Кіріспе

ФБР қос агенты, жазушы және ғалым

Уильям Г. Себольд (Готтлиб Адольф Вильгельм Себольд; 10 наурыз 1899 – 16 ақпан 1970) – Германияға сапар барған кезде бірнеше жоғары дәрежелі нацистердің қысымымен тыңшылыққа мәжбүр болған АҚШ азаматы. Германиядан кетпес бұрын ол Кёльндегі американ консулына хабарласып, ФБР үшін қос агент болып жұмыс істеді. Тағы бір неміс агенты Фриц Дюкеннің көмегімен ол 33 агентті тартты, олар Дюкен шпиондық желісі деп белгілі болды. 1941 жылдың маусым айында Федералдық тергеу бюросы барлық агенттерді қамауға алды. Олар кінәлі деп танылып, барлығы 300 жылға бас бостандығынан айырылды.

Ерте өмір

Себольд Бірінші дүниежүзілік соғыста неміс армиясының инженерлік корпусында қызмет етті. 1922 жылы Америка Құрама Штаттарына көшіп келгеннен кейін ол үйленіп, Америка Құрама Штаттары мен Оңтүстік Америкадағы өнеркәсіптік және авиациялық зауыттарда жұмыс істеді. Ренкен шын мәнінде Абвердің майоры Николаус Риттер еді. Риттер Себольдқа АҚШ-қа кетер алдында қысқа толқынды радио кодтары мен микрофотографияларды қолдану туралы соңғы нұсқауларды берді. Себольдке "Гарри Сойер" деген есім берілді.

Себольдке түрлі тыңшылармен кездесіп, Германиядан оларға нұсқаулар жеткізу, олардан хабарлар алу және оларды шифрлап Германияға жіберу міндеті жүктелді. Мақсат – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде технологиялық құпияларды немістерге өткізіп жатқан тыңшылардың қызметін тоқтату болды.

