Паланан: Филиппин қаласының тарихы мен географиясы
Palanan
Palanan, Филиппин – Изабела провинциясының тарихи муниципалитеті. 1625-те испандықтар құрған, Филиппин Республикасының соңғы астанасы болған. Халқы 17,684.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Паланан муниципалитеті (Ibanag: Ili nat Palanan; ;), Филиппиннің Исабела провинциясындағы 1-сыныпты муниципалитет. 1900 жылдан 1901 жылғы Филиппин-американ соғысы кезінде американдықтар президент Эмилио Агиналдоны тұтқындағанға дейін ол Бірінші Филиппин Республикасының соңғы астанасы қызметін атқарды. 2020 жылғы халық санауы бойынша, халқы 17 684 адамды құрайды.
Municipality in Isabela, Philippines
Palanan , officially the Municipality of Palanan (Ibanag: Ili nat Palanan; ; ), is a 1st class municipality in the province of Isabela, Philippines. It also served as the final capital of the First Philippine Republic from 1900 until the capture of President Emilio Aguinaldo by the Americans during the Philippine American War in 1901. According to the 2020 census, it has a population of 17,684 people.
Тарих
Кагаян аңғарындағы басқа қалалардан өзгеше, Палалан 1625 жылы испан әскерлері Таябас провинциясындағы (қазіргі Аврораның бөлігі) Балер қаласынан теңіз арқылы кемемен келген. Осылайша, Палалан бастапқыда Лагунаның бір бөлігі болды, содан кейін Тайабас (қазіргі Кесон провинциясы), Нуэва Эсия, Нуэва Виская және, ақырында, Исабелаға қарасты болды. Сондай-ақ, Кагаян аңғарының қалған бөліктерінен айырмашылығы, мұнда доминикандықтар емес, францискандық миссионерлер қызмет етті. Қала халқы кейіннен жергілікті негритолармен, Балерден көшіп келген тагалогтармен және Кагаян аңғарынан келген қарақшылармен толықты, ал елді мекендегі лингва франка Илокано немесе Ибанга тілдеріне қарағанда тагалог тілі болды. Филиппин-американ соғысының соңғы беттерінің бірі 1901 жылдың 23 наурызында Палаланда жазылды, сол күні генерал Фредерик Фанстон бастаған американдықтар генерал Эмилио Агиналдоны тұтқындады. Фанстон филиппиндықтарға тіл білдіргендей болып, Агиналдо лагеріне кіруге мүмкіндік алған еді. 1978 жылы президент Фердинанд Маркос Палалан ауданын Палалан жабайы табиғат аймағының бір бөлігі деп жариялады, бұл қорғалатын табиғатты сақтау аймағы болатын. Кейіннен президент Фидель В. Рамос оны кеңейтіп, 1997 жылы Солтүстік Сьерра-Мадре табиғи паркіне айналдырды.
Unlike other towns in the Cagayan Valley, Palanan was established in 1625 by Spanish forces who arrived by boat from the Pacific coastal town of Baler in Tayabas province (now part of Aurora). As such, Palanan was initially a part of Laguna before being transferred to Tayabas (now Quezon Province), Nueva Ecija, Nueva Vizcaya and finally Isabela. Also, unlike the rest of Cagayan Valley, it was served by Franciscan missionaries rather than the Dominicans. The population of the town was subsequently augmented by local Negritos, migrants from Baler who are Tagalogs and outlaws from Cagayan Valley, with the lingua franca of the settlement being Tagalog as opposed to Ilocano or Ibanag. It was in Palanan that one of the final chapters of the Philippine–American War was written on March 23, 1901, when General Emilio Aguinaldo was captured by American forces led by General Frederick Funston, who had gained access to Aguinaldo's camp by pretending to surrender to the Filipinos. In 1978, the area around Palanan was proclaimed by President Ferdinand Marcos to be part of the Palanan Wilderness Area, a protected nature conservation area that was later expanded by President Fidel V. Ramos to become the Northern Sierra Madre Natural Park in 1997.
География
Палалан – Филиппин теңізіне шығыс жағынан қарап жатқан және Сьерра-Мадре тауларымен Исабела провинциясының қалған бөлігінен бөлінген төрт шалғай және оқшауланған жағалау қаласының бірі.
Palanan is one of the four remote and isolated coastal towns of Isabela facing the Philippine Sea on the east and separated from the rest of the province by the Sierra Madre Mountains.
Демография
2020 жылғы санақта Паланан, Исабеланың халқы 17 684 адамды құрады, халық тығыздығы .
In the 2020 census, the population of Palanan, Isabela, was 17,684 people, with a density of .
Жергілікті билік
Исабела провинциясындағы муниципалитет ретінде, қала тұрғындары провинциялық деңгейдегі мемлекеттік лауазым иелеріне дауыс береді. Облыстық үкімет муниципалдық үкіметтің жергілікті іс-әрекеттеріне қатысты саяси билікке ие. Паланан муниципалитеті Жергілікті Өзін-Өзі Басқару Кодексіне сәйкес, жергілікті атқарушы орган ретінде тағайындалған әкіммен және заң шығару органы ретінде муниципалдық кеңеспен басқарылады. Әкім, вице-әкім және кеңес мүшелері халықтың тікелей сайлауы арқылы сайланады, сайлау үш жыл сайын өтеді. Барангайлар да сайланған лауазым иелерімен басқарылады: Барангай капитаны, Барангай кеңесі, оның мүшелері Барангай кеңесшілері деп аталады. Барангайларда SK федерациясы бар, ол барангайды ұсынады, оны SK төрағасы басқарады және оның мүшелері SK кеңесшілері деп аталады. Барлық лауазым иелері де үш жыл сайын сайланады.
