Кіріспе

Артур Миллер жазған пьеса.

"Барлық сәттілікке ие болған адам" – Артур Миллердің екінші маңызды пьесасы ("Жамандық жоқ" пьесасынан кейін). "Барлық бақыты бар адам" пьесасы кейіпкер Дэвид Бивстің тағдыр мен адам еркінің бір-бірімен қалай өзара әрекеттесетіні туралы жұмбақ сұраққа қатысты экзистенциалдық ізденісін көрсетеді. Пьеса сюжет құру және кейіпкерлерді дамыту тұрғысынан фантастикалық, теңдемелі архитектураға ие, Бивстің өмірінің ең бақытты үш жарым жылына шолу жасайды. Оқиға сәуір айының бір кешінде белгісіз орталық батыс қаласында басталады, соның нәтижесінде ностальгия және американдық рух сезімі туындайды. "Барлық бақыты бар адам" Бродвейде сәтсіз аяқталып, бар болғаны төрт қойылымға ғана ие болды. Содан кейін Миллер "All My Sons" пьесасын коммерциялық сәттілікке қол жеткізу үшін жасаған соңғы тырабы ретінде жазды; егер пьеса көрермендерге ұнамаса, ол "басқа жұмыс іздеймін" деп уәде берген еді.

Сюжет

Дэвид Бивс – орта батыстағы жас автомобиль механик, ол өзінің айналасындағылар жеңіліп, өз жолына келетін кез келген еңсерілмес кедергілерді жеңуге мүмкіндік беретін шамадан тыс бақытпен жарылқағанын біледі. Мидас сияқты, ол қол тигізгеннің бәрі алтынға боялады, ол өзінің тағдыры қашан өзгереді деп ойлайды, және ол да өмірдің қайғылы оқиғаларымен күресуге мәжбүр болады, ақырында ол өзінің жақсы жүрегі, ауыр еңбегі және тез ойлауы сәттілікке сәттіліктен гөрі көбірек жауапты екенін түсінеді. Дэвид Бивс автомеханик ретінде жұмыс істейді, ол жөндеу станциясы ретінде екі есе көбейеді, онда бүкіл бірінші акт өтеді. Бұл оқиға Дэвидтің Дж.Б., жергілікті дүкен иесі, ол қызының әкесімен неке құру туралы келіссөздер жүргізуді жоспарлап отыр. Бұл, әрине, көрінгендей оңай емес; оның әкесі Эндрю Фолк жеті жылдан астам уақыт бойы Дэвидке реніш білдірді және әлі де Хестердің өмірінің барлық аспектілерін бақылайды. Ж.Б.-ден жағдайды реттеу туралы қарама-қайшылықты кеңес алғаннан кейін, Хестер, оның әкесі Пэт және Шори (аяқ астықтың жанында азық-түлік және астық қоймасын басқаратын мүгедек ардагер), Дэн Диббл есімді бай шаруа қожалығы иесі бәсекелес механик оған қозғалтқышты бөлшектеуге тура келетінін айтқаннан кейін, өзінің Мармонды жөндеуге әкеледі. Дж.Б. кейін Дэвидке құпия түрде Мармонды дұрыс жұмыс істету оның трактор бизнесінде өз орнын нығайтатынын айтады, Дэвидтің трактор жөндеуде жетіспеушілігіне қарамастан. Дэвид жұмысты қызу сүйкімділікпен қабылдайды, бірақ Мармонды дұрыс диагностикалай алатынына күмәнданады. Көп ұзамай Фолк мырза қатты ашуланып, Хестерге үйге оралып, Дэвид Бивске тікелей қарсы шығуын бұйырады. Дэвид, өзін шапшаң сезім мен зорлық-зомбылықтан сақтап, Фолкке Хестермен үйленетінін ашық айтады. Кейіннен Фолк Бивсті тағы көрсе өлтіремін деп қорқытады және тоқтаған көлігін итеріп жібереді. Бірнеше минуттан кейін Дэн Диббл Хестермен бірге оралып, оның әкесіне көлігінің алдыңғы бөлігімен кездейсоқ соққы беріп, өлтіргенін мойындады. Дэвид, Хестерге деген жанашырлықтың қосжақты комбинациясын сезінеді, енді оның кедергілері алынып тасталғанына қуанады және жаңадан болған оқиға шындыққа жат екендігіне күмәнмен қарайды, Мармонмен жұмыс істеу үшін қорада қалады. Уақыт өте келе Бивс Мармонның механикалық мәселелерін анықтаудағы қабілетсіздігіне байланысты толғандырады. Ол қатты шаршағаннан кейін австриялық механик Гас қораға кіріп, Дэвид тынығатын кезде Мармонды тегін жөндеуді ұсынады. Таңертең оянғанда Гас