Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Министрліктің немесе ведомствоның күнделікті жұмысын басқаратын жоғары дәрежелі мемлекеттік қызметкер. Тұрақты хатшы – ведомствоның немесе министрліктің күнделікті қызметін басқаруға жауапты ең жоғары дәрежелі мемлекеттік қызметкер. Тұрақты хатшылар – мемлекеттік департаменттер мен министрліктердің саяси бейтарап мемлекеттік қызмет басшылары, олар әдетте бірнеше жыл бойы (сондықтан "тұрақты" деп аталады) министрлікте қызмет етеді. Олар саяси тағайындалған мемлекеттік хатшылардан өзгеше, оларға есеп береді және кеңес береді. Бұл лауазым Ұлыбритания мемлекеттік қызметінде пайда болды және көптеген Ұлт Достастығы елдері мен Вестминстер жүйесіне ұқсас жүйелерді қабылдаған басқа елдерде де қолданылады.
Senior civil servant charged with running the ministry or department on a day to day basis. A permanent secretary is the most senior civil servant of a department or ministry charged with running the department or ministry's day to day activities. Permanent secretaries are the non political civil service chief executives of government departments or ministries, who generally hold their position for a number of years (thus "permanent") at a ministry as distinct from the changing political secretaries of state to whom they report and provide advice. The role originated in the civil service of the United Kingdom and has been adopted in several Commonwealth countries as well as other countries influenced by the Westminster system.
Австралия
Австралияда бұл лауазым кейбір штаттар мен аумақтарда "департамент хатшысы", "департаменттің хатшысы" немесе "департаменттің бас директоры" деп аталады.
In Australia, the position is called the "department secretary", “secretary of the department”, or “director general of the department” in some states and territories.
Канада
Канадада мемлекеттік қызметтегі жоғары лауазым – "министрдің орынбасары", ол үкіметтік министрлікте немесе ведомствода тек Корольдік министрінен төмен тұрады. Федералдық деңгейде министрлердің орынбасарларын Премьер-министр Министрлер кабинетінің хатшысының (Канада мемлекеттік қызметінің басшысы) ұсынысы бойынша тағайындайды. Олар Парламент хатшыларымен немесе Министрлердің міндеттерін орындауға көмектесетін көмекшілерімен бірдей дәрежеде саналады және дипломатиялық паспорттарды пайдалану сияқты бірнеше артықшылыққа ие.
In Canada, the senior civil service position is a "deputy minister", who within a government ministry or department is outranked only by a Minister of the Crown. Federally, deputy ministers are appointed by the Prime Minister on the advice of the Secretary to the Cabinet (the Head of Canada's civil service). They are considered to hold equal rank with Parliamentary Secretaries or Assistants – legislators appointed to assist Ministers in their duties – and are entitled to several privileges, including the use of diplomatic passports.
Германия
Германияда осыған баламасы "Staatssekretär" (мемлекеттік хатшы) деп аталады. Оны министрдің орынбасары қызметін атқаратын, көбінесе жауапкершілік саласы мамандандырылған "парламенттік мемлекеттік хатшымен" шатастырмау керек. Парламенттік мемлекеттік хатшы – әрқашан саяси лауазым, ол мемлекеттік қызметке жатпайды.
In Germany, the equivalent office is called "Staatssekretär" (state secretary). It is not to be confused with the "parliamentary state secretary", who serves as deputy to a minister, often with a more specialised field of responsibilities. The parliamentary state secretary is always a political position, and not part of the civil service.
Гонконг
Гонконгта саясаттық бюролардың басшылары, хатшылар лауазымдары 2002 жылға дейін мемлекеттік қызметкерлермен толықтырылды, содан кейін олардың атауы тұрақты хатшылар болып өзгертілді. Екінші Тун Чхе Хва үкіметі кезінде саяси тағайындалғандар хатшылар лауазымдарын иеленді. 2005 жылдың тамызынан бастап Бас атқарушы кеңсесінде де тұрақты хатшы қызмет етеді. Бірақ, жалақы төлемі бойынша оның дәрежесі басқа көптеген тұрақты хатшылардың дәрежесінен төмен.
In Hong Kong, heads of policy bureaux, secretaries, were filled by civil servants until their titles were changed to permanent secretaries in 2002, when political appointees filled the positions of secretaries under the second Tung Chee Hwa government. Since August 2005, the Office of the Chief Executive also has a permanent secretary. His ranking is, however, lower than most other permanent secretaries according to the pay scale.
