Кеңес Одағының алғашқы тікұшағы – Ми-1

Кіріспе

Mil Mi 1 (АҚШ/Қорғаныс министрлігі "32 типті" деп атаған, НАТО "Hare" деп атаған) – үш немесе төрт орындық кеңестік жеңіл көмекші тікұшақ. Бұл – сериялық өндіріске енген алғашқы советтік тікұшақ. Ол бір Ивченко АИ-26В радиалды поршеньді қозғалтқышымен жабдықталған. 1950 жылы пайдалануға берілді және 1951 жылы Кеңес Әуе күштері күнінде Тушинода алғаш рет көрсетілді, содан кейін 16 жыл бойы өндірілді. КСРО-да 1000-нан астам, ал Польшада 1594 данасы SM 1 ретінде құрастырылды.

Даму

Михаил Мил 1930 жылға дейін айналмалы қанатты ұшақтарда жұмыс істей бастады, бірақ оның алғашқы сериялық тікұшағы Ми-1 1946 жылы EG-1 белгісімен жасала бастады. 1947 жылы Миль Тушинодағы ОКБ-4 конструкторлық бюросының басшысы болды, жұмыстар қарқынды жүргізілді. Ақтық жоба GM-1 (Мильдің тікұшағы – Gyelikopter Mila) деп аталды. Кеңес инженерлері толығымен жаңа конструкция жасауға тырысты. Олар ротордың тік және көлденең буындары бар орталық бөлігін жасады. Бұл конструкция тікұшақты басқару тиімділігін арттырды және американдық тікұшақтардағыдан әлдеқайда қарапайым болды. 1948 жылдың 20 қыркүйегінде ұшқыш Михаил Байкалов алғашқы еркін ұшуды сәтті аяқтады. Жоба жалпы алғанда табысты болды, және одан әрі жұмыстардан кейін Мильдің әріптерімен аталатын Mi-1 белгісімен өндіріске тапсырыс берілді. Өндіріс бастапқыда шектеулі болды – 1950 жылдың 21 ақпанында Мәскеудегі №3 зауытта тек 15 машинаның алғашқы партиясына тапсырыс берілді. 1951 жылы Иосиф Сталинге көрсеткеннен кейін ғана билік өндірісті ұлғайту туралы шешім қабылдады. 1952–1953 жылдары Қазанда 30 Ми-1 тікұшағы жасалды, ал 1954 жылдан бастап Орынборда, 1956 жылдан бастап Ростовта (қазіргі Роствертол) жаппай өндіріс басталды. Алғашқы өндіріс үлгісі Ми-1 болды, ол жақсартылған Ми-1Т үлгісімен тез алмастырылды, ол толық радио және соқыр ұшу құралдарымен қоса, қосымша операциялық жабдықтармен жабдықталды және AI-26V қозғалтқышы сенімдірек болды. Келесі негізгі үлгі 1957 жылы шыққан Ми-1А болды, оның сенімділігі артты және 160 литрлік сыртқы жанармай бакі болды. 1957 жылы жаңа үлкен үлгі, Ми-1М, кеңейтілген кабинаны және қуатты AI-26VF қозғалтқышын енгізді, бұл ұшқыш артындағы орындықта үш жолаушыға орын беруге мүмкіндік берді. Кабина биіктігі 1,22-ден 1,26 метрге дейін, ал ені 1,01-ден 1,2 метрге дейін өсті. Сондай-ақ, ол жараланғандарды немесе поштаны тасымалдау үшін екі сыртқы капсуламен жабдықталуы мүмкін болды. 1961 жылы қаруланған танкке қарсы Ми-1МУ үлгісі сынақтан өтті, бұл алғашқы кеңестік шабуылдық тікұшақ болды, бірақ ол кішкентай жүк көлеміне және негізгі үлгінің өндірісін тоқтатуға байланысты өндіріске енгізілмеді. КСРО-да барлық үлгілердің 1000-нан астам данасы салынды, соның ішінде екі басқару пульті бар оқу-жаттығу тікұшақтары (U әрпімен): Mi-1U, TU, AU, MU, онда нұсқаушы оқушының артында отырды. 1950 жылы Мәскеуде 15, 1952 жылы Қазанда 30, 1954–1958 жылдары Орынборда 597, 1956–1960 жылдары Ростовта 370 дана шығарылды. Свидникте бірнеше жаңа үлгілер жасалды, соның ішінде SM-2 бес орындық тікұшақ, жаңа фюзеляжбен. Ми-1 немесе SM-2 тікұшақтарымен бірнеше халықаралық рекордтар жасалды.

Mikhail Mil began work on rotary winged aircraft before 1930, but the Mi 1, his first production helicopter, was begun in 1946, under a designation EG 1. In 1947 Mil became a head of OKB 4 design bureau in Tushino, and works were intensified. A final design was named GM 1 (for Gyelikopter Mila, Mil's Helicopter). Soviet engineers tried to create a completely original design. So, they made a rotor hub with spaced vertical and horizontal hinges. This design increased the efficiency of helicopter control and was much simpler than that used on American helicopters. The prototype completed first free flight on 20 September 1948 (pilot Mikhail Baikalov). the design was an overall success, and after further work, was ordered for a production, under a new designation Mi 1, for Mil initials. The production was initially limited — the first series of only 15 machines was ordered on 21 February 1950, in factory No.3 in Moscow. Only after presentation to Joseph Stalin in 1951, the authorities decided to increase production. In 1952–1953, 30 Mi 1 were manufactured in Kazan, and from 1954 a mass production started in Orenburg and from 1956 in Rostov (current Rostvertol). The first production variant was Mi 1, quickly replaced by improved Mi 1T, that carried extra operational equipment including full radio and blind flying instruments, and had more reliable engine AI 26V. The next basic variant was the Mi 1A of 1957, with further increased reliability and provisions for one 160 L external fuel tank. A new major variant, Mi 1M in 1957 introduced an enlarged cabin and the more powerful AI 26VF engine, which allowed the accommodation of three passengers on a bench behind the pilot. Cabin height increased from 1.22 to 1.26 m and width from 1.01 to 1.2 m. A noticeable difference was horizontal bottom windows line instead of slanted, with bigger rear side windows, and a less pointed fuselage nose. It could also be fitted with two external side capsules for the injured or mail. There were trials of an armed anti tank variant Mi 1MU carried in 1961, being the first Soviet attack helicopter, but it did not enter production due to having a small payload and the cessation of production of the basic variant. Well over 1,000 of all variants were built in the USSR, including a proportion of dual control trainers (with U suffix): Mi 1U, TU, AU, MU, with the instructor seated behind a trainee. 15 were produced in Moscow in 1950, 30 in Kazan in 1952–1953, 597 in Orenburg in 1954–1958 and 370 in Rostov in 1956–1960. Several new versions were developed at Świdnik, including the SM 2 five seater, with a new fuselage. Several international records in its class were broken with the Mi 1 or SM 2.