АҚШ-тағы Сальвадор халықпен ынтымақтастық комитеті

Кіріспе

АҚШ-тың коммерциялық емес ұйымы – Сальвадор халқымен ынтымақтастық комитеті, Вашингтон қаласында орналасқан, АҚШ-тың әртүрлі қалаларында бөлімдері бар ұлттық белсенді ұйым. CISPES Сальвадордағы Фарабундо Марти Ұлттық азаттық фронтына (FMLN) және прогрессивті әлеуметтік қозғалысқа қолдау көрсетеді. CISPES 1980 жылғы қазан айында Лос-Анджелесте және Вашингтонда, АҚШ-тың Сальвадордағы азаматтық соғыс кезінде Сальвадор әскери құрылымдары мен үкіметіне көрсеткен көмегіне (қаржыландыру және саяси қолдау) қарсылық таныту мақсатымен құрылды. CISPES Сальвадордағы азаматтық соғыс кезінде оңшыл Ұлттық Республикалық Альянстың (ARENA) саясатына және оның басшысы Роберто Д’Аубуисонның әрекеттеріне қарсы болды және ARENA жүзеге асыратын саясатқа қарсы күресін жалғастыруда. 1992 жылы Сальвадордағы азаматтық соғыс аяқталғаннан бері CISPES FMLN және Сальвадордың халықтық қозғалыс ұйымдарымен (кәсіби одақтар, әйелдер ұйымдары, шаруалар ұйымдары және т.б.) бірлесіп жұмыс істеді. Орталық Америка еркін сауда келісімі (CAFTA) сияқты еркін сауда және жекешелендіру саясатына қарсылық көрсетіп келеді. CISPES Сальвадордың солшыл белсенділерімен кездесу үшін делегациялар ұйымдастырады, сондай-ақ Сальвадордағы сайлаулардағы әлеуетті заңбұзушылықтар мен саяси манипуляцияларды бақылау үшін делегациялар жібереді.

ФБР тергеулері

КСРО жасаған Сальвадор мен Орталық Америка мемлекеттік департаментінің жалған құжатын таратуға жауапты CISPES 1980-ші жылдары ФБР-дің екі тергеуіне түсті. 1981 жылдың тамызынан желтоқсан айына дейін ФБР 3 айлық тексеру жүргізді (толыққанды тергеу емес), CISPES Сальвадорлық көтерілісшіл топтардың жасырын ұйымы болып табыла ма, жоқ па, осылайша ұйымды «Шетелдік агенттерді тіркеу туралы» заңды (FARA) бұзуы мүмкін екенін анықтауға тырысты. Бір жылдың ішінде 300-ден астам өңірлік бөлімшеге дейін өскен бұл ұйым, Сальвадор Коммунистік партиясының жетекшісі Шафик Хандалдың ағасы Фарид Хандалдың саяхат күнделігіне байланысты Әділет министрлігі мен ФБР-дің назарына ілікті. Күнделік Сальвадор Ұлттық гвардиясының Сальвадорлық көтерілісшілердің жасырын тұрақтарына шабуыл жасаған кезде тәркіленіп, ЦРУ-ға тапсырылған деген сөз болды. Күнделік туралы мәлімет Джон Бирч қоғамының «Жаңалықтар шолуы» басылымында жарияланды, ал Республикалық палатаның бір қызметкері оның көшірмесін ФБР-ге жіберді. Күнделікте Фаридтің АҚШ-қа сапары және Санди Поллакпен кездесуі туралы айтылды, ол АҚШ-тың Бейбітшілік кеңесінің (USPC, сол кездегі Кеңес Одағының басшылығымен құрылған Дүниежүзілік Бейбітшілік кеңесінің ұлттық бөлімшесі) және АҚШ Коммунистік партиясының (CPUSA) өкілі болды, сондай-ақ Сальвадорлық көтерілісшілер үшін АҚШ-та ынтымақтастық желісін құру мақсатымен басқа да адамдармен кездесті. 1980 жылдың мамырында өткен Фаридтің сапары кезінде, ол Поллакпен кездескенін, АҚШ Бейбітшілік кеңесінің оның өмірбаянында жариялағандай, CISPES екі құрылтай конференциясы арқылы құрылды, оған түрлі Сальвадорлық көтерілісшілер қатысты. Мысалы, Лос-Анджелес бөлімшесінің мүшелері қазан айында өткен құрылтай конференциясына дейін бір жыл бойы бейресми түрде жұмыс істегендерін мәлімдеді. [16] Поллак CISPES ұлттық кеңесінің құрылтайшы мүшесі болды және 1985 жылы қайтыс болғанға дейін осы лауазымда қызмет етті. Бірақ, ақырында, ФБР күнделіктің нақтылығын растай алмады және CISPES-тің шетелдік ұйыммен тікелей байланыста екенін немесе одан әрі тергеуді қажет ететін басқа да дәлелдерді таба алмады. Іс жаңа мәліметтер пайда болғанша тоқтатылды. 1983 жылдың наурызына дейін ФБР CISPES-тің FMLN және FDR террористік қызметін қолдау үшін қаржылық және басқа да көмек көрсеткеніне қатысты толыққанды тергеуді бастауға жеткілікті ақпарат алды. Тергеудің бастапқы ауқымы CISPES басшылығына, әсіресе Вашингтондағы штаб-пәтеріне және Даллас бөлімшесіне бағытталды. Бірақ 1983 жылдың соңында ФБР-дің барлық өңірлік бөлімшелеріне нұсқау жіберілді, ол 180 CISPES бөлімшесінің барлық мүшелерін, сондай-ақ CISPES-ке ең аз байланысы бар 200-ге жуық басқа да ұйымдарды қамтитын жалпыұлттық тергеуді бастады. Жаңа тергеу негізінен ФБР кейіннен дұрыс тексерілмегенін және оны қабылдамауы керек екенін мойындаған Фрэнк Варелли атты құпия хабаршы ұсынған ақпаратқа негізделді. Тергеу 1985 жылы аяқталды. Кейіннен Конгресс жүргізген тергеу нәтижесінде ФБР-дің 6 қызметкеріне тәртіптік шаралар қолданылды, Вареллиді басқаруға жауапты ФБР офицері отставкаға кетті [22] және ФБР саясаты мен процедураларында көптеген өзгерістер енгізілді. Тергеуге қатысты құпия компьютерлік деректер АҚШ Ұлттық мұрағатында сақталады. Ақпараттық еркіндік туралы заңға сәйкес алынған Жаңа Орлеан мен Вашингтондағы Ұлттық CISPES кеңсесі туралы ФБР құжаттары Лойола университетінің Жаңа Орлеандағы мұрағатында сақталады.