жоғалып, Диббл қайтып келеді. Автомобильді жөндеуді Дэвид жүргізді деп болжап, Диббл болашақта жұмыс істеуге қажетті барлық тракторларын Дэвидке әкелуге уәде береді және жолда басқа да бизнес байланыстарды қалыптастыруға кепілдік береді. Өзінің бақытына сенбей, Дэвид Мармонды қалпына келтіру үшін ақшаны қабылдай алмайды. Пьеса Эндрю Фолк өлгеннен кейін Дэвид пен Хестер мұра еткен фермадағы үш жылдық үзілістен кейін қайта басталады. Дэвидтің жақын достары мен туыстары үйде жиналып, ағасы Амостың бейсбол ойынын асыға күтуде. Кейінірек Паттің Детройт Тайгерс клубының таланттар іздеушісі Оги Белфасттан жеделхат алғаны белгілі болады. Ол отбасына бүгін кешкі ойынды Әмос үшін тамашалайтынын хабарлайды. Ойыннан оралғаннан кейін, көпшілік Белфастке келуін және Амос Бивздің резиденциясында бас лигаға шақыру үшін дағдыға ие ме деген шешімді күтеді. Бұл қысқа аралықта Дэвид Дэн Дибблдің көндірімімен норк фермасына инвестиция салуға шешім қабылдайды. Бастапқыда топтың рухы жоғары, бірақ Белфасттан ешқандай белгі жоқ уақыт өткен сайын Бивс адамның ауыр еңбегі мен табандылығының құндылығына күмәндана бастайды. Ақырында жігіт көрсеткенде, ол Амостың құмырадағы талантын мақтады, бірақ базалар жүктелген кезде, ол үрейге түседі, өйткені ол бүкіл өмір бойы жертөледе жаттығуды үйренген. Ол үйден Амоспен келісімге келгісі келмей кетеді. Амос ашуланып, масқараланып, ешқашан бейсбол ойнамауға ант береді, өз бақытсыздықтары үшін әкесіне кінәлайды және Дәуіттің өміріндегі орындалуына көз артуын білдіреді. Бивс балалы бола алмайтынына байланысты өмірде қанағаттанбайтынын айтады, бұл Хестерді балалы екенін күтпеген жерден ашуға итермелейді. Бірнеше ай өткен соң, Хестер Дэвид, Дж.Б., Шори және Гас төменгі қабатта бала туылғанды күтуде. Бивс Гасты оның бизнес-жобаларының 60%-ын алуға көндіруге тырысады, осылайша ол көбірек норк сатып алуға жеткілікті ақша таба алады. Гас Дәуіттің барлық мүлкін жоғалтуы мүмкін екенін ескертеді, егер оның норктері қырылса, ол оған норктердің қырылуы мүмкін екенін ескертеді, ол өзінің көптеген мүлкін кепілге қойғанын жауап береді. Жағдай ушыға түскенде Дэвид Хестердің құлап кеткенін және баланың өлі тууы немесе деформацияланған болуы мүмкін екенін айтады. Дэвид бұл апаттың өзіне соңғы төлемақы екеніне сенімді, өйткені ол өмірінің соңғы жылдарында оны қудалаған барлық бақытқа ие болды. Айырықша түрде бала дені сау ұл болып дүниеге келеді, ал Дэвид өзінің өркендеуіне әлі де ұялады және кінәлі сезінеді. Бір айдан кейін Гас пен Хестер Дэн Дибблдің норктерінің барлығының ластанған жемді жегеннен кейін өлгенін біледі; Дэвид өзінің норктері үшін де сондай жемді пайдаланады. Екеуі де оған хабарлаудан тартынады; Гас оның психологиялық және эмоционалдық тұрақтылығына нұқсан келтіруінен қорқады, ал Хестер мұндай шығын соңында оны бақытты етеді деп сенеді. Диббл ақырында үйге қоңырау шалып, Дэвидке хабарлайды, ол Хестерді кінәлай бастайды. Ол оны тастауды шешеді, бұл шешім Дэвидтің Гаспен қарым-қатынасы бар екеніне байланысты деп қате түсінеді. Нәресте туғаннан кейін жағдай эмоционалдық шыңына жеткенде, Диббл келіп олардың қорқуын басады. Дэвид пен ол екеуі де жемді мұқият бақылап, оның норктерін сақтап қалғанын түсінеді. Дэвид Гастың көрсеткенінен кейін түсінеді, тек Бивстің ауыр еңбегі мен ұқыпты күтімі норктерді сақтап қалды, емес бақыт. Содан кейін ол кетеді. Хестер Дэвидті төсекке шақырады, ал оның терезеден қарағанда алыс жерде нұрады.

