Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Корпоративтік ашықтық – корпорацияның іс-әрекеттерінің сыртқы тараптар үшін қаншалықты байқалатынын сипаттайды. Бұл реттеулер, жергілікті нормалар, сондай-ақ корпоративтік шешім қабылдау және операциялардың қызметкерлерге, мүдделі тараптарға, акционерлерге және жалпы қоғамға ашықтығын қамтамасыз ететін ақпарат, құпиялылық және бизнес саясаты жиынтығы болып табылады. Сыртқы тараптар үшін ашықтық корпорация тарапынан ұсынылған қасақана бөліскен ақпараттың қабылданатын сапасы ретінде қарастырылады. Ашықтықты арттыру үшін корпорациялар мүдделі тараптармен байланыста көбірек жариялау, айқындық және дәлдікке ұмтылады. Мысалы, фирманың экологиялық әсері туралы ақпаратты экологиялық белсенділермен ерікті түрде бөлісу туралы басқару шешімдері жариялауды білдіреді; жеткізушілермен және клиенттермен хат алмасуда техникалық терминологияны, ұсақ шрифттерді немесе күрделі математикалық формулаларды қолдануды белсенді түрде шектеу туралы шешімдер айқындықты көрсетеді; ал инвесторлармен байланыста белгілі фактілерді бұрмалаусыз, әшекейлемей немесе жағымсыз көрсетпеу туралы шешімдер дәлдікті білдіреді. Сондықтан, ашықтықты стратегиялық басқару фирманың мақсаттарына жету үшін жариялау, айқындық және дәлдікке қасақана түзетулер енгізуді қамтиды. Ішкі тұрғыдан қарағанда, корпоративтік ашықтық қызметкерлердің ұйымға деген сенімін арттыратыны дәлелденген. Корпоративтік ашықтықтың басқа да артықшылықтарына төмен транзакциялық шығындар және капитал құнының төмендеуімен байланысты акциялардың жоғары сұранысы жатады, бұл өз кезегінде фирма құнының өсуіне әкеледі. Керісінше, корпоративтік ашықтықтың төмен деңгейі жеке пайдаға фирма ресурстарын қолданудың моральдық тәуекелмен байланысты. Бұл басқарушы-агенттік мәселесіне алып келеді және фирманың жұмысын нашарлатады. Standard & Poor's корпоративтік басқаруды талдау және бағалауға бағытталған Gamma әдістемесіне корпоративтік ашықтықтың анықтамасын қосты. Осы жұмыстың бір бөлігі ретінде Standard & Poor's Governance Services әртүрлі елдердегі ірі мемлекеттік компаниялардың орташа есебін есептейтін ашықтық индексін жариялайды.
Corporate transparency describes the extent to which a corporation's actions are observable by outsiders. This is a consequence of regulation, local norms, and the set of information, privacy, and business policies concerning corporate decision making and operations openness to employees, stakeholders, shareholders and the general public. From the perspective of outsiders, transparency can be defined simply as the perceived quality of intentionally shared information from the corporation. To increment transparency, corporations infuse greater disclosure, clarity, and accuracy into their communications with stakeholders. For example, governance decisions to voluntarily share information related to the firm's ecological impact with environmental activists indicate disclosure; decisions to actively limit the use of technical terminology, fine print, or complicated mathematical notations in the firm's correspondence with suppliers and customers indicate clarity; and decisions to not bias, embellish, or otherwise distort known facts in the firm's communications with investors indicate accuracy. The strategic management of transparency, therefore, involves intentional modifications in disclosure, clarity, and accuracy to accomplish the firm's objectives. Internally, corporate transparency has been shown to increase employee trust in the organization. Among other benefits of corporate transparency are lower transaction costs and greater stock liquidity associated with lower cost of capital which in return correlates with an increase in the firm value. On the other hand, low levels of corporate transparency are linked with moral hazard extracting firm resources for private benefit. This causes principal–agent problem and worsens firm performance. Standard & Poor's has included a definition of corporate transparency in its Gamma methodology aimed at analysis and assessment of corporate governance. As a part of this work, Standard & Poor's Governance Services publishes a transparency index which calculates the average score for the largest public companies in various countries.
Клиенттерге қызмет көрсетудің ашықтығы
Корпорациялар инвесторларға, жалпы халыққа және клиенттерге ашық болуы мүмкін. Клиенттік қолдау арналарын ашу, пайдаланушыларға жаңа жетістіктерге қатысты дауыс беруге мүмкіндік беретін кері байланыс құралын қолдануды, ашық интернет-форум құруды немесе әлеуметтік желілердегі сұрақтарға жауап беруді қамтиды.
Corporations may be transparent to investors, the public at large, and to customers. Opening up the customer support channels may mean using a feedback tool which allows users to publicly vote on new developments, having an open internet forum, or actively responding to social media questions.