As a municipality in the Province of Isabela, government officials in the provincial level are voted by the electorates of the town. The provincial government have political jurisdiction over local transactions of the municipal government. The municipality of Palanan is governed by a mayor designated as its local chief executive and by a municipal council as its legislative body in accordance with the Local Government Code. The mayor, vice mayor, and the councilors are elected directly by the people through an election which is being held every three years. Barangays are also headed by elected officials: Barangay Captain, Barangay Council, whose members are called Barangay Councilors. The barangays have SK federation which represents the barangay, headed by SK chairperson and whose members are called SK councilors. All officials are also elected every three years.
Сайланған лауазымды адамдар
+ Паланан қалалық кеңесінің мүшелері (2022-2025) Лауазымы Аты-жөні Аудандық өкілі Эд Кристофер С. Го қалалық әкімі Анжело А. Бернардо қалалық вице-мэрі Элизабет Б. Очоа қалалық кеңесшілер Роберт Б. Нери Майкл Д. Рамило Майкл Джон Д. Бернардо Пацита Q. Атанасио Ронни А. Атиенца Эрл Джон Анжело С. Бернардо Роэна О. Корпус Роналдо М. Бернардо
+ Members of the Palanan Municipal Council(2022 2025) Position Name District Representative Ed Christopher S. Go Municipal Mayor Angelo A. Bernardo Municipal Vice Mayor Elizabeth B. Ochoa Municipal Councilors Robert B. Neri Michael D. Ramilo Michael John D. Bernardo Pacita Q. Atanacio Ronnie A. Atienza Earl John Angelo S. Bernardo Rhoena O. Corpuz Ronaldo M. Bernardo
Конгресстегі өкілдігі
Паланан, Исабела провинциясының екінші заңнамалық округіне жататын, қазіргі уақытта құрметті Эд Кристофер С. Го мырзасының өкілдік ететін аймағы.
Palanan, belonging to the second legislative district of the province of Isabela, currently represented by Hon. Ed Christopher S. Go.
Білім
Изабела облысының мектеп бөлімі қаланың мемлекеттік білім беру жүйесін басқарады. Бөлім кеңсесі – Кагаян аңғары аймағындағы Білім министрлігінің (DepEd) аймақтық кеңсесі. Осы кеңсе муниципалитет аумағындағы мемлекеттік және жеке бастауыш мектептерді, сондай-ақ мемлекеттік және жеке орта мектептерді басқарады.
The Schools Division of Isabela governs the town's public education system. The division office is a field office of the DepEd in Cagayan Valley region. The office governs the public and private elementary and public and private high schools throughout the municipality.
Инфрақұрылым
Паланан қаласындағы ең көп таралған көлік түрлері – жылқы, мотоцикл, үш дөңгерлік велосипед немесе кулиглик деп аталатын өзгертілген мотоциклдер. Палананды провинцияның басқа бөліктерімен байланыстыратын жолдар жоқ, сондықтан қалаға ұшақпен, қайықпен немесе көршілес Сан-Мариано қаласынан Сьерра-Мадрес таулары арқылы бірнеше күндік жаяу жолмен ғана жетуге болады, бұл үш-бес күнге созылуы мүмкін. Дегенмен, 82 шақырымдық Илаган-Дивилакан тас жолының құрылысы жүріп жатыр. Бұл жол қорғалатын Сьерра-Мадре таулары арқылы Дивилакан, Паланан және Маконакон жағалау қалаларына қол жеткізуді жеңілдетуге бағытталған. Жобаның мақұлданған бюджеті 1,5 миллиард песоны құрайды және ол 359 486 гектар аумақты алып жатқан Солтүстік Сьерра-Мадре тау тізбегінің етегінен өтеді. Жоба 1990-жылдарға дейін жұмыс істеген, кейін жабылып қалған бір ағаш өңдеу компаниясы пайдаланған ескі ағаш өңдеу жолын жақсартуды көздейді. Жоба Илаган қаласының Синдон Баябо ауылынан басталып, Дивилакан қаласының Дикатиан ауылында аяқталады. Жоба 2016 жылдың наурыз айында басталды және 2024 жылы аяқталуы күтілуде.
The most common forms of transportation in Palanan are by horses, motorcycles, tricycles, or an improvised motorcycles called kuligligs. There are no roads that connect Palanan to the rest of province as the town can only be reached by a plane or boat ride, or a multi day hike over the Sierra Madres from the neighboring town of San Mariano, which could take about three to five days. However, there is a construction of an 82 kilometer Ilagan Divilacan Road through the protected Sierra Madre mountains is on going to open access to the coastal towns of Divilacan, Palanan and Maconacon. The approved budget contract of the project amounting to P1.5B, will pass through the foothills of the 359,486 hectare Northern Sierra Madre mountain ranges. The project will improve an old logging road used by a defunct logging company until the 1990s. It will start in Barangay Sindon Bayabo in Ilagan City and will end in Barangay Dicatian in Divilacan. The project is started in March 2016 and is expected to be completed in 2024.