Кіріспе
Мельбурн порты Австралиядағы контейнерлік және жалпы жүктер үшін ең ірі порт болып табылады. Ол Мельбурн қаласында, Виктория штатында орналасқан және Ярра өзенінің сағасындағы аймақты, Порт-Филипптің басындағы Болт көпірінен төменгі жағын, сондай-ақ шығанақтың өзіндегі бірнеше пирстерді қамтиды. 2003 жылдың 1 шілдесінен бастап Мельбурн портын Виктория штаты құрған заңды корпорация – Мельбурн порты корпорациясы басқарады. Порттың көп бөлігі Батыс Мельбурн қалашығында орналасқан және оны Мельбурн қалашығы Порт Мельбурнмен шатастыруға болмайды, бірақ Вебб док және Станция пирсі, Мельбурн портының бөліктері, Порт Мельбурнда орналасқан. Порт Мельбурн (немесе 1884 жылға дейін Сандридж деп белгілі болған) Мельбурн тарихының басында өте қарбалас порт болды, бірақ 19 ғасырдың соңында Мельбурн портының дамуымен жүк порты ретінде маңызы төмендеді. Ол Мельбурнның жолаушылар терминалын сақтап тұр, алайда круиздік кемелер Станция пирсін пайдаланады. Infrastructure Victoria компаниясының бағалауынша, Мельбурн порты 2055 жылы толық қуатына жетеді. 2016 жылдың қыркүйегінде порттың коммерциялық операциялары Lonsdale консорциумына 50 жылға 9,7 миллиард доллардан астам сомаға жалға берілді. Lonsdale консорциумына мыналар кіреді:
Global Infrastructure Partners (40%)
China Investment Corporation (20%)
NTS, корей зейнетақы қоры (20%)
Future Fund (20%)
Queensland Investment Corporation (20%)
Ontario Municipal Employees Retirement System (20%)
China Investment Corporation (20%)
NTS, a Korean pension fund (20%)
Future Fund (20%)
Queensland Investment Corporation (20%)
Ontario Municipal Employees Retirement System (20%)
Тарих
Мельбурнның алғашқы жылдарында үлкен кемелер Ярра өзенімен жүзе алмайтындықтан, Мельбурнға арналған жүк Хобсонс шығанағында (қазіргі Уильямстаун) немесе Сандриджде (қазіргі Порт Мельбурн) түсіріліп, теміржолмен немесе жүк тасымалдау кемелерімен Кинг-стрит маңындағы қоймаларға жеткізілуі керек болды. Бұл өте қымбат және тиімсіз процесс еді. 1877 жылы Виктория үкіметі Ярра өзенін кеме жүзуге қолайлы етуді шешіп, ағылшын инженері Джон Кудты осы мәселені шешу үшін шақырды. Оның ұсынған шешімі – өзеннің бастапқы бағытынан оңтүстікке қарай арна қазып, өзен бағытын өзгерту болды. Бұл өзеннің ұзындығын бір шақырымға қысқартып, оны кеңірек етті. Сонымен қатар, Куд аралы құрылды, ол өзеннің солтүстік ағысы ұзақ бұрын жойылған болса да, бүгінге дейін қолданылып келеді. Осы жұмыстардың нәтижесінде кемелер енді өзен бойымен Квинсбриджге дейін жүзе алатын болды, онда айналу алаңы салынды. Куд сондай-ақ қаланың батысындағы батпақты жерде Виктория догының құрылысын қадағалады. Ол 1889 жылы ашылды. Уақыт өте келе кемежайлар кемелердің үлкейюіне және Ярра өзені арқылы көпірлер салынуына байланысты ағысқа қарай жылжыды. 1928 жылы Спенсер-стрит көпірінің және 1975 жылы Чарльз Граймс көпірінің салынуы шығыс жаққа қарай кемежайларға жолдың жабылуына әкелді. Ескі герцог және Орр құрғақ догында тұрған "Полли Вудсайд" баркасы, Оңтүстік кемежайдың қоймалары және Теңізшілерге көмек көрсету орталығының ғимараты қазір осы аймақтың теңіз тарихын еске түсіретін жалғыз нысандар.
