Кіріспе

Мандви – Үндістанның Гуджарат штатындағы Каччх ауданындағы (Кутч) жағажайлы қала. Бұл аймақтың бұрынғы маңызды порты және Кутч мемлекеті Махароасының (патшасының) жазғы сарайы болған. Ескі қала бекініс қабырғасымен қоршалған, оның қалдықтары бүгінге дейін сақталған. Қалада 400 жылдық тарихы бар кеме жасау өнеркәсібі әлі де жұмыс істеп келеді, және дәл осы жерде ағаштан жасалған «дуу» деп аталатын кемелер жасалады. Мандви муниципалитеті 9 округ бойынша 36 орынды.

Қалқа

Мандви бекінісі 1549 жылы Раошри Бхармалжи салған. Оның ұзындығы сегіз шақырым, ені 2,7 метр, биіктігі үш метр, бес қақпасы, үш терезесі және жеті бекінісі (кота) болған. 1978 жылы Мандви муниципалитетіне бекіністі сақтап қалу шартымен берілді. Кейін 1992 жылы муниципалитет жерді босату үшін 290 метр қабырғаны бұзуға шешім қабылдады, бірақ азаматтар оған қарсылық көрсетті. 1993 жылы бұл шағым қабылданбады және батыс жағындағы 300 метрлік қабырға бұзылды. 1999 жылы мемлекеттік археологиялық департамент оны қорғалатын ескерткіш деп жариялау мүмкіндігін қарастырды, бірақ кейіннен бас тартты. Бекіністің жағдайын бағалағаннан кейін, сот 2001 жылы бұзуға қарсы шағымдарды қабылдамады. Бекініс қабырғасы екі кезеңде бұзылды, төрт қақпасы мен алты бекінісі қорғалатын ескерткіштер ретінде сақталды.

География

Мандви – Рукмавати өзені Кютч шығанағымен қосылатын жерде орналасқан порты бар қала. Бұл аймақтық орталық Бхудж қаласынан оңтүстікке қарай 56 шақырым жерде жатыр. Ірі Ахмедабад мегаполисінен шамамен 446 шақырым қашықтықта. Мандвиде теміржол көлігі болмағандықтан, ең жақын әуежай мен теміржол станциясы Бхудж қаласында орналасқан.

Климат

Бұл жерде тропикалық климат. Жаз айларында Мандвидегі қысқа қарағанда көбірек жаңбыр жауады. Кеппен және Гайгер классификациясы бойынша, бұл климат Aw түріне жатады. Мандвидегі орташа температура 27,4 °C. Жылдық орташа жауын-шашын мөлшері 1539 мм құрайды.

