Кіріспе

Босниялық-американдық ақын Скендерия

Скендерия – Босния және Герцеговинаның Сараево қаласында орналасқан мәдени, спорттық және сауда орталығы. 70 000 шаршы метр аумақта әртүрлі спорт түрлері, концерттер мен мәдени шараларға арналған көп мақсатты залдар, сондай-ақ алаңды қоса жер үсті сауда аймақтары бар. Жер астында "Привредни град" (ағылш. Commercial City) деп аталатын заманауи сауда орталығы орналасқан, онда көптеген кондитерлік дүкендер, мейрамханалар, кофе-барлар және басқа да орындар бар. Скендерия бірнеше нысандардан тұрады, олардың ішінде: Дом Млади, Ars Aevi және Мирза Делибашич залы бар.

Тарих

1960 жылдардың соңында Сараево қаласының қарқынды дамуына байланысты көрме және спорт орталығының болмауы себебінен, қалалық қауымдастық жаңа Скендерия орталығын салуды жоспарлады. 1969 жылдың 29 қарашасында "Неретва шайқасы" фильмінің тұңғыш көрсетілімі осы орталықта өтті. "Скендерия" атауы "Скендердің мекені" деген мағынаны білдіреді және ол атақты босниялық бей Санджак бег Скендер пашаға қатысты, ол 1499 жылдан бастап 11 дүкеннен тұратын алғашқы сауда орталығы мен Боснияның алғашқы мұсылман монастырын салған. Көп ұзамай Скендерия бұрынғы Югославияның көптеген мәдени шараларын өткізетін, кең танымал және жиі қолданылатын орталыққа айналды. Скендерия құрамында "Дом младих" ("Жастар үйі") деп аталатын жастар клубы бар. 1990 жылдардағы Босния соғысына дейін бұл клуб Югославиядағы модернистік және еуропалық стильдегі ең танымал клубтардың бірі болатын. Жастар арасында өте танымал болған бұл орында Балқан эстрадасының жұлдыздары, мысалы Дино Мерлин, мансаптарын бастаған. Сонымен қатар, орталықта бұрынғы елдегі ең ірі сауда орталығы – "Привредни град" та орналасқан. 1977 жылы Сараево 1984 жылғы Қысқы Олимпиаданы қабылдауға өтініш білдірген. Жергілікті ұйымдастыру комитеті орталықты қосымша арена ретінде таңдады, бірақ нысан тозуға ұшырағандықтан, Скендерияны қайта жаңарту және кеңейту жұмыстары басталды, нәтижесінде кешен заманауи спорттық кешенге айналды. Бұл орын сондай-ақ медиа орталығы және марапаттау рәсімдерін өткізу орны ретінде таңдалды. 1992 жылы Босния мен Герцеговинада соғыс басталғанда Скендерия артиллериялық оққа түсті. Ғимараттың негізгі құрылымы айтарлықтай зақымданбады, бірақ жастар клубы өртеніп, пайдалануға жарамсыз болды. Соғыстан кейін орталыққа қажеттілік тумады және ол бірте-бірте құлдырап бастады. Алайда, 1999 жылы Сараево қалалық әкімдігі Босния мен Герцеговинада жаңа экономика мен сауданы дамыту үшін көрме залының болуын қалады. Скендерия 2000-2006 жылдар аралығында біртіндеп қайта жаңартылды. Қаржыландыру көптеген жеке компаниялардың есебінен жүзеге асырылды, сондықтан орталықтың меншігі осы жеке ұйымдарға тиесілі. Дегенмен, қазіргі таңдағыда барлық бұрынғы функциялары толыққанды қалпына келтіріліп, қайта қызмет етуде. Жыл сайын шамамен 500 000-нан астам адам келіп тұрады деп есептеледі. 2012 жылдың 12 ақпанында қатты қардың салмағынан мұз сарайының шатыры құлады. Шатырдың конструкциясы шаршы метрге 100 кг дейін салмақты көтеруге есептелген, ал қардың салмағы шаршы метрге 160 кг-ға жеткен.