Responsible for the distribution and dissemination of a Soviet forged State Department paper Dissent Paper on El Salvador and Central America, CISPES was a target of two FBI investigations during the 1980s. From August to December 1981 the FBI conducted a 3 month inquiry (something less than an investigation) into whether CISPES was merely a front organization for the Salvadoran rebel groups, thereby placing the organization in violation of the Foreign Agents Registration Act (FARA). The organization that had grown to over 300 regional chapters in one year, came under DOJ and FBI scrutiny based on the alleged travel diary of Farid Handal, brother of Salvadoran Communist Party leader Schafik Hándal, that supposedly had been seized by the Salvadoran National Guard during raids on Salvadoran rebel safehouses and handed over to the CIA. A story about the diary made its way into a John Birch Society publication Review of the News and a Republican House of Representative staffer passed a copy on to the FBI. The diary was said to outline Farid's visit to the US and his meetings with Sandy Pollack, representing both the U. S. Peace Council (USPC, the national chapter of the then Soviet directed World Peace Council) and the Communist Party USA (CPUSA), and with others, with the expressed and sole purpose of creating a solidarity network in the US for the Salvadoran rebels. Only a few months after Handal's trip in May 1980, during which he did meet with Pollack, according to her biography published by the US Peace Council, CISPES came into being by way of two founding conferences in which various Salvadoran rebels participated. Members in the Los Angeles chapter, for example, claimed that they had been informally working together for a year before the founding conference in October. [16] Pollack was a founding member of the CISPES national council and served as such until her death in 1985. But, in the end, the FBI could not authenticate the diary and found no other verifiable evidence to prove direct control of CISPES by a foreign entity or to warrant further investigation. The case was dropped pending any further developments. By March 1983, the FBI had received what it considered to be sufficient information to open a full investigation into whether CISPES was providing financial and other types of aid in support of FMLN and FDR terrorist activities. The initial scope of the investigation was focused on CISPES leadership and especially its DC headquarters and Dallas chapter. But in late 1983 a directive was sent to all FBI field offices initiating a nationwide investigation that engulfed all members of 180 CISPES chapters as well as nearly 200 other groups that had the slightest connection to CISPES. The new investigation hinged mostly on information supplied by an informant, Frank Varelli, who the FBI later admitted had not been properly vetted and should never have been taken seriously. The investigation was closed in 1985. Later inquiries into the mishandling of the investigation by Congress led to disciplinary action against 6 FBI personnel, the resignation of the FBI officer responsible for handling Varelli [22], and many FBI policy and procedural changes. Security classified computerized records related to the investigation are in the U. S National Archives. FBI documents on both the New Orleans and the National CISPES office in Washington D. C., obtained via the Freedom of Information Act, are archived at Loyola University New Orleans.