Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Солтүстік Кордофандағы қала, Судан
тас дәуірінен бұрынғы Месопотамия мәдениеті
City in North Kordofan, Sudan
the prehistoric Mesopotamian culture
Эль-Обейд ([[:wikt:أبيض, al ʾAbyaḍ, lit. "Ақ"), сондай-ақ Аль-Убайид деп латыншаланған, Судандағы Солтүстік Курдуфан штатының астанасы.
El Obeid ([[:wikt:أبيض, al ʾAbyaḍ, lit. "the White"), also romanized as Al Ubayyid, is the capital of the state of North Kurdufan, in Sudan.
Тарих және жалпы түсінік
Ел-Обейд 1821 жылы Осман Египетінің пашалары құрған қала. 1882 жылдың қыркүйегінде махдистер шабуыл жасады, ал капитуляциядан кейін 1883 жылы қала қиратылды. Кейіннен 1898 жылы Махди империясы құлағаннан соң, қала заманауи жоспар бойынша қайта салынды. 2008 жылы халық саны 340 940 адамды құрады. Бұл маңызды көліктік торап: теміржолдың соңғы станциясы, түрлі ұлттық жолдар мен түйе керуендерінің тоғысқан жері, сондай-ақ Нигериядан келетін қажырлы саяхатшылардың бағыты. Аймақтық сауда орталығы ретінде, қала араб шайыры, қарақұмық, майлы тұқымдар және мал өнімдерімен танымал. Бүгінде Ел-Обейд халқының көп бөлігі мұсылман, аз ғана христиандар бар. Қала аумағында әуежай мен мұнай өңдеу зауыты орналасқан. Ел-Обейдте 1990 жылы құрылған Кордофан университеті бар, ол Суданның ірі университеттерінің бірі. 1989 жылдан бері қалада француз қауымдастығы (Alliance française) жұмыс істейді, ол университеттің француз тілі кафедрасымен бірлесіп Судан-Француз мәдени орталығы қызметін атқарады. Біріккен Ұлттар Ұйымының Судандағы миссиясы логистикалық базасын осы қалада орналастырды. Асфальт жолдардың жөнделуі мен жаңаруы, сондай-ақ бірнеше жеке автобус компанияларының пайда болуы қала мен Судан астанасы Хартум арасындағы көлік байланысын жеңілдетті. Туристтік автобуспен саяхат шамамен тоғыз сағатқа созылады, ал Ел-Обейдтен Дарфурдағы Ум-Кададаға жол жүруге тағы үш сағат керек. 2023 жылғы Судан қақтығысы кезінде қала қоршауда болды. Қыркүйек айының басында Судан армиясы қаланы қайта басып алды. Ірі базардағы жағдай әлі де шиеленісіп тұр.
El Obeid was founded by the pashas of Ottoman Egypt in 1821. It was attacked by the Mahdists in September 1882, and, after capitulation, was subsequently destroyed in 1883. It was then rebuilt on a modern plan in 1898, following the fall of the Mahdist empire. In 2008, its population was 340,940. It is an important transportation hub: the terminus of a rail line, the junction of various national roads and camel caravan routes, and the end of a pilgrim route from Nigeria. As regional commercial centre, it is known for products such as gum arabic, millet, oilseeds, and livestock. The population of El Obeid today is majority Muslim, with a small Christian presence. The town is the site of an airport and an oil refinery. El Obeid is home to the University of Kordofan, one of the largest universities in Sudan, established in 1990. Since 1989, the city also has been home to a French Association (Alliance française) that serves as a Sudanese French cultural centre in cooperation with the university's French language department. The United Nations Mission in Sudan established its Logistics Base there. Due to the repair and paving of asphalt roads and the emergence of several private bus companies, transport became easier between the town and the Sudanese capital Khartoum. The journey takes about nine hours by tourist coach, and another three hours from El Obeid to Um Kadada in Darfur. During the 2023 Sudan conflict, the city has been under siege. In early September, the Sudanese Army have recaptured the city. Tensions remain high at the grand market
Климат
Эль-Обейдте ыстық жартылай шөлді климат (Кёппен: BSh) басым, бірақ жауын-шашын мөлшері жеткілікті болғанымен, өте жоғары булану деңгейіне байланысты ыстық шөлді климатқа (BWh) жақын. Температура желтоқсан және қаңтар айларында ең төмен, ал сәуірден маусымға дейін ең жоғары болады. Жауын-шашын маусымнан қыркүйекке дейін орташа мөлшерде жауады және ылғалдылығы салыстырмалы түрде жоғары. Қарашадан сәуірге дейінгі кезеңде жауын-шашын дерлік болмайды және ылғалдылық өте төмен.
El Obeid has a hot semi desert climate (Köppen: BSh), bordering upon a hot desert climate (BWh), despite receiving over of rain, owing to the extremely high potential evapotranspiration. Temperatures are coolest in December and January and are hottest from April to June. A wet season lasts from June to September with moderate rainfall and relatively high humidity. The period from November to April is almost completely dry, with very low humidity.
Спорт
2015 жылдан бастап Судан премьер-лигасының "Аль-Хилал" (Аль-Убайид) командасы Эль-Обейд қаласында ойнайды.
As of 2015, the Sudanese Premier League team Al Hilal SC (Al Ubayyid) plays in El Obeid.
Дін
Қаланың халқының көп бөлігі мұсылман. Дегенмен, ол Рим-католик дінбасылығының да орны, және 2011 жылы бөлінгеннен бері Судандағы Хартумнан кейінгі жалғыз дінбасылық, сондай-ақ Англикан епископтығының орталығы болып табылады. Эль-Обейдтегі Африка патшайымы – Біздің Анамыз католик соборы Суданның ең ірі және ең көне шіркеулерінің бірі саналады. Ол 1872 жылы итальяндық Рим-католик дінбасысы Даниэле Комбони құрған, ол 1858 жылдан бастап 1881 жылы Хартумда қайтыс болғанға дейін Судандағы католик миссияларында қызмет еткен. Қазіргі ғимарат 1961-1964 жылдары итальян стилінде салынды.
The town is predominantly Muslim. However, it is also the seat of a Roman Catholic Diocese, which is the only other one in Sudan next to Khartoum since the partition in 2011, and of an Anglican Bishopric. The Catholic Cathedral of Our Lady Queen of Africa in El Obeid is considered to be one of the largest and oldest churches in Sudan. It was founded in 1872 by Daniele Comboni, an Italian Roman Catholic bishop, who worked for the Catholic missions in Sudan between 1858 and his death in Khartoum in 1881. The present building was constructed between 1961 and 1964 in Italian style.