Кіріспе

Ауызша оқу үшін құжаттар немесе кітаптар қойылған тіреуіш үстел.

Лектерн – бұл еңіс беті бар оқу үстелі, онда жазбалар немесе кітаптар оқу кезінде тіреу ретінде қойылады, мысалы, діни кітаптарды оқу, дәріс беру немесе уағыз айту үшін. Лектерн әдетте тіреуге немесе басқа да тіреу құрылғысына бекітіледі. Көрерменмен көзбен байланысуды жеңілдету және оларға қараған кездегі дене күйін жақсарту үшін лектерн биіктігі мен еңістігі реттелуі мүмкін. Лектерннен оқитын адамдар, лекторлар деп аталады, әдетте тұрып оқиды. Ескі заманда лектерн сөзі "Киелі жазбалар сабақтары (лекцион) оқылатын немесе айтылатын оқу үстелі немесе тұғыр" деген мағынада қолданылған. 1905 жылғы бір сөздікте "бұл термин тек қана [шіркеу кітаптарының] тұғырларына, олар тұғырдан тәуелсіз болған жағдайларда ғана қолданылуы тиіс" делінген. Алайда, 1920 жылдары бұл термин кең мағынада қолданыла бастады; мысалы, Карнеги залында өткен естелік шарасы туралы айтылғанда, "спикерлер сөйлеген лектерн қара түспен жабылған" деп хабарланды.

Академиялық пайдалану

Академиялық ортада қолданылатын лекторийлер – әдетте семинар бөлмелері мен лекция залдарында – орынның технологиялық дамығандығына байланысты, қарапайым лекторийлерде болмайтын белгілі бір мүмкіндіктерге ие болуы мүмкін. Бұл мүмкіндіктерге көбінесе микрофон тұғыры, аудиовизуалды басқару құралдары, кейде тіпті кіріктірілген компьютер және жазу жүйесі кіреді. Мұндай лекторийлер әдетте үлкен үстелге бекітіледі немесе оның құрамына енгізіледі, себебі академиялық жағдайларда қолдау материалдарының көлемі, қарапайым қоғамдық сөздерге қарағанда көп болады.

Христиандық

Христиан шіркеуінде лекторий – әдетте, Киелі кітап немесе басқа да мәтіндер қойылатын және ғибадат кезінде «сабақтар» (кітаптан таңдалған жазбалар, көбінесе лекциярийден алынған) оқылатын тұғыр. Сабақтарды діни қызметкер, диакон, пастор немесе мирян қауымның литургиялық дәстүрлеріне сәйкес оқи немесе жатқа айта алады. Лекторий әдетте оқырманның немесе сөйлеушінің қауымға қарап тұруы үшін орындықтардың алдына қойылады. Лекториялар көбінесе ағаштан жасалады. Олар бекітілген немесе көшірілген болуы мүмкін. Лекторий уағыз айту үшін қолданылатын мінбардан өзгеше, бірақ тарихи тұрғысынан алғанда, көптеген мінбарлардың құрамында лекторий болады, мысалы, Сиена соборының мінбары (Никола Пизано, 1268 жыл). Лекториясы мен мінбары бар шіркеулер оларды көбінесе қарама-қарсы жақтарға орналастырады. Лекторий әдетте мінбардан кіші болады, және екеуі де литургиялық маусымның түсіне сай антипендиямен әшекейленуі мүмкін. Монастырь шіркеулері мен соборларда хордың ортасына жеке лекторий қойылады. Бастапқыда ол антифоналық кітапты алып жүрген, құдайға арналған қызметтерде ән салуды басқаратын кантор немесе преценттор үшін қолданылған. Бүркіт пішіндес лекторийлер көп кездеседі, бірақ кейбіреулері, сирек болса да, пеликан пішіндес болады.

Дәстүрлі ешиваларда және кейбір синагогаларда студенттер мен қауым мүшелері кішкентай жұмыс үстелдерін пайдалана алады. Бұл үстелдер дәстүрлі лекторийлерге ұқсас, тіпті хаззан ғибадатты басқаратын кезде оны лекторий ретінде де қолдануға болады. Ешивадағы әрбір оқу тобының өз жеке үстелі болуы мүмкін, ал кейбір ескі синагогаларда қауымның жеке мүшелерінің өз үстелдері болуы мүмкін. Дәстүрлі үстелдердің астында дұға кітаптары мен оқу материалдарын сақтауға арналған шкафтар жиі кездеседі, олар қолданылмаған кезде құлыпталады, сондай-ақ ұзақ оқу сессиялары немесе тұрып дұға барысында ыңғайлы болу үшін аяқ тіреуіштер де болады. Кейбір ескі синагогаларда үстелдердің үлкен жинақтары бар.

Саяси мақсатта пайдалану

Лектерлер сахнадағы саяси пікірталастарда, сондай-ақ саяси сөздер мен баяндамалар үшін қолданылады. Атап айтарлықтай мысалдардың бірі – американдық президенттік лектерлердің түрлері. Олардың ең қауіпсізі – АҚШ президенті қолданатын брондалған "Көк қаз" лектері, оның кіші нұсқасы – "Сокол", сондай-ақ 10 Даунинг-стриттен тыс мәлімдемелер жасау үшін қолданылатын лектерлер сериясы.