Кіріспе
2001 жылы жазылған ғылыми фантастикалық роман, Нил Ашердің «Gridlinked» романы – британдық жазушы Нил Ашердің туындысы. Оның алғашқы романы 2001 жылы Macmillan Publishers баспасының Pan Books бөлімінде жарық көрді. Роман қазіргі заманғы саяси сюжетке ие, сонымен қатар ғылыми фантастикаға тән технологиялық жаңалықтарды қамтиды. Оқиға Жердің Орталық қауіпсіздік агенті Иан Кормак төңірегінде өрбиді, ол шалқап жатқан колониядағы «Рансибл» кемесінің жойылуына кінәлілерді анықтауға тырысады. Кормак Чейне III планетасындағы «Полити» сепаратистеріне қатысты тергеуді тоқтатады және Самарқандтың қираған әлеміне «Hubris» ғарыш кемесімен аттанады, онда тергеуға жеке басшылық етеді. Кормак ұзақ уақыт бойы «Полити» А.І. желісіне тікелей қосылғандықтан, адамгершілігін жоғалта бастады және осы міссияны пайдаланып, желіден ажырасып, құпияны дәстүрлі жолмен шешуге бейімделді.
Gridlinked is a science fiction novel by British writer Neal Asher. His first novel, it was published by the Macmillan Publishers imprint Pan Books in 2001. It contains elements of the technological inventiveness of hard science fiction with a more contemporary political plotline. The novel follows the exploits of Earth Central Security agent Ian Cormac, as he attempts to discover who or what is behind the destruction of the Runcible on a remote colony. Cormac drops an investigation into Polity separatists on Cheyne III, and takes the starship Hubris to the ruined world of Samarkand to directly oversee the investigation there. Having been directly "gridlinked" to the Polity A. I. network for too long, Cormac has been slowly losing his humanity, and takes the opportunity of this particular mission to disconnect and solve the mystery the old fashioned way.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Кітап екі негізгі сюжеттік желіге негізделген: біреуі 007 сияқты ECS (Жер орталық қауіпсіздік) агенті Иан Кормақтың ерліктерін, ал екіншісі Ариан Пелтер мен оның Чейне III Сепаратистер тобын қамтиды. Кормак ECS AI желісіне ішкі «желіге» қосылған, бұл оған ECS желісіндегі көптеген құрылғыларға нақты уақытпен ақыл-ойға кіруге және басқаруға мүмкіндік береді. Кітап Самарқандтың мұз планетасындағы Рансибл апатымен басталады, ол Рансибл өндірген энергиямен терраформациялану процесінде болды. Бұл оқиға планетаның бетінің маңызды бөлігін жояды, ал Рансибл жылу шығарудың тоқтауы планетаның қалған бөлігін өмір сүруге болмайтын температуралық диапазонға түсіреді. Cheyne III-де Кормак Сепаратистерге еніп, Анджелина Пелтердің сүйіктісі болады. Ол және Ариан Ианға күдікпен қарай бастады, негізінен оның адамгершілікке жат көзқарасына байланысты, бұл проблема жылдар бойы желіге қосылғандықтан туындады. Кормак Анджелинаны өлтіріп, денесін теңізге тастауға мәжбүр болады. Қала бойынша қуғаннан кейін Ариан мен оның басты қолбасшысы Джон Стэнтон Кормакпен атыс жасайды, бұл кезде Арианның бетіне ауыр жарақат түседі, ал Кормак Самарқандағы оқиғаны тексеру үшін шақырылады, бұл Ариан мен оның командасын бостандықта қалдырады. Кормак ғарыш кемесін жақын жердегі Рансиблдің орналасқан жері - Церебке апарады. Ұшып бара жатып, ол Хорас Блеггке кездеседі, ол оған Самарқандағы миссиясы туралы баяндама жасайды. Блегг Самарқандағы оқиға кездейсоқ болмағандығын айтады, сонымен қатар Кормакқа желі байланысын ажыратуды ұсынады, өйткені ол тым ұзақ уақыт бойы қосылған және адамгершілікке жатпайтын болып келеді. Cereb-ке келгеннен кейін, Кормак Runcible-ді Minostra-ға алып барады, онда ол Hubris ғарыш кемесіне отырып, Самарқанға сапар шегеді, онда олар тергеу жүргізеді және жаңа Runcible орнатады. Самарқанда олар жойылған Runcible AI-ның ақылға қонымды емес ішкі ақыл-ойына тап болады. Олар алыс орналасқан бір полигонның жылу көзін зерттегеннен кейін, экстремалды жағдайда өмір сүре алатын екі бөтен тіршілік иесін табады. Кормак оларды дракомен деп атайды және оларды онжылдықтар бұрын Астер Колорада кездескен ғарышкер тұлғасы Драконның өнімдері ретінде таниды; олар дракомендерді Хабриске қайтарады. Рансиблдің орнын зерттеуден кейін, Рансибл буферлері әлі де бар наномицелиймен саботажданған, бұл жаңа Рансиблдің орнатылуына қауіп төндіреді. Олар сондай-ақ дракомендердің наномицелийді «Хабрис» кемесіне