Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гьёрги Ранки (; 30 қараша 1907 – 22 мамыр 1992) – венгр композиторы.
Hungarian composer
György Ránki (; 30 November 1907 – 22 May 1992) was a Hungarian composer.
Өмір
Будапештте туған ол 1926-1930 жылдары Будапешт музыка академиясында Зольтан Кодалыдан композицияны оқыды. Ол халық музыкасы мен этномузыкологияға қызығушылық танытып, Будапешттегі Этнография мұражайында Ласло Лайтхамен бірге жұмыс істеді, кейіннен Лондон мен Парижде (Музей де Л’Оммде) Азия халық музыкасын оқыды. 1947-1948 жылдары Венгрия радиосының музыка бөлімін басқарғаннан кейін, ол композицияға назар аударды. Ранки өзінің музыкасында нағыз халық әуендері мен музыкалық ерекшеліктерді ғана емес, сонымен қатар джаз элементтерін де пайдаланды. Ол гротеск пен ерекшелік, жарқын және әзіл-қалжыңға бейімділігімен ерекшеленді, мұның бір бөлігі, әлдебір дәрежеде, оның батыс емес музыканы зерттеуіне байланысты болуы мүмкін.
Born in Budapest, he studied composition with Zoltán Kodály at the Budapest Academy of Music from 1926 1930. He became interested in folk music and ethnomusicology, working with László Lajtha at the Museum of Ethnography in Budapest and later further studies in Asian folk music in London and Paris (at the Musée de l'Homme). He directed the music section of Hungarian radio in 1947–8, after which he gave his attention to composition. Ránki not only employed authentic folk melodies and musical idioms in his music but also pulled on jazz elements. He possessed a gift for the grotesque and unusual, the colourful and humorous, which may be traced in part perhaps to his studies of non Western music.
Шығармалары
Оның ең үлкен жетістіктері сахналық туындылары болды, ең бастысы – Андерсен әңгімесі негізінде жазылған "Помаде корольдің жаңа киімі" операсы, ол негізінен венгр халық музыкасынан материал алады. Ол Имре Мадачтың осы аттас пьесасы бойынша екі актілі "Адамның трагедиясы" құпия операсын да жазды. Оңтүстік Азияның ықпалы әсіресе желді квинтет үшін жазылған "Пентаэрофония" шығармасында байқалады, ол гамелан эффекттерін имитациялайды. Кейбір туындыларында ол, әлде кем Бартоктың жолын қуа отырып, Фибоначчи қатарын қолданады; мысалы, Дерковицтің ағаш өрнектеріне негізделген фортепиано мен оркестрге арналған "1514" фантазиясы. Ол сонымен қатар театр мен киноға музыка жазды.
His greatest successes have been stage works, above all the opera Pomádé király uj ruhája (‘King Pomádé’s New Clothes’, based on the Andersen story), which draws most of its material from Hungarian folk music. He also wrote a two act mystery opera, Az ember tragédiája (The Tragedy of Man), based on the eponymous play by Imre Madách. South Asian influences are particularly evident in Pentaerophonia for wind quintet, which imitates gamelan effects. In some works he makes use of the Fibonacci series, following (presumably) Bartók; an example is the fantasy 1514 for piano and orchestra, which was based on wood carvings by Derkovits. He also composed incidental music for the theatre and music for films.