Кіріспе

Канадалық кинорежиссер

Джон Грейсон (1960 жылдың 13 наурызында туған) – канадалық режиссер, сценарист, бейнесуретші, продюсер және саяси белсенді. Оның туындылары көбінесе гомосексуалды тұлғалар мен тақырыптарға арналған. 1980-ші жылдары Торонто қаласынан шыққан, «Торонто жаңа толқыны» деп белгілі болған режиссерлердің еркін тобының мүшесі болды. Грейсон фильмдері арқылы марапаттарға ие болды және сыншылар тарапынан жоғары бағаланды – ең танымалдары «Zero Patience» (1993) және «Lilies» (1996). Оның ашық мінезі, белсенділігі және қоғамдық бейнесі халықаралық баспасөздің назарына түсіп, дау тудырды. Грейсон Йорк университетінің кино мектебінде профессор болып жұмыс істейді, онда кино және бейне теориясы, кино түсіру және монтаждау пәндерін оқытады.

Ерте өмір

Грейсон Британдық Колумбияның Нельсон қаласында Дороти Ф. (құрмет аты Аутерсон) мен Ричард И. Грейсонның ұлы ретінде дүниеге келді. Ол 1978 жылы Торонтоға көшіп келгенге дейін Лондон қаласында өсті, онда «The Body Politic» және басқа да жергілікті өнер мен мәдениет журналдарында жазушы, сондай-ақ бейне және перформанс өнершісі болды. 1988 жылы. «Писуар» сол кездегі гомофобиялық ахуалға, әсіресе, қоғамдық дәретханалар мен саябақтардағы ер адамдарды полицияның құрықтауына және гейлерге жасалған полиция шабуылдарына жауап ретінде туды. 2009 жылы «Инжір ағаштары» фильмінің нұсқасы жарық көрді. Бұл фильм – толық метражды деректі опера, ол Берлиналедегі «Панорама» бөлігінде көрсетілді және «Ең үздік деректі фильм» номинациясында «Тедди» сыйлығын жеңіп алды. 2007 жылы Грейсон бейне өнері саласындағы «Белл» сыйлығына ие болды. Сыйлықты табыс ету комитеті былай деп мәлімдеді: «Джон Грейсон көпшілікке, әдетте, толық метражды фильмдердің режиссері ретінде таныс. Ол өзінің «фильмдік» жобаларын видеода түсіреді және видеоның өзіне тән постпродакшн әдістерімен кино кеңістігін иемденеді. Грейсон мырза өткір әлеуметтік және саяси сыншы, шын мәнінде ол АИДС-ке қарсы күресетін видео қозғалысының көшбасшыларының бірі. Грейсон мырза осы тәжірибені көптеген жолдармен қолдады және көптеген жас өнер иелеріне әсер етеді». 2013 жылы Грейсон «Көшпенді кісі өлтіру» (Murder in Passing) атты детективтік сериясын шығарды, ол 30 секундтық эпизодтар түрінде Пэттисон Outdoor Advertising компаниясының Торонто қалалық көлік жүйесіндегі метро бекеттеріндегі бейне экранында және веб-сериал ретінде көрсетілді. 2020 жылы ол «Greetings from Isolation» жобасы аясында «Prurient» атты қысқаметражды фильмді шығарды. 2021 жылы оның тәжірибелік қысқаметражды фильмі «Халықаралық таңғы ән күні» (International Dawn Chorus Day) Берлин халықаралық кинофестивалінде әлемдік премьерасын өткізді, онда ол ең жақсы ЛГБТҚ тақырыбындағы қысқаметражды фильм үшін «Тедди» сыйлығын жеңіп алды.