Үндістан
Үндістанда осыған тең лауазым "Үндістан үкіметінің хатшысы" деп аталады және ол ведомстводағы ең жоғары дәрежелі тұрақты мемлекеттік қызметші болып табылады. Сыртқы істер министрлігіне қарасты бөлімдерді басқаратын Үндістанның Сыртқы істер қызметінің қызметкерлерін қоспағанда, Үндістан үкіметінің барлық хатшылары Үндістанның әкімшілік қызметінің штаттарынан тағайындалады. Бұл лауазымдағы қызметкерлер өз министрліктері шеңберінде Одақтың министрлеріне тікелей есеп береді және өз ведомстволарының күнделікті жұмысын қадағалайды. Мемлекеттік қызметте олардан жоғары дәрежеде Үндістанның Министрлер кабинетінің хатшысы немесе Премьер-министрдің Бас хатшысы ғана тұрады, соңғысына Министрлер кабинетінің хатшысының мәртебесі берілген жағдайда (Премьер-министр Нарендра Моди кезінде осылай болған).
In India, the equivalent position is called "secretary to the Government of India" and is the highest ranking permanent civil servant in a department. With the exception of departments within the Ministry of External Affairs, which are headed by Indian Foreign Service officers, all Secretaries to the Government of India are drawn from cadres of the Indian Administrative Service. These officers directly report to Ministers of the Union within their respective ministry, and oversee all day to day operations of their departments. Within the civil service, they are outranked only by the Cabinet Secretary of India or the Principal Secretary to the Prime Minister of India when the latter is granted the rank of Cabinet Secretary (as has been the case under Prime Minister Narendra Modi).
Индонезия
Индонезияда осыған балама лауазым Бас хатшы (қысқаша Sekjen) деп аталады, ол министрліктегі ең жоғары дәрежедегі тұрақты мемлекеттік қызметкерлердің бірі болып, Бас хатшылықты (қысқаша Setjen) басқарады. Бұл лауазымдағы адамдар өз министрліктеріндегі министрге немесе мемлекеттік органдардағы тиісті басшыға тікелей есеп береді.
In Indonesia, the equivalent position is called Secretary General (, abbreviated Sekjen), one of the highest ranking permanent civil servants in a ministry, leads the General Secretariat (, abbreviated Setjen). These officers directly report to the minister in their respective ministry or to the respective leader in state bodies.
Ирландия
Ирландия Республикасының мемлекеттік қызметінде Мемлекеттік департамент Бас хатшысының лауазымы Ұлыбритания мемлекеттік қызметіндегі Тұрақты хатшы лауазымына өте ұқсас, бірақ бұл лауазым тұрақты емес, жеті жылдық мерзімге беріледі. Бұл шектеу 1990-шы жылдардың ортасындағы Стратегиялық басқару жобасы арқылы енгізілді, сондай-ақ сол кезде "Секретар" атауы өзгертілді. Ирландияның мемлекеттік департаменттерінде "екінші хатшы" лауазымы да болуы мүмкін, ол Ұлыбритания мемлекеттік қызметіндегі Екінші тұрақты хатшы дәрежесімен тең.
In the Civil service of the Republic of Ireland, the position of Secretary General of a Department of State is almost identical to that of a Permanent Secretary in the British Civil Service, except that the position is not permanent, having a term of seven years. This limit was introduced by the Strategic Management Initiative of the mid 1990s, when also the title was changed from "Secretary". Irish government departments may also have a "second secretary", which is equivalent to the Second Permanent Secretary grade in the British civil service.
Израиль
Израильде осыған тең лауазым מנהל כללי деп аталады, бұл термин көбінесе "бас атқарушы директор" деп аударылады. Үкіметтік қызметтің ресми ағылшын тіліндегі аудармасы "Директор-генерал". Министрліктердің директорлары тиісті министр ұсынады және Үкімет бекітеді, сондай-ақ олар жоғары тұрған министрлердің ықтиярымен қызмет етеді.
In Israel, the equivalent office is called מנהל כללי, a term which is ordinarily translated as "chief executive officer. The official English translation for the government post is "Director General". Directors General of ministries are nominated by the relevant minister and confirmed by the Government, and serve at the pleasure of the ministers above them.
Италия
Италияда министрлік немесе ведомстводағы ең жоғары мемлекеттік қызмет адамы segretario generale (бас хатшы) немесе direttore generale (бас директор) болып табылады, ал sottosegretario di stato (мемлекеттік хатшының орынбасары) лауазымы саяси және ministro segretario di stato (мемлекеттік хатшы, министрлік немесе ведомство басшысы) немесе вице-министрден (министрдің орынбасары) төмен тұрады, екеуі де саяси лауазымдар.
