Джеремиа Дэй: Йель университетінің президенті және ғалымы

Кіріспе

Американдық ғалым және университет деканы.

Еремия Дей (3 тамыз 1773 – 22 тамыз 1867) – американдық ғалым, конгрегациялық пастор және Йель колледжінің президенті (1817–1846).

Ерте өмір

Дей, Рев. Еремия мен Абигейл (Нобл) Осборн Дейдің ұлы, олар 1634 жылы Англияның Ипсвич қаласынан келген Роберт Дейдің ұрпақтары еді. Роберт Дей Массачусетс штатының Ньютаун Кембридж қаласына қоныстанды, кейін Коннектикут штатының Хартфорд қаласының алғашқы жер иелерінің бірі болды. Ол Коннектикут штатының Нью-Престон приходтық ауданында дүниеге келді, бұл жер бұрын Нью-Милфордтың бір бөлігі болған, бірақ 1779 жылдан бастап Вашингтонның құрамына кірді, онда оның әкесі Конгрегациялық шіркеудің пасторы қызмет еткен. Оның әкесінің теологиялық шәкірттерінің бірі, Натанның ағасы Дэвид Хейл, алдымен Дейге сабақ берді, ал кейін ол Коннектикут штатының Уотербери қаласындағы Джон Кингсбериден колледжге дайындық курсын жалғастырды. Ол 1789 жылы Йель колледжіне қабылданды, 1791 жылы өкпе ауруына байланысты оқуын тоқтатты, арада мектепте сабақ берген соң 1793 жылы қайтадан оқуға түсті және 1795 жылы бітірді. Йельде оқыған кезінде ол Линониялық қоғамның мүшесі болды.

Мансап

Кейін Дей Тимоти Двайт IV-ге [q. v.], соңғысы Гринфилд-Хилл, Коннектикут қаласында құрған академияның директоры болып, бірақ көп ұзамай оны тастап, Уильямс колледжінде оқытушы болды. Екі жылдан кейін Дей Йельде осындай лауазымға қабылданды. 1800 жылдың 3 маусымында ол Нью-Хейвен Батыс министрлер қауымынан уағыз айтуға лицензия алды. Осы уақытқа дейін Дей туберкулезбен ауырып, 1801 жылдың шілдесінде уағыз айтудың күшін салдарынан қан кетуге ұшырап, Бермудаға барып, бір жылға жуық уақыт өткізді. Оралғаннан кейін Дей жазылып кетеді деп үміттенбеді, бірақ Коннектикут төбелеріндегі өмір ауруды тоқтатты, ал 1803 жылдың жазында ол Йельде математика және табиғаттану профессоры міндетін атқарды, бұл лауазымға ол Бермудаға аттанғаннан кейін жақын арада сайланған болатын. 1805 жылдың 14 қаңтарында Дей құрметті Роджер Шерман мен Ребекка Минот Прескотттың қызы Мартаға үйленді, олардың бір ұлы болды – Шерман Дей. Марта 1806 жылы қайтыс болды, ал 1811 жылдың 24 қыркүйегінде Еремия Коннектикут штатының Хартфорд қаласынан майор Дэниел мен Олив (Тинкер) Джонстың қызы Оливияға үйленді. Дей 1813 жылы Америка өнер және ғылым академиясының құрметті мүшесі болып сайланды. Алпыс тоғыз жыл бойы Дей Йель колледжімен ресми түрде байланыста болды. 1817 жылдың 22 сәуірінде ол Тимоти Двайттың орнын басып, президент болып тағайындалды және 23 шілдеде қызметке кірісті. Жетпіс төртінші жасында Дей отставкаға кетуге талап етті, бірақ дереу корпорация мүшесі болып сайланды, ол өзінің тоқсан төртінші жасының соңына дейін, қайтыс болғанға дейін бір ай қызмет етті. 1835 жылы Дейді Андовер теологиялық семинариясының басшысы болуға шақырды, бірақ ол бас тартты. Денесі күшті болмағандықтан, 1836 жылдан кейін стенокардия шабуылына ұшырады, Дей өзін-өзі тану және барлық істе шамамен болу арқылы өмірін ұзартты. Ол – абыройлы және өте жабық адам болды. Тімоти Двайт V кіші сияқты, "ол – дана тәртіп сақшысы, парасатты басшы, мұқият және дәл білімді ғалым, құнды ұстаз және ақылды, терең ойлы адам" болғанмен, оның ықпалы көбінесе оның мейірімділігі мен терең даналығымен байланысты болды. Дей тыныштық, өзін-өзі ұстау, қарапайымдық және өзімшілдік сипаттарын соншалықты үйлестірді, Президент Теодор Дуайт Вулсидің айтуынша, оның басшылығымен оқыған 2500 студенттің барлығы оны өміріндегі ең жақсы адам деп мойындаған болар еді. Президент ретінде Дей өзінің алдыңғы іріктеушісі салған негізді баяу дамытты. Тұрақтылық, консерватизм және жоғары сақтық оның ерекше қасиеттері болды. Жасалған жақсартулар көбінесе басқалар ұсынған. Коннектикуттан тыс жерлерде ол негізінен оқулықтары арқылы танымал болды. 1814 жылы Дей "Алгебраға кіріспе" атты еңбегін жариялады, ол көптеген басылымдардан өтті. Одан кейін тригонометрия, геометрия және навигация мен геодезияның математикалық принциптері туралы еңбектер жарық көрді. 1820 жылдан кейін Дей ақыл-ой және моральдық философияны оқытты, ал 1838 жылы "Еркіндіктің өзін-өзі анықтау күшіне қатысты сауалнама" және "Жазық тригонометрия, өлшеу, навигация және зерттеу принциптерін қамтитын математика курсы" жариялады; ал 1841 жылы Президент Эдвардстың еркіндік туралы сауалнамасын зерттеді. Ол сонымен қатар мерзімді басылымдарға көптеген мақалалар жазды және бірнеше уағыз жариялады. Дей классикалық оқу бағдарламасын қорғаған "1828 жылғы Йель баяндамасын" жариялауға жауапты болды.

