Кіріспе

шыны түрі Кафедральдық шыны – бұл монохроматикалық жақпа шыныға коммерциялық түрде берілген атау. Ол "тақталы шыныға" қарағанда жұқарақ, боялған болуы мүмкін және бір жағынан текстураланған. Атаудың шығу тегі – 10 ғасырдан бастап ортағасырлық Еуропа соборларының терезелеріндегі боялған шынылардың ерекшелігі болғандығы. "Кафедральдық шыны" термині кейде соборлардың терезелерін сипаттау үшін "боялған шыны" терминіне орнына дұрыс емес қолданылады. Боялған шыны – бұл күрделі немесе суреттік өрнектермен жасалған түрлі-түсті терезелерді жасауға қолданылатын материал және өнер түрі.

Түсті шыныны дайындаудың дәстүрлі әдістері

Архитектуралық шынының ең алғашқы үлгілері, мысалы, римдік моншалардың қазбаларында табылған шыны, құйылып жасалған. Ерітілген шыны ағаш немесе тастан жасалған қалыпқа құйылып, шыны жапыраққа айналдырылған. Қалыптың материалының текстурасы шыныға көшірілген. Витраждар жасала бастаған кезде, шыны үрлеу құбыры кеңінен қолданысқа енді, сондықтан қолмен (немесе ауызбен) үрленген жапырақтар цилиндрлік шыны және/немесе тәждік шыны әдісімен жасалған. 1830 жылдардың ортасында роллдік шыны өндіріле бастағанда және архитектуралық шыны үшін де қолданылатын шыны зергерлік бұйымдары танымал болғанда, құю әдісі қайтадан қолданысқа енді. Роллдік шыны қолмен үрленген шыныдай бай және түзілуі мөлдір емес, бірақ ол әлдеқайда арзан, сонымен қатар түрлі түстерде және текстураларда жасалады, сондықтан оны әсемдеу материалы ретінде пайдалануға болады.

Кафедральдық шыныны жасаудың қазіргі заманғы әдістері

Бұл типтегі әйнек металл немесе графит үстелге балқытылған әйнекті құйып, оны үлкен металл цилиндр арқылы бірден жайпаққа айналдырып жасалады, бұл пирог қабығын жаюға ұқсас. Жайпаққа айналдыру қолмен немесе машинамен жасалуы мүмкін. Әйнек "қос иірілген" болуы мүмкін, яғни ол белгілі бір қалыңдыққа (шамамен 3/16 дюйм немесе 5 мм) ие болу үшін бірден екі цилиндрден өтеді. Осылай жасалған әйнек толық мөлдір болмайды, бірақ оның беті айқын текстуралы болуы міндетті емес. Белгілі бір эффекттерге қол жеткізу үшін балқыған күйінде оны итеруге және тартуға болады. Нақтырақ текстуралар үшін металл цилиндрге роликтер арқылы өтетін балқытылған әйнекке басылатын өрнек түсіріледі. Содан кейін әйнек қайта қыздырылады. Ролинг әйнегі алғаш рет 1830 жылдары коммерциялық өндіріске енгізілді және бүгінде кеңінен қолданылады. Оны көбінесе собор әйнегі деп атайды, бірақ бұл орта ғасырлық соборлармен ешқандай байланысы жоқ, онда қолмен үрленген әйнек қолданылған. Собор әйнегі әртүрлі түстерде және беттік текстураларда келеді, оның ішінде балғамен соғылған, толқынды, көкжиекті және теңіздік текстуралар бар. Ол АҚШ, Англия, Германия және Қытайда өндіріледі.

Қолданылуы

Кафедральдық шыны шіркеулерде (көбінесе суретсіз терезелер үшін) және тұрғын үйлер мен коммерциялық ғимараттардағы сәндік шыны үшін, қорғасынмен немесе қорғасынсыз, көбінесе тартылған шынымен және кейде кестеленген шынының сәндік бөліктерімен бірге кеңінен қолданылған. Ол жарықты өткізеді, бірақ көрінуді шектейді және қолмен жасалған шыныға қарағанда арзанрақ, бірақ әдемі материал болып табылады. Ол қолмен үрленген шынының байлығы мен мүмкіндіктеріне ие болмаса да, шынының текстурасы мен түсі маңызды дизайн элементтері ретінде қарастырылатын заманауи боялған шыны терезелер жасау үшін табысты қолданылды.