Кіріспе

Жаңа Зеландия әдеби сыйлықтары – ғылыми фантастика, фэнтези және қорқыныш жанрындағы туындылар үшін. Австралиялық сыйлық, сондай-ақ Vogel сыйлығы ретінде танымал.

Сэр Джулиус Фогель сыйлықтары Жаңа Зеландияның ғылыми фантастика конвенциясында жыл сайын ғылыми фантастика, фэнтези, қорқыныш және ғылыми фантастика жанкүйерлерінің жетістіктерін мойындау мақсатында табыс етіледі. Олар көбінесе «Вогельдер» деп аталады.

Атауы

Бұл сыйлықтар 1870 жылдары екі рет Жаңа Зеландияның премьер-министрі болған көрнекті жаңазеландиялық журналист және саясаткер сэр Джулиус Фогельдің құрметіне аталған. 1889 жылы ол Жаңа Зеландияның тұңғыш ғылыми-фантастикалық романы деп саналатын «Anno Domini 2000, немесе Әйелдің тағдыры» атты туындысын жазды. Фогель Жаңа Зеландиядан Ұлыбританияға көшкеннен кейін жазылған бұл кітап, 2000 жылғы Жаңа Зеландияны бейнелейді, онда биліктегі көптеген лауазымдарды әйелдер атқарады – бұл сол кездегі ойларға қайшы болған еді. 2000 жылы Жаңа Зеландияның Мемлекет басшысы, генерал-губернаторы, премьер-министрі, бас судьясы және бас прокуроры, сондай-ақ елдің ірі компанияларының бірі – Telecom компаниясының бас директоры әйелдер болды.

Тарих

Ұлттық сыйлықтар 1989 жылдан бері жыл сайын табыс етіліп келеді, бірақ бастапқыда «Жаңа Зеландия ғылыми фантастика жанкүйерлері сыйлығы» деп аталды және негізінен кәсіби ғылыми фантастикаға емес, жанкүйерлерге арналған. Осы алғашқы жылдары марапаттарды ұлттық конвенциялардың ұйымдастыру комитеттері жүйесіз түрде ұйымдастырды, бірақ бұрынғы ұлттық жанкүйерлер ұйымы – 1993 жылдан бастап сыйлықтарды шартты түрде басқарған Ұлттық ғылыми-фантастика қауымдастығы қолдау көрсетті. 1990 жылдардың басында сыйлықтар қысқа мерзімге Веллингтондағы танымал жанкүйер Эдмунд Бэйннің есімімен аталып, бірақ бұл атау ресми түрде бекітілген жоқ. 2002 жылы сыйлықтар жаңарып, қайта ұйымдастырылды және содан бері кәсіби ғылыми фантастика мен фэнтези қауымдастығына бағытталған. Қазіргі атауы да 2002 жылдан бері қолданылып келеді. Бұл өзгерістер сыйлықтар ұйымдастыруындағы өзгерістермен бірге жүрді, қазір оларды ресми түрде ұлттық ұйым SFFANZ (Жаңа Зеландия ғылыми фантастика және фэнтези қауымдастығы) басқарады. Санаттар жыл сайын шамалы өзгеріп отырады, бірақ көбінесе ең жақсы роман, әңгіме, драмалық қойылым және ғылыми фантастикаға сіңірген еңбегі үшін кәсіби сыйлықтар, сондай-ақ олармен теңестірілген жанкүйерлер сыйлықтары бар. Жаңа Зеландияның ғылыми фантастика, фэнтези және қорқыныш әдебиеті қауымдастықтарының мөлшеріне байланысты, сыйлықтар осы үш жиі байланысты жанрды қамтиды және оларды теңдей қарастыруға тырысады.