fisica della Società Italiana, t. 12 p. 1º (1805) pp. 296–317. Problema geometrico: fra i triangoli equilateri, i quadrati e il circolo, che si possa inscrivere in un dato triangolo, sceglier la figura dell'aia massima. Memorie di Matematica e Fisica della Società Italiana, t. 13 p. 1º (1807) pp. 247–284.