Еуропалық Одақ
Еуропалық Одақта корпоративтік ашықтық стандарттары 2014/95/EU Директивасымен, яғни Қаржылық емес есеп беру туралы директива (NFRD) бойынша қарастырылады. Осы заңнамаға сәйкес компаниялар қоршаған ортаны қорғауға, әлеуметтік жауапкершілікке және қызметкерлерді қабылдау саясатына, адам құқықтарын сақтауға, сыбайлас жемқорлыққа және парақорлыққа қарсы күресуге, сондай-ақ компания басқармаларының құрамындағы әртүрлілікке (жас, жыныс, білім және кәсіби тәжірибе тұрғысынан) қатысты ақпаратты жариялауға міндетті. 2018 жылға қарай компаниялар өздерінің жылдық есептеріне қаржылық емес мәлімдемелерді қосуға тиіс болды. 2019 жылы жүргізілген зерттеу көрсеткендей, компаниялардың 60% жылдық есептерінде қаржылық емес ақпаратты жарияласа, 40% жеке құжат түрінде ұсынған. Мұндай ақпаратды жариялауға міндетті кәсіпорындар – 500-ден астам қызметкері бар ірі, қоғамдық мүдделерді қамтитын компаниялар, олардың саны Еуропалық Одақта шамамен 6000-қа жетеді. Компаниялар ақпаратты жариялау тәсілінде үлкен икемділікке ие, олар халықаралық, еуропалық немесе ұлттық нұсқауларды қолдана алады. Мысалы, БҰҰ-ның Global Compact, ЭЫДҰ-ның көпұлтты кәсіпорындарға арналған нұсқаулықтары немесе ISO 26000 стандартын пайдалана алады. Ұсынылған нұсқауларға қарамастан, компаниялардың 10%-дан астамы ешқайсысына сілтеме жасамайды. Ахуалды жақсырақ түсіну үшін компаниялар өздерінің бизнес-моделін тұрақтылық және стратегиялық тәуекелдермен байланыста сипаттауы керек. Бірақ, шындығында компаниялардың жартысына жуығы ғана тұрақтылыққа қатысты кем дегенде бір стратегиялық тәуекелді атап өткен, ал 2019 жылы осы тәуекелдерге қалай қаралғанын тек 7,2% ғана түсіндірген. Ең көп кездесетін тәуекелдер климаттың өзгеруімен (24,9%), қоршаған ортаға қатысты мәселелермен (23,9%) және еңбек құқығымен (23,8%) байланысты. 2002 жылы Қытайдың Бағалы қағаздарды реттеу комиссиясы (CSRC) Қытай фирмаларының практикасы мен құрылымына әсер ететін корпоративтік басқару кодексін жариялады. Бір жыл өткен соң, CSRC квалификациялы шетелдік институционалдық инвесторларға (QFII) Қытай қор нарығына кіруге рұқсат берді. Зерттеулер көрсеткендей, QFII мемлекеттік компаниялардағы мемлекеттік акционерлерге қарағанда күштірек бақылауға ие және бейтарап бақылау органы ретінде әрекет етуге бейім. Институционалдық меншік корпоративтік басқарудың және есеп беру ақпаратының ашықтығына оң әсер етеді. Дегенмен, Қытайда корпоративтік ашықтықтың жоғары деңгейі институционалдық меншіктің өсуіне әкеледі деген пікірді қолдайтын жеткілікті дәлелдер жоқ.
Standards concerning corporate transparency in European Union are scrutinized under Directive 2014/95/EU, referred to as Non Financial Reporting Directive (NFRD). Under this legislation companies have to disclose information regarding employed practices related to environmental protection, social responsibility and treatment of employees, respect for human rights, anti corruption and bribery and diversity on company boards (in terms of age, gender, educational and professional background). By 2018, companies are required to include non financial statements in their annual reports. It was found that 60% companies disclose their non financial information in their annual reports in contrast to 40% favoring a separate document in 2019. Businesses with an obligation to publish such information are large public interest companies with more than 500 employees, which amounts to approximately 6000 companies across European Union. Companies enjoy great flexibility how to disclose relevant information as they can either use international, European or national guidelines. For instance, they can use the UN Global Compact, the OECD guidelines for multinational enterprises or ISO 26000. Despite enclosed suggestions for guidelines, none is referred to by more than 10% of companies. To better understand the situation, companies are expected to describe their business model in relation to sustainability and strategic risks. This might not be reality as only nearly a half of companies mentioned at least one strategic risk related to sustainability and only 7.2% further described how those risks were being addressed in 2019. The most frequently listed risks where related to climate change (24.9%), environmental challenges (23.9%) and labour issues (23.8%). In 2002, the China Securities Regulatory Commission (CSRC) issued a code of corporate governance affecting practices and structures employed by Chinese firms. One year later, the CSRC allowed qualified foreign institutional investors (QFII) to enter the Chinese stock market. It was found that QFIIs have greater control over state shareholders in state owned companies than domestic mutual funds and are more prone to act as unbiased monitoring body. Institutional ownership has positive effect on both, corporate governance transparency and accounting information transparency. However, there is not sufficient amount of evidence to support the claim that higher levels of corporate transparency lead to higher levels of institutional ownership in China.
