Кіріспе

геодезиялық жұмыстарда қолданылуы

Геодезиялық жұмыстарда негіздік сызық – жер бетіндегі екі нүкте арасындағы сызық, сондай-ақ олардың арасындағы бағыт және/немесе қашықтық. Триангуляциялық желіде үшбұрыштардың мөлшерін тригонометриялық есептеулер арқылы анықтау үшін кем дегенде екі станция арасындағы бір қашықтықты өлшеу қажет. Салыстырмалы Глобалдық Навигациялық Спутниктік Жүйе (GNSS) геодезиялық жұмыстарында негіздік сызық – екі GNSS қабылдағышы арасындағы сызық, ол 3D координаттардың айырмасын анықтауға мүмкіндік береді.

Америка Құрама Штаттары

АҚШ мемлекеттік жерді зерттеу жүйесінде негіздік сызық – белгілі бір аумақтағы барлық тікбұрышты зерттеулерге негіз болатын, негізгі батыс-шығыс сызығы (яғни, параллель). Негіздік сызық өзінің сәйкес негізгі меридианымен (солтүстік-оңтүстік сызығы) жерді зерттеудің бастапқы нүктесінде түйіседі. Мысалы, Небраска және Канзас штаттары үшін негіздік сызық солтүстік ендігінің 40-шы параллелінде екі штаттың да шекарасы болып табылады. Көбірек нақтылық үшін, негіздік сызық зерттеу ауданын солтүстік және оңтүстік бөліктерге бөлетін сызық болуы мүмкін.

"Базалық жол"

Америка Құрама Штаттарының көптеген қалаларында зерттеудің негізгі сызықтары бойымен өтетін жолдар бар, олардың көпшілігі осы фактіні көрсететіндей аталады. Мысалдар:

Литтл-Рок, Арканзас штатында Базалық жол Луизиана сатып алынуы кезіндегі зерттеушілер қолданған негізгі сызықты ұстанады. Колорадода, Боулдердегі Базелин жолы 40-шы параллельді немесе Канзас-Небраска шекарасының батысқа қарай созылуын көрсетеді, сонымен қатар Адамс және Велд округтары арасындағы шекара болып табылады. Аризонада, Феникс қаласының маңындағы негізгі сызық Базалық жолмен белгіленген. Оңтүстік Калифорнияда, Хайлендтен Сан-Димасқа дейін негізгі сызық Базалық жолмен көрсетілген. Мичиган штатында Мичиган зерттеуінің негізгі сызығы округтердің екінші және үшінші қатарлары арасындағы шекараны құрайды, ал көптеген жерлерде негізгі сызық бойындағы үзіліс жолдар "Базалық жол" деп аталады. Детройт аймағындағы 8 Майл Роуд Мичиган негізгі сызығы бойымен өтеді және бұрын "Базалық жол" деп аталған. Орегон штатының Хиллсборо қаласындағы Базалық жол, көбінесе Уилламет негізгі сызығын ұстанады, ол Уилламет меридианымен Уилламет тас мемлекеттік паркінде қиылысады.

Канада

Канадалық жер өлшеуде базалық сызық – төрт деңгейлі қалашықтарға (екі деңгейлі солтүстік және екі деңгейлі оңтүстік) сәйкес келетін көптеген негізгі шығыс-батыс сызықтарының бірі. Базалық сызықтар шамамен 39 км қашықтықта орналасқан, ал алғашқы базалық сызық 49-шы параллельде, Батыс Канада – АҚШ шекарасында жатыр. Осылайша, ол АҚШ жүйесіндегі стандартты параллельге балама болып табылады.

Онтарио

Онтариода негіздік сызық географиялық нысанға (көбінесе көлге, әсіресе Онтарио немесе Эри көлдеріне) параллель түзу сызық болып табылады және ол жер участаларының торын өлшеу үшін анықтамалық сызық қызметін атқарады. Осы өлшеудің нәтижесінде бүгінгі күні қолданылып жүрген концессиялық жол және шеттік сызық жүйесі құрылды. Онтарионың көптеген маңызды негіздік сызықтары, алғашқы ұлттармен жасалған жер шарттарының анықталған шекараларында орналасқан. Мысалы, Уотерлоо аймағы мен Брант округіндегі (оның ішінде Уилмот сызығы, Брант Оксфорд жолы және Индия сызығы) бірнеше негіздік сызықтар, Алты Ұлт конфедерациясына берілген Холдимант трактының шекарасын ұстанады, бұл трактының батыс жиегіне параллель салынған, түрлі-түсті жолдар мен участалар желісіне алып келді, оны осы аймақта бүгінге дейін көруге болады. Веллингтон округы мен Халтон аймағы арқылы өтетін Джонс негіздік сызығы, 1792 жылы "Көлдер арасындағы сатып алу" кезінде Огастус Джонс белгілеген бастапқы өлшеу маршрутын ұстанады.