Кіріспе

Висконсин штатындағы үнді тайпасы, АҚШ. Bad River LaPointe тобы, Көлі үндістерінің Чиппева тайпасы, немесе қысқаша Bad River Tribe – федералдық деңгейде мойындалған Оджибве тайпасы. 2010 жылғы мәліметтер бойынша тайпада 6 945 мүше болды. Бірнеше тоқталыстар мен бөліністерден кейін, Анишинаабе тайпасының Superior Chippewa тармағы қазіргі Bad River Lapointe резервациясы орналасқан жерде, Superior көлінің оңтүстік жағалауындағы Chequamegon шығанағында жабайы күріш тапты. Олар жақын орналасқан Madeline аралында соңғы тоқталысын жасады. 17 ғасырдан кейін Анишинаабе халқы Висконсиннің солтүстігіне, бұрын Дакота Сиу және Мескваки тайпаларымен дауласқан жерлерге қоныстанды. Madeline аралындағы La Pointe сауда бекетіне жақын қалғандар La Pointe тобы деп аталды; олар көршілес француз-канадтық қоныс салушылармен тері саудасымен айналысты. Сонымен қатар, еркектер балық аулау, күріш жинау және аң аулау сияқты маусымдық жұмыстармен шұғылданса, әйелдер жидектер жинау, клен сиропын дайындау және жаңғақтар, тамырлар мен емдік шөптерді жинаумен айналысты. 19 ғасырда Superior көлінің тайпаларын күштеп шығаруға жасалған сәтсіз әрекеттен кейін, нәтижесінде Sandy Lake трагедиясы орын алды, АҚШ үкіметі Висконсинде тұрақты резервациялар құруға келісті. Осы кезде La Pointe тобы екіге бөлінді: Рим католиктігіне өткен мүшелерін Kechewaishke (Chief Buffalo) бастап Red Cliff резервациясын құрды. Ал дәстүрлі Midewiwin сенімдерін сақтағандар Bad River-де қоныстанды. Дегенмен, екі тайпа арасындағы тығыз қарым-қатынас бүгінгі күнге дейін сақталып келеді. Bad River Lapointe тобы үшін резервация жері La Pointe шартында белгіленді, ол АҚШ-пен жасалып, 1854 жылдың 30 қыркүйегінде Madeline аралында қол қойылды. Шарты бойынша Madeline аралы да кірді, ол Оджибве ұлтының орталығы болып саналады. Бұл тайпа қазіргі Висконсин штатындағы алты Оджибве тайпасының бірі және штаттағы он бір федералдық деңгейде мойындалған тайпалардың бірі. 19 ғасырдың соңында Францискандық Мәңгілік құлшылық сестері Odanah қаласында Индия балалар интернаты – Сент-Мария мектебін ашты. Оқушылар ағылшын тілін және батыс пәндерін, сондай-ақ христиан дінін үйрену үшін әртүрлі тайпалардан келді. Осы кезеңде резервациядағы ағаш өңдеу компаниялары ағаш кесу үшін жерді жалға алды, бірақ олар тайпаны жалға алу ақысынан алдап, жердің көп бөлігін жойды. Жерді бөлу кезеңінде тайпа өзінің жер базасының жартысын жалға берді, ол бастапқыда қазіргі Висконсин штатының Ashland қаласының бүкіл аумағын қамтыды.

Егемендіктің қайта жаңғыруы

Жоғары көлдің Ожибве тайпасы ретінде Бад-Ривер Лапойнт тобы Висконсин, Мичиган және Миннесота штаттарының солтүстігіндегі алынған жерлерде аң аулау, балық аулау және жабайы күріш пен емдік шөптерді жинау құқығын сақтайды. Бұл тайпа 20 ғасыр бойы осы құқықтарын қорғап келді. Бад-Ривер және басқа да Жоғары көлдер тайпаларының мүшелері дәстүрлі шұңғымамен балық аулауды қайта жаңғыртты, бұл Висконсинде шабақ балығы үшін күреске әкеп соқты. 1996 жылы Анишинабе Огитчида деп танылған Ожибве белсенділері тобы Мичиган штатындағы мыс кеніне арналған күкірт қышқылының теміржолмен тасымалдануын тоқтатты. Наразылар қышқылдың резервация жерлеріне және Жоғары көлдер су алабына экологиялық қауіп төндіретінін мәлімдеді. Наразылықтардың қоздырған жалпыға бірлескен назары Қоршаған ортаны қорғау агенттігін мыс кенінен қышқылды қолдануды тоқтатуға мәжбүр етті. Ұлы көлдер Үндістерінің балық және жабайы табиғат комиссиясының (GLIFWC) бас кеңсесі Бад-Ривер резервациясында орналасқан. Тайпа сонымен қатар жергілікті өзендер мен көлдерді жылына 15 миллионға жуық шабақ балығымен қамтамасыз ететін балық шаруашылығына иелік етеді және оны басқарады. Бад-Ривер Лапойнт Ожибве тайпасы резервацияда казиноды, сондай-ақ "Мокасин Трейл" жанармай құю станциясы мен азық-түлік дүкенінен тұратын кешенді иеленеді және басқарады. Тайпа сонымен қатар өз халқы үшін емхана, қалалық көлік, тайпалық мектеп, балалар бағы және "Head Start" бағдарламасын, сондай-ақ полиция және ерікті өрт сөндіру қызметін ұйымдастырады. Онда Бірч Хилл қауымдастығындағы тайпалық өрт сөндіру станциясы мен жастар орталығы және Фрэнкс Филд қауымдастығындағы шаруашылық гаражы сияқты бірнеше қоғамдық нысандар бар. 2014 жылы тайпа Мадлен аралындағы 18 бей-үнді халқының жерді жалға алу шартын жаңартпайтынын жариялады, ол "Amnicon Bay Association" деп белгілі. 1967 жылы басталган 50 жылдық жалға алу мерзімі 2017 жылдың тамызында аяқталды. Mashkiiziibii табиғи ресурстар департаментінің міндеті – "Бад-Ривер тайпасының табиғи ресурстарды реттеу және басқарудағы егемендігін қамтамасыз ету үшін тайпалық басқару институттарын дамытуға көмектесу" және Enbridge Line 5 құбыр желісінен туындаған көптеген қауіп-қатерлерге жауап берді.