In Italy, the highest civil service official in a ministry or department is either a segretario generale (secretary general) or a direttore generale (director general), while the position of sottosegretario di stato (under secretary of state) is a political one and ranks below the ministro segretario di stato (minister secretary of state, the head of a ministry or department) or the vice ministro (deputy minister), both political posts as well.
Жапония
Жапон тіліндегі баламасы – әкімшілік вице-министрлер.
The Japanese equivalents are the administrative vice ministers.
Қырғызстан
Кенияда осыған баламалы лауазым "бас хатшы" деп аталады, ол Кения Конституциясымен елдің мемлекеттік қызметіндегі лауазым ретінде орнатылған. Бас хатшылар министрліктің мемлекеттік департаментінің әкімшілік жетекшісі болып табылады және департаменттің күнделікті істеріне жауапты. Кения Президенті бас хатшыны елдің Мемлекеттік қызмет комиссиясы ұсынған кандидаттар тізімінен таңдайды және елдің Ұлттық Ассамблеясы бекіткеннен кейін Президент оны қызметке тағайындайды. Кения Конституциясы Президентке бас хатшыны қайта тағайындау өкілеттігін береді.
In Kenya, the equivalent office is called "principal secretary", which is a position established by the Constitution of Kenya as an office in the country's civil service. Principal Secretaries serve as the administrative head of a state department within a ministry and are responsible for the department's daily affairs. A Principal Secretary is nominated by the President of Kenya from a group of persons recommended by the country's Public Service Commission and upon approval by the country's National Assembly, is appointed to office by the President. The Constitution of Kenya grants the President the power to re assign a Principal Secretary.
Малайзия
Малайзияда тұрақты хатшы – Сабах және Саравак штаттарындағы министрліктің әкімшілік жетекшісі. Федералды министрліктің әкімшілік жетекшісі "бас хатшы" деп аталады.
In Malaysia, a permanent secretary refers to the administrative head of a ministry in the states of Sabah and Sarawak. The administrative head of a federal ministry is called "secretary general".
Маврикий
Бұрынғы британдық колониясы болған Маврикий арал мемлекетінде Министрлер кабинетінің хатшысы мен мемлекеттік қызмет басшысына есеп беретін бірнеше тұрақты хатшылар бар. Премьер-Министр кеңсесінде 2 тұрақты хатшы, оларға көмектесетін 3 тұрақты хатшының орынбасары және 4 тұрақты хатшының көмекшісі қызмет етеді. Маврикий үкіметінің әртүрлі министрліктерінде кемінде 147 көмекші тұрақты хатшы, 86 тұрақты хатшының орынбасары және 37 тұрақты хатшы бар.
On the island state of Mauritius, which is a former British colony, there are a number of Permanent Secretaries who report to the Secretary to Cabinet and Head of the Civil Service. In the Prime Minister's Office there are 2 Permanent Secretaries, assisted by 3 Deputy Permanent Secretaries as well as 4 Assistant Permanent Secretaries. There are at least 147 Assistant Permanent Secretaries, 86 Deputy Permanent Secretaries and 37 Permanent Secretaries in the various Ministries of the Government of Mauritius.
Жаңа Зеландия
Жаңа Зеландияда министрліктің мемлекеттік қызмет басшысы әдетте "бас атқарушы" деп аталады, бірақ әлі де кейбір лауазымдар "хатшы" атағын сақтайды (Білім беру министрінің хатшысы, Әділет министрінің хатшысы, Көлік министрінің хатшысы). Кейбір жағдайларда (мысалы, Жаңа Зеландия қауіпсіздік және барлау қызметі, Бастапқы өнеркәсіп министрлігі, Табиғатты қорғау департаменті, Денсаулық сақтау министрлігі) атақ "бас директор" болып табылады. Ішкі кіріс департаменті және Жаңа Зеландия полициясы сияқты күш қолдануға құқығы бар ұйымдар комиссарлар басқарады. Жаңа Зеландия кедендік қызметіне Кедендік бақылаушы басшылық етеді. Мемлекеттік қызмет басшылары Мемлекеттік қызмет комиссиясында ресми түрде жұмыс істейді, бұл оларды министрлік лауазымдарды атқаратын саясаткерлерден одан әрі бөліп тұрады.
In New Zealand, the civil service head of a ministry is ordinarily entitled "chief executive", although there are still some positions which carry the title of secretary (Secretary of Education, Secretary of Justice, Secretary of Transport). In some cases (such as the New Zealand Security Intelligence Service, Ministry for Primary Industries, Department of Conservation, Ministry of Health) the title is "director general". Organisations with enforcement powers, such as the Inland Revenue Department and the New Zealand Police, are headed by commissioners. The New Zealand Customs Service is headed by the Comptroller of Customs. Civil service heads are officially employed by the State Services Commission, further separating them from the politicians who hold ministerial positions.
