Кіріспе
Шотланд лексикографы Джон Огилви (John Ogilvie; 17 сәуір 1797 – 21 қараша 1867) – ағылшын тілінің «Империялық сөздігін» редакциялаған шотланд лексикографы.
John Ogilvie ('/oʊ//g//əl//v//i/; 17 April 1797 – 21 November 1867) was a Scottish lexicographer who edited the Imperial Dictionary of the English Language.
Өмір
Ол 1797 жылы 17 сәуірде Банфширдің (қазіргі Абердиншир) Марнохта, фермер Уильям Огилви мен көршілес приходтың фермерінің қызы Энн Леслидің ұлы болып дүниеге келді. Үйдегі бастауыш білімін алғаннан кейін, екі семестр бойы шіркеу мектебінде оқыды. Огилви жиырма бір жасқа дейін жыртысшы болып жұмыс істеді. 1818 жылы апатқа ұшырағаннан кейін, оның бір аяғы тізеден жоғары ампутацияланды. Содан кейін Огилви Банфширдегі Фордайс және Гамри приходтарындағы екі жазылымдық мектепте сабақ берді. Жергілікті мектеп мұғалімінің көмегімен ол университетке дайындалды және 1824 жылдың қазан айында Абердиндегі Маришал колледжіне қабылданды. Жеке сабақтардан түскен табысымен бірге, ол 1828 жылдың 14 сәуірінде философия магистрі дәрежесін алды. Ол 1831 жылдың 13 мамырына дейін Абердинде ұстаз болып жұмыс істеді, содан кейін қаладағы білім беру мекемесі – Гордон ауруханасында математика пәнінің шебері болып тағайындалды. Маришал колледжі оған 1848 жылдың 15 қаңтарында құрметті заң ғылымы докторы (LL. D.) дәрежесін берді. Ол 1859 жылдың шілдесіне дейін шеберлігін сақтап қалды. Огилви 1867 жылдың 21 қарашасында Абердинде ішек қызбасынан қайтыс болды.
Шығармалары
Абердин журналына 1831–1832 жылдары Огилви «Иота» деген псевдониммен шотланд диалектінде «Горацийдің еліктеулері» атты он мақала жариялады. 1836 жылы ол Blackie & Son компаниясының Томас Стэкхаусқа тиесілі «Библия тарихы» кітабының түсіндірмелі басылымы үшін жұмыс істеді. 1838 жылы Blackie & Son компаниясы оны Вебстер сөздігін қайта қарау және кеңейту үшін шақырды; ол Ной Вебстердің американдық сөздігін негізге алып, «Императорлық сөздік» (1847–1850 жылдары жарық көрген) құрастырды, оны кеңейтіп дамытты. Нәтижесінде 1847 жылдан бастап бөлім-бөліммен шығарылған, ал 1850 жылы толыққанды жарияланған, 1855 жылы толықтырылған «Императорлық ағылшын, техникалық және ғылыми сөздік» пайда болды. 1863 жылы Огилви «Сөздік» кітабының қысқартылған нұсқасын «Түсіндірмелі, айтылу және этимологиялық ағылшын тілінің толық сөздігі» деген атаумен шығарды, оның айтылуын Ричард Калл бақылады. 1865 жылы «Этимологиялық, айтылу және түсіндірмелі студенттердің ағылшын сөздігі» жарық көрді, онда этимология мен анықтамаларға ерекше мән берілді. Үш сөздіктің де ерекшелігі – ондағы иллюстрациялар, ал «Императорлық» сөздігі Натаниел Бейлиден кейін суреттермен безендірілген алғашқы сөздік деп есептеледі. Огилвидің соңғы еңбегі «Студенттер сөздігінің» жинағы болды, ол «Мектептерде пайдалану үшін этимологиялық, айтылу және түсіндірмелі ағылшын сөздігі» деп аталды, 1867 жылы жарық көрді. Ол қайтыс болған кезде «Императорлық сөздікті» қайта қарап жатқан еді, ол 1882–1883 жылдары Чарльз Аннандейлдің редакторлығымен қайта басылды.
Отбасы
1842 жылдың 15 қарашасында Огилви Стоунхейвен қаласының жанындағы, Кинкардинширде шаруашылықпен айналысатын адамның қызы Сьюзан Смартқа үйленді. Ол 1853 жылдың 20 мамырында қайтыс болды, одан екі қызы мен бір ұлы қалды.