алып келгенін тез біледі және кеменің кейбір бөліктері еріп бастайды; дракомендер сонымен қатар Кормакқа Драконның келе жатқанын хабарлайды. Hubris AI кемеде де, Самарқанның бетінде де наномицелий қарсы заттарын шығарып, орналастырады. Кейін Самарқанның шалғай аймағында табиғи емес туннель ашылады. Кормак шағын топты тергеуге алып келеді, олар туннельді үлкен робот күзетіп отырғанын біліп, жаратылысты жойып, бір адамның өліміне әкелетін шайқасқа түседі. Шақтың түбінде олар адамантийден жасалған бос артефакт табады. Hubris-ке Дракон шабуыл жасайды (әрине, оның бір бөлігі, Дракон оның төрт құрамдас сферасын бұзған), ол дракоменді күшпен алады. Драконмен болған әңгімеден көрінетіндей, артефакт құраушы деп аталатын нәрсені ұстап тұрды. Драконның айтуынша, ол наномицелийді пайда етті, ал қазір ол планетадан жоғалып кетті. Dragon командаға Runcible орнатуға мүмкіндік береді; Кормак жаңа Runcible AI-ді ескі Самарқанның ішкі ақыл-ойына сұрау салу үшін қолданады және Жаратушы Runcible оқиғасы Виридианға барар алдында Самарқанды тастап кеткен деген қорытындыға келеді. Кормак жаңа Рансибл арқылы екі дракоменді алып, онымен бірге жүруге шешім қабылдайды. Осы арада, Cheyne III-де Пельтер мен Стэнтонды қара нарықтағы хирург Силак жөндеп қойды, ал Арианның басына ерекше қорқынышты кеңейту («ағ») орнатылды. Пельтер өз қарындасының бассыз денесін тапқаннан кейін Кормакты тауып, өлтірумен машықтанады. Олар бұзық Големді, Мистер Крейнді, қоймадан шығарып, Джарвеллис басқаратын контрабандалық кемемен Шейне III-ден қашып кетеді. Пелтер Самарқанға қарай аттануды жоспарласа да, ол алдымен қажетті қару-жарақ алу үшін Хумаға жетеді. Олар Хуманың көптеген тұрғындарының DragonCorp компаниясы жасаған жаңа типті ағартушыларды кигенін, ал Пелтер мен оның командасының барлығы олармен жабдықталған, Стэнтоннан басқа. Жаңа ағу Пелтерге Кормак туралы қосымша ақпарат беріп жатқанда, ол оның ескісімен күресіп жатқанын байқайды. Пелтер тобын көп ұзамай ЭКС агенттер тобы тауып, іздейді; Пелтер мен оның командасы агенттерді бірінен соң бірін жояды, оның ішінде олардың Големі Жиырма агенті — Мистер Крэйннің Жиырма бес Големіне тең келмейді. Жаңа ағу арқылы Драконмен тікелей байланыс жасай отырып, Пельтер Кормакты Виридианда табатынын естиді. Виридианда Кормак Магадар орманына жол тартады, Жаратушының соңғы белгілі координаттарына, планеталық регулярлардың шағын тобын алып жүреді. Пельтер мен оның командасы Виридианның AI-ының назарынан қашып, хамелеондық түсірілім кемесімен Виридианға түседі. Пельтер планеталық армияның кейбір мүшелерін сатып алып, Кормак қай жерде екенін анықтайды. Орманда ұзаққа созылған шайқас болады; Кормак тобы Пельтер тобын өлтіреді, Големдер Cento және Aiden Мистер Крэйнды жояды, ал Кормак жұқа тапаншасымен Пельтердің басына тесік бұрғылайды. Жаратушыға назар аудара алатын Кормак CTD-ны жарылысқа жібереді, Жаратушыны Виридиан Рансибліне қарай итеріп жібереді. Кормак бірінші болып өтеді, Самарқан Рансиблінің буферлерін протондағы қарумен қасақана зақымдайды, содан кейін қашып кеткеннен кейін Жаратушының өтуімен Самарқан Рансиблінің жойылғанын көреді. Жаратушының кім екені, оның шығу тегі мен мақсаты туралы түсіндірме берілмейді. Жаратушы Кормак пен оның командасы арқылы Рансиблге неліктен өтіп кеткені және Кормак Самарқандағы жаңа Рансибльге неліктен зақым келтіргені де түсіндірілмейді. Аяқталмаған Кормак Хабриске дракоменді алып, оны оқшаулау камерасына жабады және орбитадан кетеді. Ашуланған Дракон оны қуып жетеді, кемені шабады және камераны тартып алады. Хабрис пен Дракон арасындағы қашықтық артқаннан кейін, Кормак түймешікті басады, камерада сақталған CTD-ны жақтайды, Драконды жояды. Содан кейін Жаратушы Рансибл арқылы шығады және Кормақты Самарқан Рансиблін саботаж жасаған нағыз кінәліні тапқаны үшін құттықтайды.
Аяқталуы
Аяғы шатастырғандар автордың веб-сайтындағы "Gridlinked" жазбасында, "Альтернативті Scooby аяғы осы жерде" деген бөлімде толыққанды түсіндірме ала алады.
Ғарыш кемелері
Хабрис – ЖЗ басқарылатын политология ғылыми кемесі. Бұл кеме Самарқанға жаңа, бірінші сатыдағы "Рунсибл" құрылғысын тасымалдау үшін қолданылды. Лирик – Ариан Пелтер және оның экипажын Хума және Виридиан планеталарына тасымалдайтын контрабандалық кеме.