Кіріспе

Британдық өнер тарихшысы және тележүргізуші (1949 жылы туған)

Дэниел Гордон Раффан Крюкшенк (26 тамыз 1949 жылы туған) – британдық өнер тарихшысы және BBC тележүргізушісі, архитектура тарихына ерекше қызығушылық танытады.

Кәсіби мансап

Крюкшенк өнер, дизайн және сәулет саласы бойынша бакалавр дәрежесіне ие. Бұрын Шеффилд университетінің сәулет кафедрасында қонақ профессор болып жұмыс істеген, сондай-ақ Делавэр университетінің Лондондық факультетінің мүшесі болды. Ол Британдық суретшілердің Корольдік институтының құрметті мүшесі, Грузия тобының басқару комитетінің мүшесі және Ұлттық трасттың сәулеттік комиссиясының құрамында. 2014 жылы ол Subterranea Britannica қоғамының президенті болып тағайындалды – бұл Ұлыбританиядағы адам жасаған және пайдаланған жер асты құрылыстары мен кеңістіктерге қызығушылық танытқандарға арналған ұйым. Оның кәсіби жарияланымдары: «Лондон: Грузин құрылысының өнері» (1975), «Ұлттық траст және Ирландия Грузин қоғамының Ұлыбритания мен Ирландияның грузин ғимараттарына арналған нұсқаулығы» (1985) және «Грузин қаласындағы өмір» (1990). Ол сэр Баннистер Флетчердің «Архитектура тарихы» кітабының 20-шы басылымын редакциялады, сондай-ақ «Уақыттан тыс сәулет: архитектура тарихындағы маңызды ғимараттарды зерттеу» еңбегін жариялады және «Архитекторлар журналы», «Архитектуралық шолу» және «Архитектураға қатысты перспективалар» журналдарының редакторы болып табылады.

Теледидардағы жұмысы

Крюкшенк мансабын BBC-де архитектуралық бағдарламалар «One Foot in the Past» және «The House Detectives» консультанты, жазушысы және жүргізушісі ретінде бастады. Ол сондай-ақ «Timewatch» және «Omnibus» жобаларына фильмдер түсірді. 2001 жылы ол «Шабуыл» сериясын жазып, ұсынды, онда Ұлыбритания мен Ирландияға жасалған жылдар бойғы шабуыл әрекеттері мен жоспарларын, елдің жағалауындағы бекіністер мен қорғаныс құрылыстарын зерттеу арқылы әскери мұрасын ашты. Алдағы сериялардың ішінде Ұлыбританиядағы сәулеттік немесе мәдени маңызы бар ғимараттарды зерттейтін «Британияның ең жақсы ғимараттары», Ауғанстан, Ирак және Израильдегі мұражайлар мен ғимараттарға барып, соңғы соғыстың елдегі тарихи артефактілерге тигізген әсерін көрсететін «От астында», және 19 ғасырдың ғылыми, технологиялық және саяси өзгерістеріне назар аударатын «Өнеркәсіптік революция бізге не сыйлады» кірді. 2003 жылы Крюкшенк Нью-Йорктегі Дүниежүзілік сауда орталығының дизайны үшін Дэниел Либескиндтің таңдалуына әкелген пікірталас пен талқылаудан кейін «Towering Ambitions: Dan Cruickshank at Ground Zero» атты деректі фильмін ұсынды. 2005 жылы ол 1994 жылы Блэкбернде табылған Митчелл мен Кенионның нитрат пленкадан жасалған орамдары туралы деректі фильм ұсынды, бұл фильмдерде 20 ғасырдың басындағы Ұлыбританиядағы күнделікті өмір бейнеленген. 2004 жылы Крюкшенк тарихшы Марк Моррис BBC4 телеарнасында көрсетілген және «Дэн Крюкшенк жазған және ұсынған» деп жарнамаланған Харлех қамалы туралы деректі фильмде Морристің Channel 4 телеарнасының «Castle» сериясынан алынған материалдарды пайдаланғаны үшін даудың ортасында болды. BBC кейіннен Крюкшенк кінәлі емес екенін және бұл зерттеушілердің қателігі екенін мәлімдеді. Channel 4 тарих бағдарламаларының жетекшісі Хамиш Микура: «Егер бағдарлама авторлық дауысқа ие деп мәлімделсе, онда ол тек автордың дауысы болуы керек, ешкімнің басқасының емес» деді. BBC кейіннен қателікті мойындап, Морриске «игі ниетпен төлем» жасады. 2005 жылы Крюкшенк «80 қазынада әлемді айналып өту» жобасын ұсынды, онда ол адамзат өркениетінің тарихын көрсету үшін өзі таңдаған 80 қолдан жасалған артефакт немесе ғимаратты аралап, әлемді бес ай бойы шарлады. 2006 жылы Крюкшенк «Заманауи дәуірдің таңғажайыптары» сериясын ұсынды, ол грек және римдік архитектурадан бастап Баухаус мектебі мен қазіргі заманға дейінгі дизайн саласындағы модернизмнің дамуына арналған. 2008 жылы шыққан «Архитектурадағы оқиғалар» сериясында Дэн Крюкшенк әлемді аралап, өзінің ойынша ең ерекше және қызықты ғимараттарды зерттеді. 2010 жылы ол National Geographic телеарнасы үшін Ұлыбританиядағы теміржолдар тарихына арналған үш бөлімдік серияға кірісті, онда 1847 жылғы Ди көпірінің апаты мен Манчестердегі оқиғаларды зерттеу үшін Честерге сапарлады, сондай-ақ 1830 жылы ашылған Ливерпуль мен Манчестер теміржолын зерттеді. Серия «Ұлы теміржол оқиғалары» деп аталды және алғаш рет 2010 жылдың көктемінде Ұлыбритания теледидарынан көрсетілді. 2014 жылы ол Брайан Пернмен бірге түсірілген «Жиеті рок» фильмінде өзін-өзі сомдады.

Жеке өмір

Крюкшенк Лондонның Спиталфилдс ауданындағы грузин стиліндегі үйде тұрады, оны өзінің серіктесі, суретші Маренка Габеллер, олардың екі ұлы және алдыңғы некесінен туған қызымен бөліседі. 1985 жылы ол BBC телеарнасының "Біздің қолымызда" бағдарламасын жүргізген кезде, 1970-ші жылдары ол бірлесіп құрған Spitalfields Historic Buildings Trust қайырымдылық қорының рөлін талқылаған болатын, және сол үйлердің бірі осы бағдарламаға түскен. Крюкшенк 1970-ші жылдары студент кезінде Блумсберидегі Виктория стиліндегі үйде де тұрған.