Day then succeeded Timothy Dwight IV [q. v.], as principal of the academy which the latter had established at Greenfield Hill, Connecticut, but soon left there to become tutor at Williams College. Two years later Day accepted a similar position at Yale. On June 3, 1800, he was licensed to preach by the New Haven West Association of Ministers. During all this time Day had been suffering from tuberculosis, and in July 1801 a hemorrhage brought on by the exertion of preaching caused him to go to Bermuda where he spent nearly a year. Upon his return Day went to his father's home with little expectation of recovery, but life among the Connecticut hills arrested the disease, and in the summer of 1803 he undertook the duties of the professorship of mathematics and natural philosophy at Yale to which he had been elected shortly after his departure for Bermuda. On January 14, 1805, Day married Martha, the daughter of the Hon. Roger Sherman and Rebecca Minot Prescott, they had one son child Sherman Day. Martha died in 1806 and on September 24, 1811, Jeremiah married Olivia, daughter of Major Daniel and Olive (Tinker) Jones of Hartford, Connecticut. Day was elected an Associate Fellow of the American Academy of Arts and Sciences in 1813. For sixty nine years Day was officially connected with Yale College. On April 22, 1817, he was appointed president, succeeding Timothy Dwight, and was both installed and ordained to the ministry on July 23. In his seventy fourth year Day insisted on resigning, but was immediately elected a member of the corporation, in which office he served until a month before his death, which occurred just after the completion of his ninety fourth year. In 1835, Day had been urged to become head of Andover Theological Seminary, but had declined. Never strong, and after 1836 subject to attacks of angina pectoris, Day prolonged his life by self knowledge and moderation in all things. He was a man of dignity and extreme reserve. Although, as described by Timothy Dwight V, the younger, "he was a wise disciplinarian, a judicious governor, a thorough and accurate scholar, a valuable teacher, and a man of intelligent and penetrative mind," his influence was due chiefly to his goodness and his reputation for deep wisdom. Day combined serenity, self control, modesty, and unselfishness in such a degree that all of the 2,500 students who had been under him, according to President Theodore Dwight Woolsey, would have unquestionably declared him the best man they had ever known. As president, Day built slowly on the foundation laid by his predecessor. Stability, conservatism, and great caution were his conspicuous characteristics. Improvements that were made were generally suggested by others. Outside of Connecticut he was known principally through his textbooks. In 1814, Day published An Introduction to Algebra, which went through many editions. This was followed by works on trigonometry, geometry, and the mathematical principles of navigation and surveying. After 1820, Day taught mental and moral philosophy, and in 1838 published An Inquiry Respecting the Self determining Power of the Will and A Course of Mathematics containing The Principles of Plane Trigonometry, Mensuration, Navigation and Surveying; and in 1841 An Examination of President Edwards's Inquiry on the Freedom of the Will. He also contributed numerous articles to periodicals, and published a few sermons. Dat was responsible for the publication of "The Yale Report of 1828" defending the classical curriculum.