Кіріспе

Уэльстегі Кармартинширдегі ауыл
Уэльстегі ауыл

Тарих

Пембрей атауы – валлий тілінің ағылшыншасы, Pen bre. "Pen" – валлий тілінде "бас" немесе "жоғарғы" деген мағынаны білдіретін сөз, ал "bre" – ежелгі кельт тіліндегі "мүйіс" деген сөз. Жағалау сызығы шамамен 6000 жыл бұрын Пембрей тауының етегінен шегіне бастады, осы арқылы темір ғасырынан бері адамдар қоныстанған жер ашылды, б.з.д. 400 жылға дейін салынған төбелер табылды. Бұл аймақтың халқын римдіктер Деметае деп білген. Ауылдың ең көне бөліктерінде римдік керамикасының қалдықтары қазылып алынған. Кейіннен ауыл Уэльстің Дехейбарт княздығының құрамына кірді. Ауыл алаңына жақын жерде ерте нормандық мотт пен бейли қамалының іздері болған деген болжам бар, ал ауылда кейінгі нормандық дәуірден қалған ғимараттар сақталған. Ауылда 12 ғасырдағы норманн ақсүйегі Арнольд ле Ботельер тұрған. Оның меншігі, Пембрейдегі Сот фермасы, кейіннен жакоб стиліндегі сарайға, содан кейін фермаға айналды, қазіргі күні қираған. Ле Ботельердің (Батлер) гербы Ле Ботельердің өмірінде салынған Сент-Илтид шіркеуінде көрініс тапқан. Әулиенің аты оның басқа меншігімен, Лантвит-Мажор маңындағы Саузерндоунға орналасқан Дунравенмен байланысты. Сент-Илтид – II* санаттағы ескерткіш. Ауылдың көп бөлігі 18-19 ғасырлардағы көмір өндірудің өркендеу кезеңінде қалыптасқан, сол кезде Пембрей порты болған. Пембрей тауы (валлийше: Mynydd Penbre) валлий және ағылшын компаниялары тарапынан шамамен 100 жыл бойы жан-жақты игерілген, ал жер астында әлі де қорлар бар деген пікірлер айтылады. Пембрей порты лайлануға бейім болғандықтан, одан бас тартылып, көп ұзамай Бэрри Порт порты деп аталған Пембрейдің жаңа портына көшілген, ол Бэрри сағасында бір шақырым жоғары орналасқан. Алғашқы порт қазір Пембрей ескі порты деп аталады. Пембрей тауы мен Сидан жағажайындағы Кефн Сидан ауыл тұрғындарының кейбіреулері үшін "Гвир и Бвелли Бах" (кішкентай балталылар) деп аталатын қарақшылар кәсібіне мүмкіндік берген, олар оттарды маяктар ретінде көрсетіп, кемелерді тартып, олар құлағанда шабуыл жасаған. Алайда, олжа сияқты қылмыстық әрекеттердің нақты дәлелдері табылмаған. Дегенмен, Пембрей маңында бірнеше кеме жоғалған, соның ішінде 1828 жылы бағытынан ауып кеткен Батыс Үндістаннан Францияға бағыт алған "La Jeune Emma". Кемедегі 19 адамның 13-і, соның ішінде Наполеон Бонапарттың ажырасқан әйелі Жозефина де Боарнаистің 12 жасар қызы Аделина Кокелин суға батып кеткен. Ол Пембрейдегі Сент-Илтид шіркеуіне жерленген. Соңғы үлкен кеме 1925 жылы дауыл кезінде суға батқан төрт мастты желкенді кеме SS Paul болды.

Қожалық отбасылары

Ле Ботельер заманынан бастап 20-ғасырдың басына дейін Пембрей әдетте кем дегенде бір жетекші отбасының ықпалында болды. Соңғысы – Ашбернхам әулеті (Ашбернхам графы), олар 1920 жылдарға дейін Пембрей үйінде тұрды, ол шамамен 50 жыл бұрын өрттен қирады. Ашбернхам гольф клубының чемпионат алаңы – аймақтың басты спорттық тартымдылығы, Ашбернхам көшесі – ауылдың екі маңызды бағытының бірі, ал Ашбернхам қонақ үйі – оның мейманханаларының бірі.

Әскери және RAF Пембрей

Әскери байланыстар Ашбернхам иелігінің аймақтарын бұрынғыда оқ ату полигоны ретінде пайдалануды қамтиды. 20-шы ғасырда RAF Pembrey RAF станциясы Пембрейде орналасқан және истребительдер мен бомбалаушы ұшақтардың орналасқан жері ретінде Ұлыбританияның қорғанысында маңызды рөл атқарды. Жақын жердегі Корольдік қару-жарақ фабрикасы, ROF Pembrey, Ұлыбританияның соғыс қажеттіліктері үшін жарылғыш заттармен қамтамасыз етті. Бұл екі нысан да Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Люфтваффеден ауылға бірнеше шабуылдар жасады. Пембрейде тұратын және қызмет ететін әуеші, қанатты командир Гай Гибсон, кейіннен "Бөгет бұзушылар" тобын басқарды. 1940 жылы 92-ші эскадрильямен ұшқыш Роберт Стэнфорд Так Пембрейде болды. 1960-шы жылдары Пембрейде оқ-дәрі сынау полигонын құруға әрекет жасалды, бірақ ауыл тұрғындары қарсылық көрсетіп, "Құмды сақтайық" (SOS - Save Our Sands) науқанын ұйымдастырды. Қарсылық сәтті болды және оның орнына Пембрей ауылдық паркі құрылды. Корольдік әуе күштері Кидвелли маңындағы Пембрей саябағының батысындағы бомбалау полигонында оқуларын жалғастыруда. RAF Red Arrows әуе акробатикалық командасы Кидвеллидегі мерекеде өнер көрсетті, олардың көптеген трюктері Пембрей ауылының үстінде орындалды.