Терпесіздігі

"Нульдік шыдамдылық" – 1993 жылғы музыкалық фильм, ол СПИДқа қатысты қалыпты көзқарастарға қарсы шықты. "Нульдік шыдамдылық" Рэнди Шилтстің 1987 жылғы "Және оркестр ойнай берді" кітабына жауап ретінде жасалған, онда Солтүстік Америкаға ВИЧ/СПИДтің келгені бір адаммен, Гатан Дугас атты канадалық әуе қызметкерімен байланыстырылды. Бір ғана кемшілікке толы эпидемиологиялық кластерлік зерттеуге негізделген Шилтстің кітабының қорытындылары кінәлілерді табуға бағытталғандықтан маңызды мәселе тудырды, яғни белгілі бір адамдардың кінәлі екенін (мысалы, Дугас қасақана ВИЧ жұқтырғаны, бірақ ол вирусты анықтамас бұрын қайтыс болды және ол қатысқан зерттеу ғалымдарға ВИЧ жыныстық жолмен жұғатынын анықтауға көмектескен) және моногамия мен гомосексуалды еркектердің жыныстық қатынасының «нормалдануы» дұрыс жауап екенін (қауіпсіз жыныстық қатынасқа назар аударғаннан гөрі) көрсетті. "Нульдік шыдамдылықта" пациент нөл деп аталатын гомосексуалды әуе қызметкері Торонтоға оралып, сэр Ричард Фрэнсис Бертонмен кездеседі, ол «жастық шүбар құбылысымен» байланысты кездесуден кейін Табиғат тарихы мұражайының бас таксидермисі болып жұмыс істейді. Бертон «Жұқпалы аурулар залы» құрумен айналысады. Ол өзінің басты экспонатын, Дюссельдорфтың обалы тышқанын жоғалтқанда, оның орнын толтыру үшін іздейді және таңдауы пациент нөлге түседі. Қателіктерге толы комедияда Зеро мен Бертон бірігіп, ғашық болады және Бертонның Зероны «жыныстық серийлі кісі өлтіруші» деп жамандауға тырысқан бұрынғы әрекеттеріне қатысты не істеу керектігін анықтауға тырысады. Бірқатар қосымша сюжеттер саясаткерлер, дәрігерлер және фармацевтикалық компаниялардың СПИДқа реакциясына қатысты сынды қамтиды. Бұл жерде ZP0 (АЗТ-ға сілтеме) өндірушісіне қарсы наразылық білдірген, CMV-ге көзін жоғалтқан мұғалім және оның оқушыларымен бірнеше көріністер, сондай-ақ жұқпалы аурулар залындағы диорамалардағы жануарлар мен адамдарға қатысты бірнеше көріністер бар. Олардың көпшілігі жанды және ойландыратын музыкалық нөмірлерді ұсынады, бірақ «Butthole Duet» сияқты сыншылардың назарын қозғаған ешқайсысы жоқ, онда Бертон мен Зероның анустары анальдық жыныстың әлеуметтік қабылдауы және 80-ші және 90-шы жылдардың басында СПИД айналымындағы дискурстармен байланысы туралы ән айтады. Фильм сыншылары көпшілікке түсініксіз болған бұл ән СПИДті «гомосексуалды ауру» деп қабылдауға және анус ВИЧ-қа аналыққа қарағанда осал деген сенімге қатысты академиялық жауаптарды қамтиды, әсіресе Лео Берсанидің «Ректум – қабір ме?» мақаласы. Берсани анальдық жыныстың табиғи түрде ауру екенін түбегейлі жоққа шығарды; Грейсон анальдық жыныстың қарсылығы патриархатпен байланысты деген пікірді одан әрі дамытады. Алайда, «Нульдік шыдамдылық» фильмінің орталық көрінісі, Зероның микроскоп арқылы өзінің қанын қарауы. Ол көріп отырған нәрсе Эстер Уильямс сияқты ән мен би нөмірінің тақырыбы болып табылады, оның барысында Зеро ВИЧ (Майкл Каллен)пен сөйлеседі. Әннің мәтінінде де, әңгімеде де Мисс ВИЧ Зероға ол бірінші емес екенін, Солтүстік Америкаға ВИЧ/СПИДті ол әкелмегенін және оның атақты кластерлік зерттеуге қатысуы ВИЧ жыныстық қатынас арқылы жұғатынын дәлелдеуге көмектескенін, соның салдарынан көптеген өмірлерді сақтап қалған қауіпсіз жыныстық қатынасқа баса назар аударды.