Томас Франсуа Бюргер: Оңтүстік Африка Республикасының төртінші президентінің өмірі мен саясаты

Кіріспе

Томас Франсуа Бургерс (15 сәуір 1834 – 9 желтоқсан 1881) – Оңтүстік Африка саяси қайраткері және дін қызметкері, 1872 жылдан 1877 жылға дейін Оңтүстік Африка Республикасының 4-ші президенті қызметін атқарған. Ол Кап колониясының Грааф-Рейнет ауданындағы Камдебу округіндегі Лангефонтейн шаруашылығында Баренд пен Элизабет Бургердің ең кіші баласы болды.

Өмірбаян

Ол Нидерландыдағы Утрехт университетінде теологияны оқыған соң, 1859 жылы Оңтүстік Африкадағы Хановердің пасторы болды. Ұсыныс айтуға болатын, бірақ өте жеке пікірлі адам болған ол, Нидерландыдағы профессор К. В. Опзумердің ықпалында болып, оның рационалистік, либералдық идеяларын қабылдады. Ол өзінің либерализмге деген көзқарасы және Киелі кітаптың сөзбе-сөз шындыққа сенбегендігі үшін голландиялық реформаттық синодпен қарым-қатынаста күрделі жағдайға түсті. Ол дәстүрлі мәдениетті сынап, білім мен рационализмге ерекше мән берді. 1862 жылы оның дәстүрден тыс ілімі оған ерестік айыбын таңды, ал 1864 жылы Синод оны кінәлі деп танып, қызметтен шеттету туралы шешім қабылдады. Жоғарғы сот бұл шешімді күштен шығарды, ал 1865 жылы ол діни қызметке қайта қабылданды. Оның либералдық теологиялық идеялары мен ерекше көзқарастары оның Хановердегі күнделікті өмір туралы жазған эскиздерінде кездеседі. Оңтүстік Африка Республикасының тұрғындары Бургерсті президенттікке кандидат болуға шақырды, және ол 1872 жылы 2964 дауыспен, Уильям Робинсонның 388 дауысына қарағанда айқын көпшілік дауыспен сайланды. Оңтүстік Африка Республикасының алғашқы монеталары – Бургерспонды Бургерс 1874 жылы енгізді, бұл 1853 жылдан бері халықтан монета жасау туралы талапқа жауап болды. Бургерс өзінің портретін Ұлыбританияның бас консулына жіберді, ол монетаны Англияның Бирмингем қаласындағы Хитон монета фабрикасында соғуды тапсырды. Оңтүстік Африка Республикасының кейбір азаматтары Бургерспонды шығаруға қарсы болды, себебі монетадағы президенттің суреті оны диктатормен салыстырды. 1905 жылғы «Жаңа халықаралық энциклопедияда» Бургерстің президент ретіндегі саясаты «көбінесе аумақты кеңейтуге бағытталған, бірақ іс жүзіге аспаған жарқын, бірақ жүзеге аспайтын жоспарлармен сипатталады» деп сипатталған. Оның жоспарларының бірі – Трансвальдты теңізге байланыстыратын темір жол салу болды, бұл идея көршілес Кейп провинциясының премьер-министрі Джон Мольтеноның ірі теміржол бағдарламасынан шабыттанды. 1875 жылы ол қаржы жинау үшін Еуропаға сапар шекті, бірақ оның жоспарларын педи басшысы Сехухуне кедергісіне алды, оның жерлері жоспарланған темір жолдың бағытында орналасқан. 1877 жылға қарай Бургерс өте танымал болмай қалды және оның үкіметі төлемдерді жүзеге асыра алмады. Империясын кеңейтуге ұмтылған Ұлыбритания Трансвальдты аннексиялады. Бургерс саяси өмірден шығып, Кейп колониясына қайта оралды және 1881 жылы қайтыс болды, отбасын мүсірлікке тастап кетті. Отбасына көмектесу үшін Бургерстің бұрынғы жеке хатшысы Т. М. Тромп Бургерстің Хановердегі министрлік қызметі туралы жазған эскиздерін жариялады. Голландияда басылған кітаптан түскен табыс отбасының қаржылық қиындықтарын жеңілдетуге жұмсалды. Ол өмірін көңілсіздік пен кедейлікте аяқтады. Оның денесі 1895 жылы қайта жерленді, қазір Претория зиратында «Батырлар аллеясы» деп белгілі.

After studying theology at the University of Utrecht in the Netherlands, Burgers became the parson of Hanover, South Africa, in 1859. A charmingly eloquent, but fiercely individualistic man, he had been influenced by Professor C. W. Opzoomer in the Netherlands and embraced his rationalist, liberal ideas. Burgers quickly became involved in a stormy controversy with the Dutch Reformed synod over his alleged liberalism and disbelief in the literal truth of the Bible. He was critical of traditional culture and strongly emphasised knowledge and rationalism. In 1862, his unorthodox doctrine brought on him an accusation of heresy, and in 1864, he was found guilty by the Synod and suspended. The Supreme Court overturned the decision, and in 1865, he was readmitted to the ministry. Some of his liberal theological ideas and his diverting viewpoints can be found in the sketches he wrote about daily life in Hanover. The burghers of the South African Republic urged Burgers to stand for the presidency, and he was elected by the considerable majority of 2,964 to William Robinson’s 388 in 1872. The South African Republic's first coins, the Burgerspond, were introduced by Burgers in 1874, responding to a demand for coinage from the populace dating back to 1853. Burgers sent a portrait of himself to his UK consul general, who commissioned the coins to be struck at Heaton's Mint in Birmingham, England. Some people in the South African Republic objected to the issue of the Burgerspond, because the portrayal of the president on coins likened him to a dictator. The 1905 New International Encyclopedia described Burgers's policies as president as "characterized by brilliant but impracticable schemes, aiming chiefly at territorial expansion." One of his plans, inspired by the neighbouring Cape Prime Minister John Molteno's massive railway programme, was to build a railway linking the Transvaal to the sea. In 1875 he traveled to Europe to raise funds, but his plans were thwarted by the Pedi chief Sekhukhune, whose lands lay in the path of the proposed railway. By 1877, Burgers was very unpopular and his government was insolvent. Britain, keen on expanding their empire, stepped in and annexed the Transvaal. Burgers retired from political life, settled in the Cape Colony again, and died in 1881, and leaving his family destitute. Coming to the family's aid, Burgers's former private secretary, Th. M. Tromp, published the sketches Burgers had written about his experiences as minister in Hanover. The proceeds of the book, in Dutch and published in the Netherlands, were used to alleviate his family's financial problems. He ended his days disheartened and in poverty. His body was disinterred in 1895, to be reburied in the Pretoria cemetery now known as the Heroes' Acre.