Кіріспе
Кореяның шикі күріш шарабы (Макгеолли), кейде маколи (Макколи) деп транслитерацияланады, корейлік алкогольді сусын. Ол сүтті, ақшыл түсті, көбікті күріш шарабы, сәл тұтқыр келіп, дәмі аздап тәтті, қышқыл, ащы және құрғақ. Төменгі шөгінді оған бұлтты түс береді. Алкогольдің көлемі 6-9 пайызға дейін төмен болғандықтан, ол қатты алкоголь емес, "халық сусыны" ретінде қарастырылады. Кореяда макгеолли көбінесе пастеризацияланбайды, шарап бөтелкеде пісіп-жетіледі. Пастеризацияланбаған "сыналатын" макгеоллидің сақталу мерзімі қысқа болғандықтан, экспортталатын көптеген макгеолли пастеризацияланады, бұл сусынды күрделі ферменттер мен хош иіс заттарынан айырады.
Makgeolli (hangul=막걸리; ), sometimes anglicized to makkoli ('/m//æ//k//ə//l//i/, MAKəlee), is a Korean alcoholic drink. It is a milky, off white, and lightly sparkling rice wine that has a slight viscosity, and tastes slightly sweet, tangy, bitter, and astringent. Chalky sediment gives it a cloudy appearance. As a low proof drink of six to nine percent alcohol by volume, it is often considered a "communal beverage" rather than hard liquor. In Korea, makgeolli is often unpasteurized, and the wine continues to mature in the bottle. Because of the short shelf life of unpasteurized "draft" makgeolli, many exported makgeolli undergo pasteurization, which deprives the beverage of complex enzymes and flavor compounds.
Аттар
Makgeolli (막걸리) атауы – «жалпы, шала, тиянақсыз» мағынасындағы мак (막) және «сүзу, іріктеу» мағынасындағы georeu (거르) етістігінің түбірінен жасалған есімдік түрі мен есім түйіршігі – i (이) қосылған сөздердің бірігімінен тұрады. Бұлтты түсіне байланысты макgeolli-ні такджу (탁주; 濁酒) деп те атайды, яғни «мөлдір емес шарап», ал одан айырмасы, тазартылған, мөлдір чеонгжу (청주; 淸酒) «мөлдір шарап» дегенді білдіреді.
Ағылшынша лақап аты
2010 жылы Оңтүстік Кореяның азық-түлік, ауыл шаруашылығы, орман және балық шаруашылығы министрлігі макгеоллидің ағылшын тіліндегі лақап атын табу конкурсында «масты күріш» деп аталған нұсқаны жеңімпаз деп жариялады. «Makcohol» (макгеолли + спирт) және «Markelixir» (макгеолли + эликсир) екінші орынды иеленді. Бес мүшеден тұратын комиссия таңдалған атаудың өнімнің күріштен жасалған спирттік сусын екенін көрсететінін және оның өкілдері – танымал корей хип-хоп тобы Drunken Tiger тобымен байланысты екенін түсіндірді. Алайда, корей халқы бұл шешімді жақсы қабылдамады, себебі макгеолли сөзінің аудармасының қажетсіздігіне және «масты» сөзінің теріс мағынасына қатысты наразылықтар туды. 2011 жылы Gekkeikan және Tatenokawa сияқты бірнеше жапон саке компаниялары «маккори» деген атпен бұлтты күріш шараптарын шығарды және осы өнімдерді Азия, Америка және Еуропа елдеріне экспорттау жоспарларын жариялады. Кореяда бұл, 1996 жылғы кимчи-кимұчи дауынша, макгеоллидің дәстүрлі корей емес, жапондық өнім ретінде қате түсінілуіне әкелуі мүмкін деген алаңдаушылық туды. Корея түбегінде күріш шарабына қатысты тарихи жазбалардың көптеген мысалдары бар. Корейдің «Самгук Юса» (Үш патшалықтың естеліктері) кітабында 661 жылы Гая патшасы Суроның 17-ші ұрпағы Силла патшалығында «йори» (醪醴, «бұлтты күріш шарабы») пісіргені туралы айтылады. Бұл ақпарат «Гаракгук ги» (Гарак мемлекетінің жазбасы) бөлімінде келтірілген. Қытайдың «Сангуожи» (Үш патшалықтың жазбалары) кітабындағы «Вей Шу» (Вей кітабы) кітабының «Донги» (Шығыс шетелдері) бөлімінде «Когурё