Пәкістан
Пәкістанда осыған сай лауазым Федералды хатшы деп аталады және федералды министрліктегі ең жоғары ранкті тұрақты мемлекеттік қызметкер болып табылады.
In Pakistan, the equivalent position is called Federal Secretary and is the highest ranking permanent civil servant in a federal ministry.
Сингапур
Сингапурда тұрақты хатшылар он жылдық мерзімнен кейін зейнетке шығуға міндетті, тіпті егер олардың жасы ресми зейнет жасынан, яғни 62 жастан кіші болса да. Бұл 2000 жылы Мемлекеттік қызметтегі басшылық схемасы аясында енгізілді, оның мақсаты – Әкімшілік қызметтегі, мемлекеттік қызметтің элиталық бөліміндегі жас қызметкерлерге карьералық өсуге мүмкіндік беру болды.
In Singapore, permanent secretaries have to retire after a ten year term even if they are younger than the official retirement age of 62. This was introduced in 2000 as part of the Public Service Leadership scheme, to provide opportunities for younger officers from the Administrative Service — the elite arm of the Civil Service — to rise up the ranks.
Шри-Ланка
Шри-Ланкада "Министрлік хатшысы" (сонымен қатар Министрлік хатшысы немесе жай ғана хатшы) – министрліктің әкімшілік басшысы және оны Шри-Ланка Президенті тағайындайды. Тұрақты хатшы лауазымы 1947 жылғы Цейлон (Конституция және тәуелсіздік) Кеңесінің жарлығымен құрылды, Цейлон 1948 жылы Ұлыбританиядан өзін-өзі басқару құқығын алған кезде. Тұрақты хатшылар көбінесе Цейлон мемлекеттік қызметінен тағайындалған, бірақ бірнеше ерекшеліктер болды, мысалы, әділет министрлігінің тұрақты хатшысы сот қызметкері болып табылатын. Анандатисса де Альвис жеке сектордан тұрақты хатшы болып тағайындалған алғашқы адам болды. 1972 жылғы Шри-Ланка Конституциясы осы лауазымның атауын министрлік хатшысы деп өзгертті. Дәстүр бойынша, егер тағайындалған адам мемлекеттік қызметте жұмыс істесе, ол тағайындалған мерзімге қызметтен босатылады. Соңғы кезде министрлік хатшыларын мемлекеттік қызметтен тыс адамдардан тағайындау жиі кездеседі, кейбіреулері саяси себептермен, жауапты министрдің кеңесі бойынша президенттің қалауымен тағайындалады. 2020 жылы генерал-майор Санжиева Мунасингхе тұрақты әскер қатарынан министрлік хатшысы болып тағайындалған алғашқы әскери шенеунік болды.
In Sri Lanka, a "Secretary to the Ministry" (also known as Ministry Secretary or simply Secretary) is the administrative head of a ministry and is appointed by the President of Sri Lanka. The post of permanent secretary was created under the Ceylon (Constitution and Independence) Orders in Council 1947 when Ceylon gained self rule from Britain in 1948. Permanent secretaries were commonly appointed from the Ceylon Civil Service, with a few exceptions such as the permanent secretary to the ministry of justice which would be an officer of the judicial service. Anandatissa de Alwis was the first person from the private sector to be appointed as permanent secretary. The Sri Lankan Constitution of 1972, changed the title to secretary to the ministry. Traditionally if the appointee is a serving member of the public service, he or she would leave the service for the duration they hold the appointment. In the recent past it has been common for ministry secretaries to be appointed from outside the public service, with some on political grounds at the discretion of the president on the advice of the minister in charge. Major General Sanjeewa Munasinghe became the first serving military officer from the regular force to be appointed a ministry secretary in 2020.
Ұлыбритания
Тұрақты хатшы немесе кейбір министрліктерде мемлекеттік хатшының тұрақты орынбасары, Ұлыбританиядағы үкімет ведомствосының ең жоғары дәрежелі мемлекеттік қызметшісі болып табылады. Бұл лауазым 1830 жылы құрылған және бірнеше Ұлт Достастығы елдерінде, сондай-ақ Вестминстер жүйесіне ықпал еткен басқа елдерде де қабылданды.
The title permanent secretary, or, in some departments ''' permanent under secretary of State, is the most senior civil servant of a government department in the United Kingdom. The role originated in 1830 has been adopted in several Commonwealth countries as well as other countries influenced by the Westminster system.