АҚШ консулдығымен байланыс

Германиядан кетпес бұрын Себольд Германияның Кёльн қаласындағы АҚШ консулдығына барып, бас консулмен сөйлесуді талап етті. Ол консулга өзінің неміс тыңшысы болуға мәжбүрленгенін, бірақ өзінің адал америкалық азамат екенін және АҚШ-тағы Федералдық тергеу бюросымен (ФБР) ынтымақтас болуды қалағанын айтты. АҚШ үкіметі келісті. Себольд Италияның Генуя қаласынан кемемен шығып, 1940 жылдың 8 ақпанында Нью-Йорк қаласына жетті. Ол жерде Себольд (ФБР-дің құпия көмегімен) Манхэттендегі Таймс-сквердегі кеңсесі бар дизель инженері ретінде кеңесші болып жұмыс істеді. Шпиондар кеңсеге жобалар, соғыс уақытындағы ақпараттар және АҚШ-қа қатысты басқа да құпия ақпаратты жеткізу үшін келді. Алайда, кеңседе жасырын микрофондар мен екі жақты айналар орнатылған, сондықтан ФБР агенттері кездесулерді болашақта пайдалану үшін түсіре алатын. ФБР кеңсе арқылы көптеген айыптаушы видеоларды алуға мүмкіндік алды. Мысалы, топтың жетекшісі Фриц Жубер Дукейн өндірісті баяулату үшін өнеркәсіптік зауыттарда өрттерді қалай қосу керектігін талқылап, АҚШ-та жасалып жатқан жаңа бомбаның жобаларының суреттерін көрсетті. Әртүрлі кадрларда тыңшы ғимаратты бомбалау жоспарын түсіндіреді, тіпті Себольдтың кеңсесіне динамит пен детонаторлар әкеледі. [[Файл:Дюкесн тыңшыларының 33 сотталған мүшелерінің фотосуреттері (кескен).tif|thumb|right|upright=1.6|Дюкесн тыңшылар тобының мүшелерінің суреттері. Өзінің кеңсесінде және жасырын камералармен Себольд Гестапоға ұлттық қорғаныс және соғыс уақытындағы құпия және сезімтал ақпаратты беруге ниетті бірнеше нацистермен кездесті. АҚШ-та Дукесн Нью-Йорк Геральд газетінің журналисі және АҚШ-та жұмыс істейтін нацистік тыңшылардың "бас үйлестірушісі" болды. Ол авиакомпаниялар мен басқа да технологиялық компаниялармен байланысып, өзінің лекцияларында қолдану үшін ақпарат сұрады. Ол алған жоспарлар мен суреттерді Вермахтқа жіберді. Алғашқы кезде Дукесн Себольдтың кеңсесінде тыңдау құрылғылары болуы мүмкін деп қатты уайымдады. Ол Себольдқа басқа жерде сөйлесу керектігін айтып хат берді. Автоматқа ауысқаннан кейін, екі адам олармен байланыста болған неміс тыңшыларының мүшелері туралы ақпарат алмасты. Өзінің кеңсесінде және жасырын камералармен Себольд Гестапоға ұлттық қорғаныс және соғыс уақытындағы құпия және сезімтал ақпаратты беруге ниетті бірнеше нацистермен кездесті. Дукесн Себольдке келесі кездесулерде Германияға жіберу үшін ақпарат берді, ал Себольдтың кеңсесінде өткен кездесулерді ФБР агенттері түсірді. Британдықтарға қарсы болған Дукесн Американың ұлттық қорғанысына, британдық порттарға кемелердің қатынайтынына және технологияға қатысты ақпарат ұсынды. Ол Германиядан өз қызметі үшін тұрақты түрде ақша алды. Бірде Дукесн Себольдке АҚШ-та өндіріліп жатқан бомбаның жаңа түрінің фотосуреттері мен сипаттамаларын берді. Ол бұл материалды Делавэр штатындағы Уилмингтон қаласындағы "Дюпон" зауытына жасырын кіру арқылы алған. Сондай-ақ, Дукейн өнеркәсіптік зауыттарда өрт қалай басталатынын түсіндірді. Дукесн алған көптеген ақпараттардың көбі оның өнеркәсіптік компаниялармен хат алысуының нәтижесі болды. Өзін студент ретінде таныстырып, ол олардың өнімдері мен өндіріс жағдайларына қатысты мәліметтерді сұрады. 1940 жылдың мамыр айында Лонг-Айлендтегі ФБР агенттері қысқа толқындық радиостанцияны құрып, Германиядағы Абвер радиостанциясымен байланыс орнатып, Себольдтың тыңшылар тобының бір бөлігі ретінде әрекет етті. 16 ай бойы бұл радиостанция Нью-Йорктегі неміс тыңшылары мен Абвер арасындағы негізгі байланыс арнасы болды. Осы уақыт ішінде ФБР радиостанциясы Германияға жалған немесе пайдасыз ақпараттан тұратын 300-ден астам хабарлама жіберді және Германиядан 200 хабарлама алды. Себольд арқылы АҚШ АҚШ-та, Мексикада және Оңтүстік Америкада неміс агенттерінің ондағандағандарын анықтады. 1941 жылдың маусым айында ФБР Себольд желісіне қатысқан 33 неміс агентін тұтқындады. Тұтқындалған агенттердің 19-ы кінәсін мойындады. Қалғандары 1941 жылдың 3 қыркүйегінен бастап Бруклиндегі Федералды округтік сотта сотталды. Алқабилер алқасы 1941 жылдың 13 желтоқсанында 14 адамды да кінәлі деп тапты. Дюкесн тыңшылар тобының 33 мүшесі 300 жылдан астам мерзімге бас бостандығынан айырылды. Дукесн 18 жылға бас бостандығынан айырылды. Дюкесн тыңшылар тобы АҚШ тарихындағы ең ірі тыңшылық ісі болып табылады, ол соттаумен аяқталды. Үлкен көлемдегі тергеу нәтижесінде АҚШ соғысқа кірген кезде ФБР АҚШ қоғамында жасырын тұрған неміс тыңшыларының ірі желісі жоқ екеніне сенімді болды. Сот аяқталғаннан кейін Себольд жоғалып кетті. Ол үкіметтік куәгерлерді қорғау бағдарламасына қатысып, басқа есіммен Калифорнияға көшті. Ол көптеген жұмыстар істеді, тіпті тауық шаруашылығымен айналысуға тырысты, бірақ ешқашан жұмысын ұстай алмады және үнемі денсаулығымен қиналды. Сонымен қатар, Германиядан келген отбасы мүшелерінің хаттарында нацистер әлі де кек қайтаруды қалайтыны жазылған, ол оны үнемі қорқынышқа салды. Себольдқа маниакальды депрессия диагнозы қойылды және 1965 жылы Напа мемлекеттік ауруханасына жатқызылды. Бес жылдан кейін ол жүрек талмасынан қайтыс болды.