Кіріспе

Кеңес Әскери-теңіз флоты қолданған суасты қайығы.

Тез жанасу және жоғалту

1981 жылдың 21 қазанында, үшінші рангтың капитаны В.А. Маранго басқаруымен S 178 кемесі екі күндік сынақтан кейін базаға қайтып келе жатқанда, бетінде жүзіп өтіп жатты. Теңіздің күйі 2 (бір метрден төмен толқындар) болды және түнгі уақытта көріну шексіз еді. Оң дизель жөндеуде болғандықтан, күш қондырғысы сол дизель, оң электрмотор ретінде конфигурацияланды. Ыңғайлы болу үшін дизельшілер мен электршілер бөлімшелер арасындағы герметикалық есіктерді ашқан. Сонымен қатар, аспазшылар кешкі ас беру үшін басқа герметикалық есіктерді ашты. Жергілікті уақыт бойынша сағат 19:30-да S 178 Владивосток қаласының орталығындағы Алтын мүйіз шығанағына, әскери жаттығу полигоны арқылы өтуге рұқсат алды, бұл уақытты үнемдеуге мүмкіндік берді. Рұқсат берген портовый офицер таяуда ғана қарауылды қабылдаған еді және бұрынғы қарауыл офицері RFS Refrizherator 13 суық сақтау кемесіне де Алтын мүйіз шығанағынан әскери жаттығу полигоны арқылы шығуға рұқсат бергенін білмеді. RFS 13 кемесіндегі қарауылшылар балық аулау траулері деп ойлаған навигациялық шамдарды байқады. Шамамен сол уақытта RFS 13 ұшқышы радардағы контактіні байқады, ол арақашықтықтың азаюын және нөлдік бағыт жылдамдығын көрсетіп, соқтығысу курсын білдірді. S 178 кемесінде гидролокация басқа кеме табылды деп хабарлады, бірақ бұл хабар кешкі ас ішкеннен кейін су асты кемесіндегі жайлы атмосферада жоғалып кетті. Владивосток портындағы теңіз "жол ережелері" және навигация ережелері кеме су асты кемесіне жол беруі керек екенін көрсетеді; алайда, RFS 13 капитаны В.Ф. Курдюков бағытын өзгертуден бас тартты. S 178 кемесіндегі қарауылшылар Владивосток шамдарының фонында RFS 13 кемесінің шамдарын кеме жақындағанша байқамады. Капитан "оңға толық руль" және "Сигналшы, сол кемеге жарық бер" бұйрығын берді, бірақ бұл әсер ету үшін тым кеш болды. Сағат 19:45-те Refrizherator 13, S 178-ге 20-30 градус бұрышпен алтыншы бөлімінің сол жағына , жылдамдықпен соқтығысты. Алтыншы бөлім 15-20 секунд ішінде толығымен суға толды. Кеме күшті қозғалды, көпірдегі 11 адамды суға лақтырып жіберді. Судың ағып кіруі алтыншы, бесінші және төртінші бөлімдер арасындағы герметикалық есіктерді жабуға мүмкіндік бермеді. Соқтығысқаннан кейін шамамен 40 секунд өткен соң S 178 шамамен 130 тонна суды қабылдап, батып кетті. Кеме түбіне тиді, 31 метр тереңдікте оң жаққа 28 градусқа бұрылды. 18 адам бірден қаза тапты. Алдыңғы бөлімдердегі 26 аман қалғандар үшінші бөлімде су ағып жатқанын тоқтата алмады, сондықтан апаттан кейін жарты сағаттан соң бірінші және екінші бөлімдерге шегінді. Жетінші бөлімде су асты кемелері бригадасының штаб бастығы, екінші рангты капитан В.Я. Каравековті қоса алғанда, төрт адам қамалып қалды. Жетінші бөлімге сағатына 15 тоннаға дейін су ағып жатқанда, Каравеков бөлімнен қашып, бетке еркін көтерілуге шешім қабылдады. Алайда олар құтқару люгінің жоғарғы қақпағын аша алмады. Кейіннен олар қақпақтағы қысымды теңестірмегендері анықталды. Төрт сағаттан кейін жетінші бөліммен байланыс үзілді. Жер бетінде RFS 13 көпірден лақтырылған 11 адамның жетпесін құтқарып, 19:57-де порт билігіне оқиға туралы хабарлады. 20:15-те іздеу-құтқару күштеріне ескертілді, Жігулис және Машук пароходтары, 940-жобадағы Ленок құтқару су асты кемесі BS 480 Комсомолец Өзбекстан апат орнына келді. Сағат 21:00-де RFS 13 экипажы S 178-ден апаттық буяны тапты. Сағат 21:50-де құтқару кемелері оқиға орнына келді. Вице-адмирал Голосов құтқару операцияларын басқарды. 22 қазан күні сағат 08:45-те Комсомолец Өзбекстан қамауға алынған экипажды құтқаруға тырысты, бірақ суға батқан су асты кемесін табуға 17 сағат кетті. Құтқару су асты кемесі үш рет суға түсті, бірақ сәттілік болмады. Суға түсушілер 23 қазанда сағат 03:03-те S 178-ге жетті. Осы кезде қамалған экипаж құтқарудан үміт үзді және еркін көтерілуге тырыса бастады. 23 қазан күні сағат 20:30-да аман қалғандардың арасындағы аға офицер, капитан лейтенант Кубинин, S 178-ден соңғы болып шықты. Кейіннен су бетіне жеткен үш адам қайтыс болды, ал қайықтан шыққан тағы үш адам су бетінде табылмады; олар маневр жасайтын кемелердің астында көтеріліп, олардың бұрандаларынан қаза тапқан болуы мүмкін. Олардың жоғалуы 31 адамның өліміне әкелді. 24 қазанда суға батқан қайықты көтеру жұмыстары басталды. Біріншісі, оны 15 метр тереңдікке дейін көтеріп, жақын суға сүйреді. Содан кейін суға түсушілер құрбандардың денелерін алып шықты. 1981 жылдың 15 қарашасында S 178 көтерілді. Торпедалары алынып тасталғаннан кейін кеме құрғақ докқа орналасты. Жөндеуді орындау мүмкін емес деп танылды және ол жарамсыз деп жарияланды. Оның командирі, үшінші рангты капитан Маранго және RFS 13 капитаны Курдюков екеуі де он жылға бас бостандығынан айырылды.