Талдау

Кристофер Бигсби бұл адам еркіндігін зерттеу екенін айтады. Адамның ақылынан айырылып, соңында құтқарылуы туралы айтудан өзге, бұл туынды кейіпкерлердің көпшілігінің өзінің маңызсыздығына қалай қатысқанын, адамның құрбандыққа шалыну және ғарыштық иронияның құрбаны ретінде қарастырылуына қаншалықты бірлесіп көндіккенін зерттейді.

Өндіріс тарихы

"Барлық сәттілікке ие болған адам" 1943 жылы аяқталған, жарияланбаған романның қолжазбасы ретінде туды; Миллер оны келесі жылы театрға бейімдеді, ол оның Бродвейде сахналанған тұңғыш пьесасы болды. Жозеф Филдс режиссерлік еткен бұл қойылым 1944 жылғы 23 қарашада Форрест театрында ашылды, бірақ тек төрт рет көрсетілді. Карл Свенсон Дэвид Бивс рөлінде ойнады. Пьесаның сәтсіздігі Миллердің мансабына соққы болды, ол 1990 жылға дейін оның ең аз танымал туындысы болып қалды, сонда Бристольдің Ескі Вик театры Іан Гленнің басты рөлде ойнауымен "Барлық сәттілікке ие болған адам" пьесасын қойды. Қойылымды Пол Унвин басқарды. Кейін ол Лондонның Young Vic театрына көшірілді. 2000 жылы режиссер Дэн Филдс Калифорния штатының Калвер-Сити қаласындағы Айви Сабстейшн театрында жеті апта бойы көрсетілген қойылымды ұйымдастырды. Келесі жылы Уильямстаун театр фестивалі Миллердің "The Ride Down Mt. Morgan" пьесасының американдық тұңғыш көрсетілімін ұсынды. 15 алдын ала көрсетілімнен кейін, Скотт Эллис режиссерлік еткен Бродвейдегі қайта жаңғыру 2002 жылғы 1 мамырда American Airlines театрында ашылды, онда ол 62 рет көрсетілді. Актерлік құрамында Дэвид Бивс рөлінде Крис О'Доннелл, Саманта Матис, Мейсон Адамс, Джеймс Ребхорн, Ричард Рихле, Дэвид Вул және Сэм Робардс болды, оның ойнаған рөлі үшін Тони және Драма Деск сыйлықтарының «Ең үздік қосымша актер» номинациясына ие болды. 2006 жылы Эллис пьесаның толық метражды фильміне бейімделуін түсіретіні хабарланды. 2008 жылғы наурыз айында пьеса Шон Холмс қоюымен Лондондағы Донмар қоймасында қайта жаңғыртылды. 2012 жылғы 25 қыркүйекте Sell A Door Theatre Company және Mull Theatre компаниялары бірлесіп Ұлыбритания бойынша гастрольдік турне бастады. Турды Дэвид Хатчинсон жобалады, ал декорациясын Ричард Эванс жасады. Турне Ұлыбританияда Оркней өнер театрынан Лондонның Гринвич театрына дейін жалғасты.