Кіріспе

1991 жылғы Азаматтық құқықтар туралы заң – АҚШ еңбек құқығының бір бөлігі. Ол АҚШ Жоғарғы Сотының дискриминацияға байланысты жұмыс берушілерін сотқа берген қызметкерлердің құқықтарын шектеген шешімдеріне жауап ретінде қабылданды. Бұл заң 1964 жылғы Азаматтық құқықтар туралы заң қабылданғалы бері жұмысқа орналастырудағы дискриминациялық істерде федералдық заңмен қамтамасыз етілген негізгі процедуралық және мазмұндық құқықтарды өзгертуге жасалған алғашқы әрекет болды. Ол дискриминациялық талаптар бойынша қазылар алдында сот отырысын өткізу құқығын берді, эмоционалдық зиянды өтеу мүмкіндігін енгізді және қазылардың төлей алатын сомасын шектеді. Заң 1964 жылғы Азаматтық құқықтар туралы заңның VII тарауына әйелдердің жыныстық дискриминацияға немесе қудалауға байланысты сотқа жүгіну және өтемақы мен жазалаушылық зиянды өндіріп алу құқығын кеңейтетін қосымша ережелерді қосты. АҚШ Президенті Джордж Буш 1990 жылғы Азаматтық құқықтар туралы заңға қарсы вето құқығын қолданды, себебі нәсілдік квоталар енгізілуі мүмкін деп қорқыды, бірақ кейіннен заң жобасының 1991 жылғы нұсқасын бекітті.

Алдыңғылар

1991 жылғы Заң екі түрлі азаматтық құқық актісімен қамтамасыз етілген қорғауды күшейтуді көздеді: 1866 жылғы Азаматтық құқықтар туралы заң, федералды заңдардың кодификациясында оған тағайындалған нөмірі – 1981-ші бөлім арқылы жақсы танымал, және 1964 жылғы Азаматтық құқықтар туралы заңның жұмысқа қатысты ережелері, көбінесе VII тарау деп аталады. Шамамен бір ғасыр айырмасымен қабылданған екі заң еңбек бойынша кемсіту мәселесіне өте әртүрлі көзқараспен қарады: 1981-ші бөлім тек нәсіл немесе тері түсі бойынша кемсітуге тыйым салды, ал VII тарау сондай-ақ жыныс, дін және ұлттық тегі бойынша кемсітуге тыйым салды. 1981-ші бөлім, қабылданғаннан кейін бір ғасыр бойы жатқан және қолданылмаған, талапкерлерге өтемақы талап етуге және алқабилер алдында сотталуға мүмкіндік берді. 1960 жылдары Оңтүстік штатының алқабилер әділ шешім шығара алмайды деп есептелген кезде қабылданған VII тарау, тек сот арқылы сотталуға рұқсат берді және тек дәстүрлі әділеттік шараларын қарастырды: еңбекақыны қайтару, жұмысқа қайта орналастыру және болашақтағы кемсітушілік әрекеттерге тыйым салу. 1991 жылғы Заң қабылданған кезде, екеуі де адвокаттардың гонорарын алуға мүмкіндік берді. 1991 жылғы Заң 1964 жылғы Заңның VII тарауын өзгерту арқылы кемсіту құрбандарына қолжетімді құқық қорғау шараларын кеңейтті.

Өмірбаян

Конгресс 1972 жылы Заңның қолданылу аясын кеңейту арқылы VII тарауды бір рет өзгерткен болатын. 1991 жылы VII тарауды қайта қарау және оны 1981 жылғы сот шешімдерімен үйлестіру үшін ұсыныс жасалды, бұл Жоғарғы Соттың бірқатар даулы шешімдерінің нәтижесінде болды:

Patterson v. McLean Credit Union, , бұл шешімде жұмыста нәсілдік мазалау салдарынан туған зиянды өтеу үшін қызметкер сотқа шағымдана алмайды, себебі жұмыс берушінің әрекеті кемсітушілік болғанмен, ол қызметкерге "1866 жылы заң қабылдағанда Конгресс таңдаған тілде, ақ азаматтар сияқты келісімшарттар жасау және орындау құқығын" бермеген. Wards Cove Packing Co. v. Atonio, , бұл Wards Cove Packing Company қызметкерлеріне жұмыс берушінің сырттай бейтарап кадрлық саясаты оларға заңсыз түрде әртүрлі әсер еткенін дәлелдеуді қиындатты, олар жұмыс орнындағы теңсіздікке себеп болған нақты саясатты немесе талапты анықтап, оның өзіндік күйінде осындай әсер еткенін көрсетуі керек болды. Price Waterhouse v. Hopkins, , бұл шешімде егер қызметкер жұмыс берушінің кадрлық шешіміне заңсыз фактор әсер еткенін дәлелдесе, дәлелдеу жүгі жұмыс берушіге ауысады, ол сол заңсыз фактор болмағанда да сол шешімді қабылдайтынын дәлелдеуі керек, бірақ мұндай дәлелдеме жұмыс берушіге толық қорғаныс құралады. Martin v. Wilks, , бұл сотқа қатыспаған ақ отшыларға, Birmingham, Alabama қаласының өрт сөндіру департаментінде қара отшыларды жұмысқа алу және жоғарылатуды реттейтін келісім шартына наразылық білдіру үшін сотқа жүгінуге рұқсат берді. United Automobile Workers v. Johnson Controls, Inc., , бұл шешімде VII тарау жыныстық белгіге байланысты ұрықты қорғау саясатын тыйымдайды деп танылды.

