Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
сүтқоректілер түрі
Species of mammal
Шығыс жолақты бандикут (Perameles gunnii) – Австралияның оңтүстік-шығысында, Тасмания аралы мен Виктория штатында таралған, түнгі өмір салтын ұстанатын, қоянша мөлшеріндегі сүтқоректі жануар. Бұл Perameles туысына жататын, қазірге дейін сақталған үш бандикут түрінің бірі. Оны жартылай ортақ ареалдағы туысы – ұзын мұрынды бандикуттан – денесінің артқы бөлігіндегі үш немесе төрт қара түсті көлденең жолақтары арқылы ажыратуға болады. Салмағы аз, құйрығы қысқа, артқы жағында үш-төрт ақшыл жолақтары бар. Өмірі екі-үш жылға созылады және топтасқанды жақтырмайды. Виктория штатындағы түрлердің өте қауіпті болуына әкелінген түлкілер мен мысықтардың жыртқыштығы, сондай-ақ егіс жұмыстары үшін жерді тазалау себеп болды. 1989 жылдан бері бандикуттың бұрынғы таралған аймағында сегіз қайта қоныстандыру орталығы құрылды. Викториядағы шығыс жолақты бандикуттарды сақтау тұтқындықта көбейту және қайта қоныстандыру бағдарламаларының сәттілігіне байланысты. Осы сақтау жоспарының кілттері – тұтқындықтағы популяцияны сақтап қалу, көбейту мен қайта қоныстандырудың табыстылығын арттыру үшін зерттеулер жүргізу, сондай-ақ осы сирек кездесетін сүтқоректі жануар туралы қоғамның хабардарлығын және қолдауын арттыру. 1987 жылы жасалған және 1989 жылы жаңартылған басқару жоспары бойынша, Викторияда, Мельбурн қаласының солтүстік-батысында орналасқан Вудлендс тарихи паркінде шығыс жолақты бандикутты алғаш рет қайта қоныстандыру ұсынылды. 1988 жылы жануарлар Гамильтон қаласының (Виктория штатының батысы) соңғы жабайы қоныстанған жерінен Вудлендс паркіндегі тұтқындықтағы көбейту орталықтарына көшіріліп, жаңа популяция құрылды. Тұтқында өсірілген ұрпақ табиғи қорыққа қайта қоныстандырудың негізін құрады, ол парктің 400 гектар жерін қамтиды және жабайы жыртқыштардың енуіне қарсы қоршаумен жабдықталған. Қазіргі уақытта төрт қоныстану орнындағы популяциялар жойылды (Floating Islands Nature Reserve, Lanark, Cobra Killuc Wildlife Reserve және Lake Goldsmith Nature Reserve), Вудлендс тарихи паркінде функционалды түрде жойылды, Мурамонгта саны азайып, Гамильтон қауымдастық паркінде және Маунт Ротвеллде көбейіп жатыр. Гамильтон қаласының маңындағы Гранж Берн (өзен) бойында табылған соңғы жабайы популяция да жойылған деп жарияланды. 2008 жылы Виктория штатындағы шығыс жолақты бандикуттардың саны шамамен 150 жеке тұлғаны құрады. 2021 жылдың 15 қыркүйегінде Виктория штатының Қоршаған орта министрі Лили Д'Амброзио Виктория штатындағы түрлердің сақтау статусы "жабайы табиғатта жойылғаннан" "қорғауға алынған" статусына өзгергенін мәлімдеді, себебі олардың саны он үш жыл ішінде 150-ден 1500-ге дейін өсті. Бұл – Австралия тарихында сақтау статусының өзгеруінің алғашқы жағдайы. Тасманиялық түр (P. g. gunni) жойылу қаупі төніп тұр. Бұл түр құрлықтағы туысына қарағанда кеңінен таралған, себебі Тасманияда қолайлы мекендеу орындары көп, сондай-ақ аралда бандикуттың басты жыртқышы – қызыл түлкі жоқ.
The eastern barred bandicoot (Perameles gunnii) is a nocturnal, rabbit sized marsupial endemic to southeastern Australia, being native to the island of Tasmania and mainland Victoria. It is one of three surviving bandicoot species in the genus Perameles. It is distinguishable from its partially sympatric congener – the long nosed bandicoot – via three or four dark horizontal bars found on its rump. weighs less than and has a short tail and three to four whitish bars across the rump. It lives for just two to three years and is not gregarious. Due to predation by introduced foxes and cats, along with land clearing for farming practices, the Victorian subspecies is critically endangered. Since 1989, eight reintroduction sites have been established across the bandicoot's former range. The conservation of eastern barred bandicoots in Victoria now depends upon the success of captive breeding and reintroduction programs. Keys to this conservation plan include maintaining an insurance population in captivity, conducting research to improve breeding and reintroduction success and increasing community awareness and support for this rare marsupial. A management plan, developed in 1987 and revised in 1989, recommended the first reintroduction of the eastern barred bandicoot in Victoria at Woodlands Historic Park, northwest of Melbourne. Animals were translocated from the last remaining free ranging mainland population in Hamilton, western Victoria to captive breeding facilities at Woodlands to establish a population in 1988. The captive bred offspring formed the basis for reintroductions into the Nature Reserve, known as the Back Paddock, a 400 ha section of the park with a predator resistant fence to keep out feral predators. Populations at four sites are now extinct (Floating Islands Nature Reserve, Lanark, Cobra Killuc Wildlife Reserve and Lake Goldsmith Nature Reserve), functionally extinct at Woodlands Historic park, declining at Mooramong and increasing at Hamilton Community Parklands and Mount Rothwell. The last remaining wild population, which was once found along the Grange Burn (a creek) in Hamilton, has also been declared extinct. The estimated population size for the Victorian eastern barred bandicoot in 2008 was 150 individuals. On 15 September 2021, Victoria's Environment Minister Lily D'Ambrosio announced that the conservation status of the Victorian species has changed from "extinct in the wild" to "endangered", as its population had jumped from 150 to 1,500 over the course of thirteen years. This was the first time in Australia's history that such a change in conservation status had been made. The Tasmanian subspecies (P. g. gunni) is vulnerable to extinction. This species is more widespread than its mainland cousin because Tasmania provides large areas of suitable habitat and because the island lacks the bandicoot's main predator, the red fox.
