Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жақия 20:16 – Жақияның Ізгі хабарының жиырмасыншы тарауындағы он алтыншы аят. Бұл аятта Магдалалық Мәриям Исаның өлгеннен қайта тірілгенін, оның дауысымен атын естігенде түсінетін сәт сипатталады.
Verse of the Bible
John 20:16 is the sixteenth verse in the twentieth chapter of the Gospel of John in the New Testament of the Bible. The verse describes the moment that Mary Magdalene realizes that Jesus has returned from the dead, when she recognizes his voice calling her name.
Аударма жазбалары
Бұл өлең түпнұсқа грек мәтінінде Исаны Мәриям Магдалинаға "Μαριάμ" (Мариа́м) деп атағанын, грекшеленген "Μαρία" (Мария) есімін емес, көрсетеді, ал Мәриям Исаға "Ῥαββουνι" (Раббуни) деп жауап береді, екеуі де арамей тіліндегі сөздерді қолданады.
This verse, in the original Greek text, presents Jesus as addressing Mary Magdalene by the name “Μαριάμ” (Μariam), not the Hellenized form “Μαρία” (Maria), with Mary responding by calling Jesus “Ῥαββουνι” (Rabbouni), in both instances using the Aramaic terms.
Талдау
Раббони сөзінің нақты мәні даулы. Марк 10:51-де ол «сүйікті ұстаз» деп аударылған, ал Жохан осы жерде және басқа да аяттарда оны жай ғана «ұстаз» деп аударады. У. Ф. Олбрайт және басқалар оны Рабби сөзінің кішіртілген түрі ретінде қарастырады, сондықтан оны «Мәриямның сүйікті Раббиі» деп аударады, бұл Мәриям мен Иса арасындағы жақын достықты көрсетеді. Осылайша Мәриям Исаны ол ұзақ уақыт бойы қолданған атаумен шақырады, бұл оның қайта оралуын айқышқа тартылғанға дейінгі жағдайға оралу деп түсінетінін көрсетеді. 20:17 және 20:18 аяттарда ол осы көзқарасынан арылып, барлық нәрсе өзгергенін хабарлайды. Дегенмен, осы кезеңдегі кейбір еңбектерде Раббони Құдайдың есімі ретінде қолданылады. Сондықтан кейбір ғалымдар, мысалы Хоскинс, бұл сөзді Мәриямның Исаның құдайлығын түсінгенін көрсетеді деп санайды. Көптеген ғалымдар бұл атауды құрметті деп есептейді, бірақ оны Адонай сөзінен гөрі аз табыну сезімімен айтылады. Ал Тома кейін қайта тірілудің шындығын қабылдағанда Исаны «Менің Ием және менің Құдайым» деп шақырады (Жохан 20:28). Мәриямның реакциясы спонтанды болған сияқты, ал «Раббони» – бұл жаңалықты білдірудің шақыруы ма, әлде «Раббони?» деп оқылуы керек пе, белгісіз, Мәриям Исадан сұрақ сұрап тұрғандай. Грек тіліндегі διδάσκαλος сөзі түпнұсқа мәтінде және оның латын тіліндегі аудармасы magister «ұстаз» деген мағынаны білдіреді. Ескі ағылшын тіліндегі аудармаларда латын сөзінен алынған «аға» деген сөз қолданылған, ол да солай мағына береді.
The exact significance of Rabboni is disputed. In Mark 10:51 it is translated as meaning "beloved teacher", but John here and in other verses translates it as simply "teacher". W. F. Albright and others interpret it as the diminutive form of Rabbi, and therefore translate it "my dear Rabbi", showing the close friendship between Mary and Jesus. Mary was thus calling Jesus with a title she had long used, signifying that she sees his return as a reversion to the status quo before his crucifixion. In John 20:17 and John 20:18 he divests her of this view, informing her that everything is changed. However, in some works from this period Rabboni is used as a name for God. Thus some scholars, such as Hoskyns, see the term as demonstrating that Mary has understood Jesus' divinity. Most scholars consider the title a respectful one, but less adoring than the term adonai. By contrast, when Thomas later accepts the truth of the resurrection he calls Jesus "My lord and my God" (John 20:28). Mary's reaction seems to be spontaneous, and it is not known if "Rabboni" is an exclamation of discovery, or whether it should read "Rabboni?" with Mary momentarily questioning Jesus. The Greek word διδάσκαλος in the original text and its Latin translation magister mean "teacher". Older English translations use "master", derived from the Latin word and meaning the same thing.
Контекст
Мәриям Исаның қабірінің бос екенін көріп, оның денесі не болғанын ойлап уайымдайды. Алғашқыда ол Иса келгенін танымай, оны бағбан деп ойлады. Жохан 20:16-да Иса оның есімін атап шақырғанда Мәриям оны таниды. Жохан 20:14-те Мәриям Исаға қарағаны айтылған, енді неге бұл аятта оның қайтадан қарағаны жазылған? Бір пікір бойынша, автор бұл тұста Мәриямның арада Исадан бет бұрғанын айтпаған. Кастнердің сөзіне қарағанда, ол қайта тірілген Исаның жалаңаш болғаны себепті солай істеген. Браунның айтуынша, көптеген ғалымдар Мәриям Жохан 20:14-те толыққанды бұрылмаған, енді Исаға толыққанды бет бұрып отыр деп санайды. Мәриям бұрын Исаны танымаған еді. Ол оның есімін атап сөйлегенде, ол кім екенін тез түсінеді. Кейбір ғалымдар бұл оқиғаны Жохан 10:3-ке байланыстырып, онда "Жақсы бағушы қойын-қосшығының әрқайсысын атымен шақырады" делінген, соның салдарынан Иса Мәриямның есімін қолданғанда үлкен күшке ие болды дейді. Көптегендер Мәриямның білмейтін күйден құлшылыққа өтуін сенімге келудің метафорасы деп қарастырады.
Mary has found Jesus' tomb empty and is worrying about what happened to his body. At first she does not recognize Jesus when he appears, thinking he is a gardener. In John 20:16 she recognizes him when he calls her by name. John 20:14 has already mentioned that Mary had turned around to see Jesus, so why does this verse say she turns again? One school of thought is that unmentioned by the author Mary had turned away from Jesus in the meantime. Kastner argues that she did so because the resurrected Jesus was nude. According to Brown most scholars simply believe that she had not fully turned in John 20:14 and was now fully turning towards Jesus. Mary earlier did not recognize Jesus. When he addresses her by name she quickly realizes who it is. Some scholars link this to John 10:3, which states that "the good shepherd calleth to him by name every sheep of his flock", arguing that Jesus using Mary's name had deep powers. Some see Mary's transition from ignorance to worship as a metaphor for the adoption of faith.
Құпия ойын
"Ағылшын сыры" пьесаларының "Йорк циклында" осы оқиғаға арналған толық (он минуттық) пьеса бар. Жоғарыда талқыланған сөз түпнұсқа қолжазбада "Рабоний", ал бір жаңартылған нұсқада "Рабби" деп көрсетілген.
The York Cycle of English mystery plays has a whole (ten minute) play about this incident. The word discussed above is Rabony in the original manuscript and Rabbi in one modernized version.