Қорытынды

Bad River резервациясы негізінен Superior көлінің оңтүстік жағалауында орналасқан және көбінесе орман мен батпақтармен жабылған. Резервацияға Madeline аралының шығыс ұшындағы шағын аумақ та кіреді. Bad River Висконсин штатындағы ең ірі Оджибве резервациясы және штаттағы екінші ең ірі үнді резервациясы, Меномини үнді резервациясынан кейін. 2010 жылғы мәліметтерге сәйкес, резервация жерлерінің 50% - ден азы тайпаларға тиесілі болды. Батпақты жерлер Оджибве халқының дәстүрлі егіні – жабайы күрішті өсіруге өте қолайлы. Бұл саздықтар Ұлы көлдер аймағындағы жағалаудағы жабайы күріштің соңғы кең батпағы болып табылады. Мадлен аралына жақын орналасқандығы және оның табиғи ортасының арқасында Bad River Оджибве ұлты үшін маңызды. Оджибве елінің түкпір-түкпірінен адамдар жыл сайынғы тамыз айындағы "маномин" яғни жабайы күріш жинау тойына жиналады. Резервацияның солтүстік шекарасындағы биіктік теңіз деңгейінен жоғары. Оңтүстікке қарай биіктік теңіз деңгейінен жоғарыға дейін көтеріледі. Резервация аумағында көптеген шағын көлдер шашырап жатыр.

Резервацияның демографиялық деректері

2020 жылғы санақ бойынша Бад-Ривер қорығының халқы 1545 адамды құрады. Халық тығыздығы анықталмаған. 625 тұрғын үй бар, орташа тығыздығы көрсетілмеген. Қорықтың этникалық құрамы: 76,1% - американдық индейлер, 19,4% - ақ нәсілділер, 0,3% - қара немесе афроамерикандықтар, 0,1% - Тынық мұхиты аралдарынан келгендер, 0,1% - басқа нәсілдер, ал 4,0% - екі немесе одан көп нәсілділер. Этникалық тұрғыдан алғанда, халықтың 4,3% - испаниялық немесе латын американдықтары. Қорықтағы адамдардың көпшілігі төрт елді мекеннің бірінде тұрады: Одана (Жаңа Одананы қоса алғанда), Диапервилл (Ескі Одана деп те аталады), Бірч Хилл немесе Франк Филд / Аспен Эстейтс. Американдық қоғамдық сауалнаманың 2016–2020 жылдарға жасаған бағалауларына сәйкес, қорықтағы үй шаруашылығының орташа табысы 51 458 доллар, ал отбасының орташа табысы 62 083 долларды құрады. Толық жұмыспен қамтылған ерлердің орташа табысы 36 389 доллар, ал әйелдердің табысы 36 346 долларға тең. Қорықтағы жан басына шаққандағы орташа табыс 22 694 доллар. Отбасылардың 13,0% және халықтың 21,1% кедейлік шегінен төмен өмір сүреді, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 29,1% және 65 жастан асқандардың 15,0% кедейлікте. 25 жастан асқан халықтың 84,5% орта мектепті немесе одан жоғары бітірген, ал 11,7% бакалавр дәрежесіне ие.

Климат

Бад Ривер резервациясында климаттың өте экстремалды жағдайлары бар. Қыстары ұзақ және суық, ал жаздары қысқа және жылы болады. Климатқа көбінесе Супериор көлі әсер етеді. Суық қыс айларындағы ең төменгі температура орташадан сәл жоғары болады. Суық қыс айларындағы ең жоғары температура орташадан жоғары болады. Жаз айларындағы орташа ең төменгі температура шамамен болады. Жаз айларындағы орташа ең жоғары температура аралығында болады. Ауданның кең орманды болуы және Супериор көлінің әсерінен жауын-шашын мөлшері көп. Жылдық орташа жауын-шашын шамамен .