Тайвань
Тайваньдағы корпоративтік ашықтық, 2003 жылы Бағалы қағаздар және фьючерстер институты ұсынған Ақпаратты жариялау және ашықтық рейтингі жүйесі (IDTRS) арқылы бағаланады. Бүкіл процесс ерікті негізде жүзеге асырылады, бағалау жыл сайын екі кезеңде жүргізіледі, онда рейтингтік комитет және өз пікірлерін білдіру мүмкіндігіне ие компаниялар қатысады. Тайваньдағы капитал нарықтары соңғы онжылдықтарда акционерлерді жеткіліксіз қорғау және қор нарығының тұрақсыздығымен сипатталатын нарықтардан, сенімді ашықтық тәжірибесі бар нарықтарға қарай дамыды.
Corporate transparency in Taiwan is assessed using Information Disclosure and Transparency Ranking System (IDTRS) launched in 2003 by Securities and Futures Institute. Whole process is on voluntary basis with evaluation executed annually in two stage process where the ranking committee and companies with possibility of expressing their opinions participate. Capital markets in Taiwan evolved over the recent decades from ones with insufficient protection of shareholders and stock market instability to markets with plausible transparency practices.
Ұлыбритания
2020 жылы Ұлыбритания үкіметі Ұлыбритания компаниялар тізіліміндегі қаржылық ақпараттың сапасы мен құндылығын арттыру, тіркеушінің өкілеттіктерін күшейту және компаниялардың корпоративтік директорларға ие болуына тыйым салу мәселелері бойынша кеңесу жүргізді. Одан кейін 2022 жылдың ақпан айында «Корпоративтік ашықтық және тізілім реформасы» атты ақ қағаз жариялады, онда осы кеңесулерге үкімет берген жауаптар қамтылған.
The United Kingdom government undertook consultation exercises in 2020 concerning proposed improvements to the quality and value of financial information on the UK companies register, the powers of the registrar and a ban on companies having corporate directors. It then issued a white paper on Corporate Transparency and Register Reform in February 2022, which sought to reflect the government's responses to these consultations.
Америка Құрама Штаттары
Корпоративтік ашықтық туралы заң, 2021 қаржы жылына арналған Ұлттық қорғаныс заңының бір бөлігі ретінде, АҚШ-тағы компаниялар үшін "нақты иеленуші туралы мәліметтерді ұсыну талаптарын" енгізді.
The Corporate Transparency Act, part of the National Defense Authorization Act for Fiscal Year 2021, introduced "beneficial ownership information reporting requirements" for companies in the United States.
Дамушы елдер
Көп партиялы заң шығарушы органдары бар елдерде корпоративтік ашықтық деңгейі жоғары болады. Егер бір ел көп партиялы заң шығару жүйесіне өтінсе, корпоративтік жасырудың төмендеуі күтіледі. Демократиялық және авторитарлық режимдерді салыстырғанда, фирмалар демократиялық елдерде көбірек ашықтық көрсетеді деп күтуге болады. Демократиядан жартылай бәсекелі авторитарлық режимдерге өткелте келе корпоративтік ашықтық деңгейі төмендейді. Соңында, бәсекеге қабілетсіз авторитарлық режимдердегі фирмалар ең жоғары жасыру деңгейін көрсетеді. Егер бәсекеге қабілетсіз авторитарлық режим жартылай бәсекелі режимге ауысса, корпоративтік ашықтық жақсара түседі. Дегенмен, егер бір ел жартылай бәсекелі авторитарлық режимнен демократияға өтінсе, бұл тенденция сақталмайды.
Countries with multi party legislatures are associated with higher levels of corporate transparency. Furthermore, when a country transitions to multi party legislature, opacity is expected to decrease. Comparing democracies and authoritarian regimes, we can expect that firms are more transparent in democratic countries. Levels of corporate transparency are decreasing as we go from democracies to countries with semi competitive authoritarian regimes. Lastly, firms in countries with non competitive authoritarian regimes display the greatest opacity. When a regime changes from non competitive authoritarian one to semi competitive, corporate transparency tends to improve. However, this trend does not hold if a country transitions from a semi competitive authoritarian regime to democracy.