Кіріспе

Durdane сериясы – 1971 және 1973 жылдар аралығында Джек Вэнс жазған ғылыми-фантастикалық кітаптардың трилогиясы. Трилогия тұтастай алғанда, Гастел Эцваненың қарапайым баладан автократ Аномаға дейін көтерілуін, сондай-ақ үшінші кітаптағы шетелдік Асутраға қарсы әлемінің құтқарушысы болуын көрсетеді. Трилогияның үш кітабы оқу және жариялану ретімен:
Анома
Батыл ерлер
Асутра

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Шант жерін Дурдан планетасында есімдерін жасырған диктатор, яғни Бетсіз Адам басқарады. Ол Шант халқының барлық ересек азаматының мойнына тағылған жарылғыш сақина – торк арқылы билік жүргізеді. Аном – өзін-өзі жалғастырып, өзін-өзі таңдайтын әулеттің өнімі. Аном қарт жасқа келгенде, ізбасарын таңдайды, бұл жүйе жүздеген жылдардан бері сақталып келеді. Бұл қатал үкімет жүйесінің себебі – Шант халқының ерекшелігі. Олар ондаған түрлі кантонға бөлінген, әрқайсысының салт-дәстүрі мен заңдары өзгеше, оларды тек ортақ тіл біріктіреді. Бетсіз Адам билікке келгенге дейін Шантты үздірілмейтін азаматтық соғыс пен келіспеушіліктер мазалаған. Бетсіз Адам Шантты біріктіретін байланыс құралы ғана емес, ол кантон басшыларымен анонимді түрде байланысады. Бастарынан айырылғандардың көпшілігі – жергілікті заңды бұзғандар. Трилогияның басты кейіпкері – Гастель Эцване, бәделіктің және есімсіз музыканттың ұлы. Алғашқы екі томда оның ересек өмірге қадам басуы, әкесінің кім екенін білуі, музыкант болуға ұмтылысы, Рогуской деп аталатын жатжұртты шабуылшылардың нәсілі анасы мен қарындасын өлтіруі және олардан кек алу үшін күресі суреттеледі. Бұл Эцванның Аномның кім екенін анықтауына әкеледі, ол өте пассивті болып көрінеді және Шант армиясын жатжұрттықтарға қарсы жұмылдырудан бас тартады. Эцванэ өзі Аном рөлін мойнына алып, сәттілік пен тапқырлық арқасында шабуылшыларға қарсы жеңіске жетеді. Соғыстың салдарынан туындаған әлеуметтік дүрбелеңге жауап ретінде Эцван қызметтен кетеді және торк жүйесі жойылады. Үшінші және соңғы томда Эцван ауыр жолмен шабуылшылардың Ассутра деп аталатын жатжұрттық нәсілдің туындысы екенін біледі, олар Дурдан халқына қарсы биологиялық соғыс жүргізу үшін адамзаттың осы карикатуралық бейнесін жасаған. Рогускойлардың барлығы еркек болғандықтан, олар тек адам әйелдерімен жыныстық қатынас арқылы көбейе алады және олар өте құмар. Нәтижесінде пайда болған "ібілістер" анасымен генетикалық байланысы жоқ, ол тек қана ұрық көтеруге арналған орта. Бұл процесс әйелді сүйексіз етеді. Трилогия Ванстың көптеген кітаптарының кең ауқымды Гейан кеңістігінде орын алады. Оның көптеген туындылары сияқты, бұл да түрлі-түсті, әсем, ерекше мәдениеттер мен батырлық оқиғаларға толы.