Қалпына келтіру шаралары
Виктория штатында Виктория түрінің сақталуын қамтамасыз ету үшін қалпына келтіру тобы жұмыс істейді. Үкіметтік мекемелердің, үкіметтік емес ұйымдардың және жеке қорғау топтарының өкілдері түрдің жағдайын жақсартуға бағытталған шараларды әзірлеу және іске асыру үшін бірлесіп жұмыс істейді. Бұл топтардың ішінде Консервация еріктілері, Виктория зообақтары, Виктория парктері, Маунт Ротвелл биологиялық әртүрлілік орталығы, Мельбурн университеті, Консервация кәсіпорындары және Австралияның Ұлттық қоры (Виктория) бар. Қазіргі кезде қолданылып жүрген тиімді қалпына келтіру тактикасы – консервациялық қоршауларды кеңінен пайдалану арқылы қауіп төндірілген шығыс жолақты бандикуттардың популяциясынан инвазивті жыртқыштарды жою. Құрып кету қаупі төнген популяциялардан қоршалған жат түрлерге жабайы мысықтар және қызыл түлкілер жатады. Консервациялық қоршаулардың тағы бір маңызды ерекшелігі – олар қалған жануарлар арасында жұқпалы аурулардың таралуын шектеуге мүмкіндік береді.
In the state of Victoria, a recovery team oversees actions aimed at conserving the Victorian subspecies. Representatives of government agencies, NGOs and private conservation groups collaborate to develop and implement actions to improve the species' outlook. Groups include Conservation Volunteers, Zoos Victoria, Parks Victoria, Mount Rothwell Biodiversity Interpretation Centre, University of Melbourne, Conservation Enterprises Unlimited, and the National Trust of Australia (Victoria). An effective recovery tactic currently in use is the exclusion of invasive predators from populations of threatened eastern barred bandicoots through the extensive use of conservation fences. Non native predator species that are fenced out from endangered populations include feral cats and red foxes. Another important feature of conservation fences are that they restrict the spread of infectious diseases among the few remaining animals.
Филогения
Шығыс жолақты бандикут өзінің туысына жататын басқа бандикут түрлерімен ең жақын туыс, және бүгінгі күні олардың тек екі түрі ғана сақталған. Бұл тірі қалған туыстары – батыс жолақты бандикут (Perameles bougainville) және ұзын мұрынды бандикут (Perameles nasuta). Ол сол туысқа жататын шөл бандикутымен де жақын туыс, бірақ бұл түр жойылып кеткен. Peramelidae тұқымдасында тағы 20-ға жуық бандикут бар. Олардың ұзын, сүйір мұрын және кішкентай құлақтары сияқты ортақ ерекшеліктері бар. Бандикуттар бильбилермен тығыз байланысты, олардың екеуі де Peramelemorphia қатарына жатады. Бұлардың барлығы Marsupialia инфракласына жатады, коалалар мен кенгурулар сияқты басқа да түрлермен ортақ, яғни олар плаценталы сүтқоректілерден шамамен 100 миллион жыл бұрын бөлініп шықты.
The eastern barred bandicoot is most closely related to the other species of bandicoot in its genus, of which only two species are still extant today. These surviving relatives are the western barred bandicoot (Perameles bougainville) and the long nosed bandicoot (Perameles nasuta). It is also closely related to the desert bandicoot of the same genus, but this species has become extinct. There are about 20 other bandicoots in the same family, Peramelidae. They share similar features of long pointed snouts, and small ears. The bandicoots are closely related to the bilbies, which share the same order, Peramelemorphia. These are all from the infraclass Marsupialia, shared of course with other species such as koalas and kangaroos, which means they diverged from placental mammals about 100 million years ago.
Танымал мәдениетте
Бұл түр танымал Crash Bandicoot бейне ойынының кейіпкеріне негіз болды, және оның тартымдылығы мен салыстырмалы түрде беймәлімдігі үшін Энди Гэвин мен Джейсон Рубин оны көптеген тасманиялық сүтқоректілердің арасынан іріктеді.
The species is the basis for the popular videogame character Crash Bandicoot, and was selected from a number of Tasmanian mammals by creators Andy Gavin and Jason Rubin for its appeal and relative obscurity.