Кіріспе

Диастрофиялық дисплазия – хрящ және сүйек дамуына әсер ететін аутосомалық рецессивті дисплазия. ("Диастрофизм" термині жалпы мағынада бұрылуды білдіреді.) Диастрофиялық дисплазия SLC26A2 геніндегі мутациялардың салдарынан туындайды. Ауруға шалдыққан адамдардың бойы кішкентай, қол-аяқтары өте қысқа болады және қозғалысты шектейтін буын проблемалары пайда болады.

Белгілері мен симптомдары

Бұл жағдайға метатарсалдың бұрылуымен, аяқтың ішке және жоғары қарай бұрылуымен, та́рсус ва́русымен және инверсиялық адукцияланған көріністермен сипатталатын ерекше аяқ тән. Сонымен қатар, олар классикалық түрде сколиозбен (омыртқаның прогрессивті қисылуы) және ерекше орналасқан бас бармақтарымен (саусақтарымен тікелей байланысты бас бармақтар) көрінеді. Диастрофиялық дисплазиямен ауыратын нәрестелердің шамамен жартысы ауыздың қабырғасындағы жарық – тіл сынығымен туады. Жаңа туған нәрестелерде сыртқы құлақтың ісінуі де жиі кездеседі, бұл құлақтың қалыңдауына және деформациялануына әкелуі мүмкін. Диастрофиялық дисплазияның белгілері мен симптомдары 2-типті ателостеогенез деп аталатын басқа сүйек бұзылысының белгілеріне ұқсас, бірақ диастрофиялық дисплазия көбінесе жеңілірек өтеді.

Генетикалық

Бұл SLC26A2 геніндегі мутациялардың салдарынан туындайтын скелеттік аурулардың бірі. Бұл генмен кодталатын ақуыз шеміршектердің қалыпты дамуы және олардың сүйекке айналуы үшін маңызды. Шеміршек – бұл ерте даму кезінде қаңқаның көп бөлігін құрайтын берік, иілгіш тінді. Көптеген шеміршектер кейін сүйекке айналады, бірақ ересек жаста бұл тіндер сүйектердің ұштарын жауып, қорғайды және мұрын мен құлақтарда кездеседі. SLC26A2 геніндегі мутациялар дамитын шеміршектердің құрылымын өзгертеді, сүйектердің дұрыс қалыптасуына кедергі келтіреді және диастрофиялық дисплазияға тән қаңқа проблемаларына алып келеді. Бұл аутосомдық рецессивті ауру, яғни, бұзылған ген аутосомада орналасқан, және бұл аурумен туған баланың болуы үшін ата-ананың екеуі де бұзылған геннің бір данасын тасымалдауы керек. Аутосомдық рецессивті ауруы бар баланың ата-анасы әдетте бұл ауруға шалдықпайды.

Ауру таралуы

Диастрофиялық дисплазия әр 500 000 туған баланың біреуінде кездеседі. Алайда, Финляндияда бұл ауру жиірек кездеседі, әр 33 000 туған баланың біреуі бұл ауруға шалдығады.