Кеңейту
Даму Ұлы депрессия мен Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде баяулады, бірақ соғыс аяқталғаннан кейін Ярраның аузындағы Апплтон док (1956), Вебб док (1960) және Куд аралындағы Суонсон доктарының құрылысымен қайта жанданды. Ақырында Виктория доктары үлкен контейнерлік кемелерді қабылдауға жеткіліксіз болып, жабылды. Оның тағдыры 1999 жылы оның кіреберісіне салынған CityLink бөлігі болып табылатын Болт көпірінің құрылысымен шешілді. Қазір ол Доклендс жаңартуының орталық бөлігін құрайды. 1991 жылы Куд аралындағы сұйық жүктерді тасымалдау орталығындағы ірі өрт Мельбурнның көп бөлігін улы түтінмен жапты. Бұл жағдайға байланысты халықтың наразылығы үкіметті осы орталықты басқа жерге көшіруді қарастыруға мәжбүр етті. Гелонг маңындағы Пойнт Лиллиас қарастырылды. Алайда, жоғары құны мен жергілікті халықтың қарсылығына байланысты орталық Куд аралында қалды. Мельбурн порты 1998 жылы Патрик компаниясы мен Австралия Теңізшілер Одағы (MUA) арасындағы маңызды өнеркәсіптік қақтығыстың аренасына айналды. Соңғы кезде Порт-Филлиптің кеме қатынасы арналарын тереңдету жоспарлары, үлкен кемелердің Мельбурн портына кіруіне мүмкіндік беру мақсатында, жаңа дау тудырды. Бұл процесс 2008 жылы басталды және 2009 жылдың қарашасында аяқталды. Жоба аясында кемінде 14 метрлік тереңдікті қамтамасыз ету үшін 22 миллионнан астам кубометр құм мен лай алынып тасталды. Бұл жобаға қарсылықтың себебі – арнаның толуынан және шығанақ жағалауындағы тұрғындарға бұрғылау машиналарынан таралатын шудан туындаған қоршаған ортаға зиян келтіру қаупі. Жоба сол кездегі әлемдегі ең қатаң экологиялық сынақтар мен мониторинг талаптарына жауап берді. Бұл шаралар Порт-Филлип шығанағының экожүйесін қорғау мақсатында көп жылдар бойы жалғастырылады. Болашақта Виктория үкіметі Мельбурн портын басқа көлік түрлерімен үйлестіру үшін жаңартуды жоспарлап отыр. Мельбурнның көтерме жеміс-жидек және көкөніс базары 2013 жылы Эппингке көшірілді. Порт пайдаланушыларының Оңтүстік Дайнондағы теміржол инфрақұрылымына қолжетімділігін жақсарту үшін Футскрей жолын көтеру жоспарлануда.
Темір жолға кіру
Темір жол жүк қабылдау жолдары Свонсон доктың шығыс және батыс бөлімдеріне қызмет етеді, теңіз және теміржол көлігі арасында контейнерлерді ауыстыруға мүмкіндік береді. Бұл жолдар алғаш 1960 жылдары порт құрылысымен бірге салынған, бірақ кейін алынып тасталды және 2003 жылға дейін 1500 метрлік қаптама жолы ретінде қайта жаңғыртылған жоқ. Апплтон доктағы теміржол қабылдау жолдары 2000 жылы порттағы жаңа экспорттық астық терминалына қызмет көрсету үшін қайта ашылды. Аймақтағы көптеген қабылдау жолдары екі рельстік жүйеге қол жеткізеді. Бұрын Виктория док аймағын, сондай-ақ жеке сызығы болған Вебб докын кеңейтілген қабылдау жолдары қамтыды.