Өзгерістер

Паттерсон көп сынға ұшырады, себебі ол жұмыста нәсілдік кемсітудің құрбаны болған қызметкерлерді тиімді құралдарсыз қалдырды, өйткені олар 1981-ші тармақтың бұзылуын дәлелдей алмады және VII тарау бойынша қайтаруға болатын жалақы шығындарын сирек көрсете алды. Сонымен қатар, Соттың «келісімшарт жасау немесе орындау» деген тіркесті тар мағынада түсінуі 1981-ші тармақ бойынша жоғарылаудан айырылған және көптеген басқа да кадрлық шешімдер үшін жауапкершілікті жойды, олар нәсіл немесе түс бойынша жұмысқа алудан бас тарту болып табылмайтын. Конгресс бұл мәселені «келісімшарт жасау және орындау» деген тіркесті «келісімшарттар жасау, орындау, өзгерту және тоқтату, сондай-ақ келісімшарттық қатынастың барлық пайдалары, артықшылықтары, шарттары мен талаптарын пайдалану» деп қайта анықтап шешті. Конгресс сондай-ақ 1981-ші тармақтың мемлекеттік және жеке сектордағы кемсітушілікке қатысты екенін нақтылады, бұл мәселені Жоғарғы Сот Паттерсон ісінде шешетінін алдымен мәлімдеген еді. Конгресс сондай-ақ Уордс Ков ісінің VII тарау бойынша әртүрлі әсерге қатысты талаптарды дәлелдеуді тым қиын еткенін есептеді. Өзгертілген заң әлі де талапкерден белгілі бір еңбек тәжірибесін көрсетуді талап етеді, оның нәтижесінде әртүрлі әсер туындады, бірақ Конгресс қосты, егер талапкер «жұмыс берушінің шешім қабылдау процесінің элементтерін талдау үшін бөліп қарастыру мүмкін емес екенін» көрсетсе, жұмыс берушінің шешім қабылдау процесін тұтастай алғанда талдауға болады. Конгресс сондай-ақ жұмыс берушінің «кәсіби қажеттілік» қорғанысын дәлелдеу міндеттемесін жүктеді және «кәсіби қажеттілік» мағынасын Уордс Ков ісінен бұрынғы түсінігіне қайтарды. Дегенмен, Конгресс Уордс Ков ісінде статистикалық дәлелдерге қатысты талапкердің міндеттемесін сипаттаған бөлігін өзгертпеді, онда сот былай деп шешті: «Жұмыс берушінің жұмыс күшінде нәсіл, түс, дін, жыныс немесе ұлттық тегі бойынша статистикалық тепе-теңдіктің болуы ғана әртүрлі әсерге қатысты бұзушылықты дәлелдеу үшін жеткіліксіз». Конгресс көпшілігі Прайс Уотерхаус ісіндегі ауыртпалықты ауыстыру ережесін қолдады, бірақ бұл іс жұмыс берушіге нәсіл, жыныс немесе басқа да заңсыз фактор оның шешімінде маңызды рөл атқарғаны көрсетілген жағдайда, кез келген жағдайда да осындай шешім қабылдайтынын дәлелдеуге мүмкіндік бергеніне наразы болды, бұл толық қорғаныс болып табылады. Конгресс Заңға жұмыс берушінің кез келген жағдайда да осындай шешім қабылдайтынын дәлелдеуін, жалақыны қайтару, қызметке қайта орналастыру және басқа да өтеу шараларын қорғау үшін, бірақ жауапкершілікті емес, түзетулер енгізді. Бұл өзгеріс іс жүзінде жұмыс берушінің кемсітушілік жасағанын, бірақ оның нәтижеге ешқандай әсерін тигізбегенін дәлелдеген тарапқа жұмыс берушінің кемсітушілік жасағанын көрсеткеннен кейін, тіпті басқа да өтеу шаралары тағайындалмаса да, адвокаттың гонорарын қайтарып алуға мүмкіндік берді. Соңында, Конгресс келісім шартына наразылық білдіру үшін үшінші тараптардың құқықтарын шектеді, келісім шартын білетін немесе білуі керек болған немесе бастапқы тараптар жеткілікті түрде өкілдік еткен тараптардың кез келген наразылықтарына тыйым салды. Заң сондай-ақ VII тарау бойынша талаптар бойынша қазылар алдында сот процесін санкциялады және VII тарау бойынша талапкерлерге эмоционалдық зиянды және жазалаушылық залапты өндіруге мүмкіндік берді, сонымен қатар мұндай өтеу шараларына шектеулер қойды. 1991 жылғы Заң заңсыз тәжірибелік стаж ережелерін даулауға, федералды үкіметке кемсіту үшін сотқа жүгінуге және жас бойынша кемсіту туралы талаптар қоюға рұқсат етілген мерзімге әсер ететін техникалық өзгерістер енгізді, бірақ ол сәтті талапкерлерге адвокаттың гонорарының бір бөлігі ретінде сарапшы куәгерлердің ақысын қайтарып алуға және федералды үкіметке қарсы сот шешімі бойынша пайыздарды алуға мүмкіндік берді.