Құтқару қайықтары станциясы

Пембрейде 1863 жылдан 1887 жылға дейін RNLI құтқару қайығы станциясы болды, ол Лланеллидегі станцияның ізбасары болған. Пембрейде құмның жиналуы салдарынан станцияны басқа жерге көшіруге тура келді.

Бүгін

Бүгінде ауыл бұрынғы жұмыс орындарының көп бөлігін жоғалтты және негізінен Лланелли және Кармартен қалаларының жанындағы тұрғын үйлерге айналды. Туризм елдік саябақта, Мыңжылдық жағалау жолында және жақын орналасқан Бэрри Порт аймағында сәтті дамыды, бірақ тұруға көшпелі үйлер, бірнеше пансиондар мен Эшбернхам қонақ үйі ғана бар. 2006 жылғы тамыз/қыркүйек айларында Корт фермасы BBC2 телеарнасының "Жалқы ауылды жаңғырту" бағдарламасының алғашқы кезеңіне қатысты. Сала мамандары ғимаратқа ең алдымен жаңа шатыр қажет екенін және оны мәдени орталық ретінде қайта жаңғыртуға болатынын айтты. Меншік иесі бәйгеден өте алмады және содан кейін Cadw Sir Gaerfyrddin Cyf. (Кармартеншир ғимараттарды сақтау қоры) ұйымына берілді. Олар The Friends Of Court Farm қорымен бірлесіп, ғимаратты қалпына келтіру үшін қаржы іздеуде; қайта құру жобасын бастау үшін нығайту жұмыстарына Cadw ұйымынан 40% грант бөлінді. Пембрей Буроуз және Кефн Сидан енді жергілікті билік органдары басқаратын кеңейтілген демалыс аймақтарының бөлігі болып табылады. Көрермендерге ұсынылатын көрікті жерлер: Мыңжылдық жағалау жолы, Ski Pembrey – жасанды шаңғы трассасы және сырғанау алаңы, Сент-Илтид шіркеуі мен ауылдық алаң, таулы серуендер мен демалысқа арналған орындар, дәстүрлі гольф алаңы, Пембрей ескі порты, Пембрей ауылдық паркі, Пембрей трассасы – Уэльстің ұлттық мотор спорты орталығы, атпен жүру, Пембрей әуежайындағы жұмыс істейтін аэродром және ұшқыштар клубы, сондай-ақ Сент-Илтид шіркеуі. Кармартенширдің жағажайда желкен спорты клубы желдің күшімен қозғалатын шараларды, соның ішінде жағажайда желкенмен жүзу, қанатты шаңғы және қанатты доскамен сырғанауды жүргізуге рұқсат алады. Елдік саябаққа кіргенде, бірнеше тастап кетілген бекіністер көрінеді, олар 1965 жылы жабылған бұрынғы Корольдік қару-жарақ фабрикасының қалдықтары болып табылады. Орман мен бекіністер 2008 жылдың сәуір айында көрсетілген Living TV арнасының "Most Haunted" бағдарламасының бір бөлігі болды. Бұл ауылдың аты АҚШ-тың Делавэр штатындағы Филадельфия қаласынан шалғайда орналасқан Пембрей қаласына да берілген.

Көлік

Шындығында Бьюри Порт қаласында орналасқан Пембрей және Бьюри Порт теміржол станциясы Батыс Уэльс желісінде, Кардифф арқылы Милфорд-Хевен және Манчестер қалаларына тұрақты қызмет көрсетеді, сондай-ақ күніне екі рет Лондонға да қызмет етеді. 1909 және 1953 жылдар аралығында Бьюри Порт және Гвендрайт аңғары теміржолындағы Пембрей станциясы ауылға қызмет еткен. Ауылға Кармартен және Суонсиден автобус бағыттары арқылы қызмет көрсетіледі. Ең жақын тас жол – M4. Пембрей әуежайында тұрақты рейстер жоқ, бірақ жеке және корпоративтік ұшақтарды, соның ішінде бизнес-авиацияны қабылдауға мүмкіндік бар. Пембрей әуежайы Ұлыбританиядағы ең әскери белсенді азаматтық әуежайлардың бірі болғандықтан, PPR көбінесе қажет. Пембрей әуежайы жолаушылар ұшақтарына да мүмкіндіктер ұсынады, бірақ тек чартерлік рейстер түрінде.