корейлері вино, соя соусы, тұздалған және ферменттелген балық сияқты ашытылған тағамдар жасауға шебер» делінген. Жапонның «Кодзики» (Ежелгі мәселелердің жазбалары) кітабында Баекче патшалығынан Инбэон (仁番) есімді адамға шарап пісіру өнері үйретілгені айтылады. Ал таңдық ақын Ли Шаньиннің «Гунцзиши» (公子時) өлеңінде сіркелі күріштен жасалған Силла шарабына (新羅酒) сілтеме жасалған. Горео дәуірінде макгеолли «ихва-джу» (이화주; 梨花酒, алмұрт гүлдерінің спирті) деп аталды, себебі осы сусын алмұрт гүлдерінің толық гүлдену кезінде дайындалған. Осы кезеңде Кореяның көптеген аймақтарында осы сусынмен байланысты арнайы салтанаттарда түн бойы ішіп-жеп, би билеу дәстүрі болған. Мақгеолли ғасырлар бойы үйде пісірілді. 1960-1970 жылдары Оңтүстік Кореяда ең көп тұтынылатын спирттік сусын болды. Мақгеолли арзан және көне деп есептелгендіктен, сатушылар сапаға емес, көлемге көбірек назар бөлді. Күріш, бидай, арпа немесе бұршақ сияқты әртүрлі ингредиенттерден жасалған әртүрлі түрдегі нурук мақгеоллидің әртүрлі дәміне ие болуына мүмкіндік береді. Тұқымдық қамыр – ашытқы мен нурук қоспасынан белсенді ашытқылар мен ферменттерді алу процесі. Дәстүр бойынша, мақгеолли пастеризацияланбастан жасалады.
The most consumed alcoholic drink in South Korea in the 1960s and 1970s, As makgeolli was considered cheap and old fashioned, sellers then focused on selling quantity rather than quality, Different kinds of nuruk, made with different ingredients such as rice, wheat, barley, or mung beans, produce makgeolli of a variety of flavors. Seed mash is the process of obtaining actively growing yeasts and enzymes in the mixture of yeast and nuruk. Traditionally, makgeolli is created unpasteurized.
Тұтыну
Макгеолли әдетте салқындатылған күйінде, бөтелкеде немесе керамикалық ыдыста кесемен беріледі. Макгеоллиді мұз және манго, ананас сияқты жемістермен араластырып, жеміс коктейльдерін жасауға болады, немесе сайдамен (лимон-лайм сусындары) араластырып, "макса" деп аталатын қарапайым коктейль дайындауға болады. Балмен араластырылған макгеолли "ккүл макгеолли" деп аталады. Ферментация процесінде пайда болатын микроорганизмдердің арқасында макгеолли пробиотик болып табылады. Оның құрамында Lactobacillus сияқты сүт қышқылы бактериялары, сондай-ақ витаминдер, аминқышқылы мен талшықтар көп. 1,9 пайыз ақуыз, 10-нан астам аминқышқылы, В витамині, инозитол және холин қамтитын макгеолли метаболизмді жақсартады, шаршаңқыны сейілтеді және тері түсін ажарландырады деп есептеледі.
Ұқсас сусындар
Дундун жу ("айналып жүретін шарап") - макгеоллиге өте ұқсас, бірақ сәл кремді және сүзгіленбеген жүзбелі күріш дәндері бар сусын. "Донгдонг" сөзі - суда ағып өтетін кішкентай затты бейнелейтін сөз. Ихва джу ("алма гүлдері шарабы") - күріш пен күріш қамырынан ашытылған, алма гүлдері гүлдеген кезде дайындалатындықтан осылай аталады. Ихважу көбінесе тым қою болып, қасықпен жейді. Дансуль ("тәтті шарап") - жартылай ашытылған тәтті түрі. Тибеттік Chhaang алкогольді сусыны да осыған ұқсас, бұлтылы сүттей түсі және сүзгіленбеген күріш шөгінділері бар. Тибеттік жаңа жылда тибеттіктер шаангтың бір түрін құрғақ ірімшік, дрома (тәтті картопқа ұқсас дәмді кішкентай түйір) және жаңғақ қосып, жылы ішеді. Невар және шерпа тайпаларында чаанг ішеді, ал Кореяда шығарылған макгеолли шаанг деп бөтелкеге салып сатылады. Қытайдың чоучжу және Жапонияның нигори шараптары макгеоллиге ұқсас күріш шараптары.