Тарих

Мандви қаласын 1580 жылы Күш мемлекетінің Раоы, Кенгаржи I негіздеді. Мандви қаласы мұнда өмір сүрген абыз Мандавияның (Махабхарата оқиғасы) есімімен аталады. Ол сондай-ақ Ам Баба деп те белгілі болған. 1497 жылы португалдық саяхатшы Васко да Гама Еуропадан Үндістанға теңіз жолын ашқанда, оған жол көрсету үшін гужараттық бір адамды серік етті. Күш теңізшісі Канджи Малам командирді Африканың шығыс жағалауындағы Малиндиден Каликутқа жеткізді. Малам кеме жасау орталығы Мандвиден шыққан. Тарихшылар теңізшінің кім екендігі туралы әртүрлі пікір білдіреді, оны христиан және гужараттық деп есептейді. Неміс авторы Юстус оның Малам (Харва) екенін, ол Васкомен бірге болған гужараттық индус екенін айтады. Итальяндық зерттеуші Синтия Сальвадори да Маламның Гамаға Үндістанға жол көрсеткенін тұжырымдайды. Сальвадори бұл туралы өзінің «Біз доуларда келдік» атты еңбегінде жазған. Маламның Васко экспедициясындағы рөлі тарихшылар тарапынан көбінесе назардан тыс қалған. Күш Гуржар Кшатрияларының жылнамаларына сәйкес, олардың қауымының көптеген рулары, әсіресе Гохил, Бхатти, Джетхва, Соланки, Ратод рулары және Висавария брахмандары 15-16 ғасырларда Дханетиден Мандвиге көшіп келген. Қаланың құрылуы 16 ғасырдың соңына (1581 ж.) дейін барып тіреледі және ол Күштің алғашқы Джадеджа билеушісі Рао Кенгаржи I-ге байланысты. 18 ғасырда Мандви саудагерлерінің 400 кемеден тұратын флоты болды, олар Шығыс Африка, Малабар жағалауы және Парсы шығанағымен сауда жасады. 19 ғасырдың басында бұл Мальва, Марвар және Синдпен ішкі саудаға кіретін маңызды порты болды. Мандви екі сауда жолының – теңіздік дәмдеуіштер сауда жолы мен шөлді түйе керуені жолының тоғысқан жерінде орналасқан, маңызды сауда орталығы болып табылды. Мандви бастапқыда 8 метр биіктігі мен 1,2 метр ені бар қамал қабырғасымен қоршалған бекінілген қала болған. Қамалдың бірнеше қақпалары мен 25 мұнарасы болған, бірақ қазіргі уақытта қабырғаның көп бөлігі жойылған. Оңтүстік-батыстағы мұнара ең үлкені болып, маяқ ретінде пайдаланылады. Теңіз саудасының гүлденген кезінде, пароходтар пайда болғанға дейін, Мандви бай және өркендеген қала болды, экспорттан импорттан төрт есе көп кіріс тапты. Бұл Күш мемлекетінің табысты орталығы болды, байлығы жағынан Будж астанасынан асып түсті. Жергілікті қоғамдық қайраткер доктор Манубхай Панди кеме жасау өнерін зерттеп, ескі құжаттарды жинады, қазір олар Уэльс принці мұражайында (www.bombaymuseum.org) сақталуда. Үндістанның көптеген ірі порттары еуропалықтар, әсіресе португалдықтар бақылауында болғандықтан, тіпті моғолдар да Каччх Махараоларын жоғары бағалады, өйткені олар экспорт, импорт және Меккеге қажылық жасау үшін Мандви портын қажет етті. 1960 жылдары Дәбелінің авторы осы жерде Кешавжи Габха Чудасама (Малам) (Харва) екені айтылады.

Демография

Мандвиде шамамен 51 000 адам тұрады, олардың көпшілігі брахмандар, чаран (Гадави), брахмкшатриялар, Бханушали, Бхатала, Харва, Лохана, Махешвари, Дауди Бохра, мұсылмандар және джайндар, Кандои, Патидар, Мистрилер. Мандви – Гуджарат және Кутчи мәдениетінің шынайы бейнесін көрсететін ерекше қала. Мандвиге сонымен қатар Нагалпур және Моти Раян ауылдары да кіреді. Мандви – саудагерлер мен теңізшілер қаласы, олардың екеуі де бір-бірінен пайда көреді. Мандвиде Кенгаржи III салған Лал Бунгалоу / Арихант Бунгалоу орналасқан. Бұл сарайды салуға 16 жыл кеткен. Оның ерекше архитектурасы, 55 бөлмесі, 5 қабаты және барлық төбесі ағаштан жасалған. Лал Бунгалоу мұражайлық нысан болып саналды және қазіргі уақытта Санкет Шахқа тиесілі болды. Ол 2011–2012 жылдары бұзылды. Қазір оның орнында жаңа сауда және тұрғын үй кешені салынған. Мандви 2001 жылғы Гуджарат жер сілкінісінен көп зардап шеккен қалалардың бірі болды. Белгілі қоғам қайраткері доктор Чхоталал Дж. Мехта (1911–1982) және оның інісі доктор Прабхудас Дж. Мехта (1925–1959) 1950 жылы Кютч ауданында алғашқы тегін туберкулез ауруханасын, саңырау және тілсіз балаларға арналған мектепті және әлемдегі 1000-шы Ротари клубын ашты. Хирабен С. Мехта ханым (1916–2011) алғашқы Баал Мандир мен Бхагини Мандалды құрды.

Өнеркәсіп саласы

Мандвидегі өнеркәсіптердің басым бөлігі шағын, негізінен бентонит кеніші, тағамдық май өндірісі, балық аулау, дәстүрлі кеме құрылысы, мақта өнімдері және тұрмыстық бандани, сондай-ақ тәттілер мен фаршан сияқты тағамдық өнімдерді өндіру салаларында шоғырланған.