Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Беданың шіркеу тарихының қолжазбасы
Manuscript of Bede's Ecclesiastical History
Санкт-Петербург Бедасы (Санкт-Петербург, Ресей Ұлттық кітапханасы, лат. Q. v. I. 18), бұрын Ленинград Бедасы деп аталған, англосаксондық әсемделіп жазылған қолжазба, Беданың VIII ғасырдағы тарихы – Historia ecclesiastica gentis Anglorum (Англия халқының шіркеу тарихы) нұсқасының дерлік бір замандас көшірмесі. Көп әсемделмегенімен, еуропалық әсемдеу өнеріндегі суретті бастауыш (ішіне сурет салынған) алғашқы мысалымен танымал. Ол Франция революциясы кезінде Петер П. Дубровскийдің Ресейдің Санкт-Петербург қаласындағы Ресей Ұлттық кітапханасына алып кеткендігі үшін осылай аталған.
The Saint Petersburg Bede (Saint Petersburg, National Library of Russia, lat. Q. v. I. 18), formerly known as the Leningrad Bede, is an Anglo Saxon illuminated manuscript, a near contemporary version of Bede's 8th century history, the Historia ecclesiastica gentis Anglorum (Ecclesiastical History of the English People). Although not heavily illuminated, it is famous for containing the earliest historiated initial (one containing a picture) in European illumination. It is so named because it was taken to the Russian National Library of Saint Petersburg in Russia at the time of the French Revolution, by Peter P. Dubrovsky.
Кездесу
Дәстүр бойынша Санкт-Петербург Бедасы палеографиялық негізде Беддің Уэрмут-Жарроудағы монастырына жатқызылады. Ол сондай-ақ, Бедтің V кітабының 24-тарауындағы рекапитулациясының шеңберінде табылған ретроспективті даталар жиынтығы – «Меморандалар» деп аталатын мәліметтерге сүйене отырып, 731/732 × 746 жылдарға да дәстүрлі түрде жатқызылады. Бұл «Меморандалардың» (және Мур Бедасындағы ұқсас жазбалардың) қолжазбаның көшірілген нақты жылын анықтау үшін дәлел ретінде жарамдылығы күшті күмән тудырады. Қолжазбаның нақты бір жылға жатқызылуы мүмкін болмаса да, оның VIII ғасырдың ортасынан кейін жазылғандығы шамасы аз.
Traditionally, the Saint Petersburg Bede is attributed on palaeographic grounds to Bede's monastery at Wearmouth Jarrow. It is also traditionally dated to 731/732 × 746 on the basis of the so called Memoranda, a series of retrospective dates found in the margins of Bede's recapitulo in Book V Chapter 24. The validity of these Memoranda (and similar notes in the Moore Bede) as evidence for the precise year in which the manuscript was copied has been vigorously challenged. While it may not be possible to assign the manuscript to a specific year, it seems unlikely that it was copied much after the middle of the eighth century.
Физикалық сипаттама
Қолжазба пергаментке жазылған. Онда 162 парақ бар (161-ге дейін нөмірленген, бірақ f. 51 қайталанған – дұрыс парақша санауы соңғы парақтың оң төменгі бұрышында көрсетілген). Беттердің орташа мөлшері шамамен 270 × 190 мм (жазу алаңы: 230 × 150 мм, 27 жолдан тұратын екі бағанда). Беттердің жиегі бір кезде кесілген. Қолжазбаны төрт адам көшірген, ал мәтіндік "қосымшалар" (колофондар, тарау нөмірлері сияқты) бесінші қолмен жазылған (Parkes 1982, 6 11). Беденің 2-кітабының алғашқы үш әріпі 8 жол биіктігінде безендірілген, ал алғашқы h әрпінде крест пен кітап ұстаған сәулелі тұлғаның кескін суреті бар. Бұл Ұлы Григорий болуы мүмкін, бірақ кейінірек жазылған қол бұл суретті ореолдағы Кентерберийлік Августин ретінде көрсеткен. Тұлғаның діни шашы бар екендігі оны Мәсіх емес, әулие екенін көрсетеді. Әріптерді безендіру негізінен аралдық стильде жасалған болса да, суретте Жерорта теңізінің ықпалы байқалады, сондай-ақ жарықтандырудың басқа элементтерінде де, мысалы, жоғарыда көрсетілген B әрпіне толтырылған жапырақтардың өрнегінде де көрінеді.
The manuscript is written on parchment. It contains 162 folios (numbered 161, but with f. 51 repeated—the correct foliation is given on the last folio in the bottom right corner). Pages average approximately 270 × 190 mm (Writing Space: 230 × 150 mm in two columns of 27 lines). The pages have been trimmed at some point. The manuscript has been copied by four hands, with textual "accessories" (colophons, chapter numbers, and the like) in a fifth (Parkes 1982, 6 11). The opening three letters of Book 2 of Bede are decorated, to a height of 8 lines of the text, and the opening h contains a bust portrait of a haloed figure carrying a cross and a book. This may be intended to be St. Gregory the Great, although a much later hand has identified the figure as St. Augustine of Canterbury in the halo. The figure is identified as a saint, rather than Christ, by his clerical tonsure. Although the letter decoration is essentially Insular in style, the figure shows Mediterranean influence, as do other elements of the illuminations, such as the foliate decoration filling in the B shown above.
Мазмұны
Санкт-Петербург Бедасында латынша Historia ecclesiastica (Colgrave and Mynors 1969, xliv) "m типі" мәтінінің сақталған ең ескі екі мысалының бірі кездеседі. Қолжазбада сонымен қатар "f. 107r" (іс жүзінде f. 108r; Cædmon's Hymn-ге қараңыз) бетінің төменгі жиегінде Нортумбриялық aelda рецензиясының халықтық мәтінінің екі данасының бірі сақталған. Өлең негізгі латын мәтінінің төртінші жазушысынан көшірілген (Parkes 1982, 6).
The Saint Petersburg Bede contains one of the two oldest surviving examples of the "m type" text of the Latin Historia ecclesiastica (Colgrave and Mynors 1969, xliv). The manuscript also contains one of two copies of the vernacular text of the Northumbrian aelda recension of Cædmon's Hymn in the bottom margin of "f. 107r" (actually f. 108r; see Cædmon's Hymn). The poem has been copied in the fourth hand of the main Latin text (Parkes 1982, 6).