Кіріспе

Жоғарғы мектеп, Нови-Сад, Сербия

Йован Йованович Змай гимназиясы – Сербияның Нови-Сад қаласындағы орта мектеп. Ол серб ақыны Йован Йованович Змайдың құрметіне аталған. 1810 жылы Нови-Садтан шыққан бай саудагер Сава Вуковичтің (трговац) қайырымдылығымен құрылған. Мектеп жылдар бойында беделді оқу орнына айналды, оның түлектерінің арасында көптеген танымал тарихи тұлғалар бар. Мектеп 20 ғасырда барон Милош Бажичтің 20 000 форинт көмегімен қайта жаңартылды.

Аттар

Мектеп тарихында бірнеше атауға ие болды. 1810 жылдың 27 қаңтарынан бастап: Нови-Садтың Серб Ұлы Православ гимназиясы. 1920 жылдың 27 тамызынан бастап: Мемлекеттік ерлер гимназиясы. 1931 жылдың 3 қазанынан бастап: Король Александр I-нің мемлекеттік ерлер нақты гимназиясы. 1941 жылдың 13 сәуірінен бастап: Серб тілі курстары бар Мажар Корольдік мемлекеттік гимназиясы. 1945 жылдың 28 ақпанынан бастап: Әйелдер нақты гимназиясы, ерлер нақты гимназиясы және аралас нақты гимназия құрылды. 1945 жылдың 30 маусымында аралас гимназия қазіргі гимназия ғимаратына көшірілді. 1948 жылы осы гимназиялардан «нақты» статусы алынып тасталды. 1950/1951 оқу жылынан бастап: Әйелдер гимназиясы мен ерлер гимназиясы қазіргі гимназия ғимаратына көшіп, Бірінші аралас гимназияға біріктірілді. Кейін аралас гимназия Екінші аралас гимназия деп қайта аталды. 1952 жылдан бастап: Бірінші аралас гимназия Светозар Маркович орта аралас гимназиясы, ал Екінші аралас гимназия Жован Жованович Змай орта аралас гимназиясы болып қайта аталды. Мектептің туы 1816 жылы жасалды. Бір жағында Иса Мәсіх, екінші жағында – Әулие Сава бейнеленген. Бұл ту бүгінгі күнге дейін сақталып, мектеп кіреберісін әсемдейді. Георгие Магарашевич, Мойсей Петрович, Игнат Йованович және Павел Йозеф Шафарик мұғалімдерінің келуімен сыныптар саны алтыға дейін артты, ал 1819 жылдың қазан айының басында Нови-Садтағы Серб Православ Ұлы гимназиясы толыққанды гимназияға айналды.

Бірінші мектеп ғимараты

Алғашқы мектеп ғимараты қазіргі Никола Пашича және Златне греде көшелерінің бұрышында, бүгінгі Платонеум ғимараты орналасқан жерде, әйгілі Георгий шіркеуінің қасында салынды. Ол 1788 жылы Сербия православие шіркеуінің кеңесімен Латын славяндық Аналық Құдайдың тууы мектебінің қажеттіліктері үшін тұрғызылды. Гимназияның алғашқы директорлары дін қызметкері Данило Петрович және қала әкімі Григорие Янкович болды. Оқушылар мен сыныптардың саны көбейгенімен, Патронат мектепке императордың аккредитациясын алу үшін қадамдар жасады. Бұл, мектепті бітірген барлық студенттердің Габсбург монархиясының кез келген академиясына, лицейіне және университетіне кіреберіс немесе қосымша емтихансыз түсу құқығына ие болуын білдірді. Бұл аккредитацияны Франциск II 1818 жылғы 26 қазанда мектепке берді.