Алжир отбасы кодексі: Ислам заңдары мен әйелдер құқығы арасындағы тартыс
Algerian Family Code
Әлжір отбасы кодексі (1984) – неке, үйлену шарттары, көп әйел алу, некеге тұру жасы туралы ислами заңдарды қарастырады. Әйелдер құқығы мәселесі де қамтылған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Алжирдің отбасылық кодексі (, قانون الأسرة), 1984 жылдың 9 маусымында қабылданды және Алжирдегі туыстық қатынастарға қатысты заңдарды белгілейді. Онда ислам құқығының күшті элементтері бар, бұл исламшылдар тарапынан мақтауға, ал секуляристер мен феминистер тарапынан айыптауға ұшыратты.
The Algerian Family Code (, قانون الأسرة), enacted on June 9, 1984, specifies the laws relating to familial relations in Algeria. It includes strong elements of Islamic law which have brought it praise from Islamists and condemnation from secularists and feminists.
Неке
Неке – ер адам мен әйел арасындағы заңды келісім-шарт ретінде анықталады. Некеге тұрудың заңды жасы – 18 жас, бірақ судьялар ерекше жағдайларда ертерек некеге рұқсат беруі мүмкін. Ер адам төрт әйелге дейін үйленуге құқылы; егер ол солай істесе, оларды тең ұстап, алдын ала хабардар етуі керек, ал олар ажырасуды талап етуге құқылы. Некеге екі тараптың да келісімі, күйеудің қалыңдыққа сыйлық (қалын) беруі, сондай-ақ қалыңдықтың әкесі немесе қамқоршысы (вали) және екі куәгердің болуы қажет. Қалыңдықтың әкесі некеге кедергі қоюға құқылы, бірақ оның қамқоршысы (вали) – жоқ. Неке нотариус немесе заң өкілі алдында тіркелуі тиіс. Туыстық байланыстағы жақын туыстар арасында неке жасауға тыйым салынады, яғни ер адам анасымен, қызымен, қарындасымен, әпкесімен, немере қызымен, енесімен, күйеу баласының анасымен, күйеу баласының әйелімен немесе бір анадан емген әйелмен үйлене алмайды. Бір ер адам бір уақытта екі қарындасқа үйленуге құқылы емес. Жұбайлар үшінші рет ажырасса, әйел бұрын басқа біреуге үйленбеген жағдайда ғана қайтадан үйленуге тыйым салынады. Мұсылман әйел мұсылман емес еркекке үйленуге құқылы емес, ал күйеуінің дінінен бас тартуы (артықшылық) некеге тоқтама салуға себеп болуы мүмкін. Ер адам әйелін барынша қамтамасыз етуге міндетті, және егер ол бірнеше әйелге үйленсе, оларды тең ұстауы керек. Әйел күйеуіне бағынуға, оны отбасы басшысы ретінде құрметтеуге, балаларын тәрбиелеуге және оның ата-анасы мен туыстарына құрмет көрсетуге міндетті. Әйел ата-анасына барып-қайтуға және оларды қабылдауға құқылы, сондай-ақ оның жеке мүлкіне құқығы бар. Бала асырап алуға тыйым салынады: баланы отбасының бір бөлігі ретінде тәрбиелеуге болады, бірақ ол өзінің туған ата-анасының баласы ретінде қарастырылуы керек, ислам заңы мұны "Кафала" деп атайды.
Marriage is defined as a legal contract between a man and a woman. The legal age of marriage is 18, but judges may in special cases allow earlier marriage. A man may marry up to four wives; if so, he must treat them equally and inform them in advance, and they may demand a divorce. Marriage requires the consent of both parties and a gift by the groom of a dowry to the bride, as well as the presence of the bride's father or guardian (wali) and of two witnesses. The father of the bride may block the marriage, although her guardian may not. The marriage must be registered before a notary or legal functionary. Marriage is forbidden between close relatives by descent, marriage, or nursing: thus a man may not marry his mother, daughter, sister, aunt, niece, mother in law, daughter in law, stepmother in law, or stepdaughter in law, nor may he marry anyone who suckled from the same woman as he did, or from whom he suckled. A man may not be married to two sisters simultaneously. Marriage is also forbidden between a couple who have divorced each other for the third time, unless the wife has since been married to someone else. A Muslim woman may not marry a non Muslim man, and a marriage may be annulled on the grounds of the spouse's apostasy. A husband is required to provide for his wife to the best of his abilities, and to treat his wives equally if he marries more than one. A wife is required to obey her husband and respect him as head of the family, to bring up and nurse his children, and to respect his parents and relatives. A wife has the right to visit her parents and to receive visits from them, and has rights over her own property. Adoption is forbidden: a child may be brought up as part of the family, but must be considered the child of its natural parents, that is what Islamic law calls Kafala.
Отбасылық кодекске қарсы көтерілістер
"Алжир әйелдері, азаматтығы және отбасы кодексі" атты еңбегінде Захия Смаил Сали әйелдердің отбасы кодексіне қарсы күресу үшін жасаған әрекеттерін қарастырады. Ол сол кездегі әйелдердің тәжірибесіне сүйене отырып, ер адамдардың бұл күресте көбінесе қатыспағанын айтады. 2005 жылы ислам заңның ең қатаң түсіндірмелерінен бөлу мақсатында түзетулер енгізілді. Бұл түзетулер некеге тұрудың ең төменгі жасын және некеге келісім беру сияқты мәселелерді өзгертті. Ең төменгі жас ерлер мен әйелдер үшін 19 жасқа дейін көтерілді, ал неке шартының жасалуы үшін келіншек өзі жеке келісім беруі тиіс болды.
In her text, Algerian Women, Citizenship and the 'Family Code', Zahia Smail Salhi looks at the efforts taken by women to contest the family code. She draws on experiences of women at that time to note that men were generally absent in this struggle. Amendments were made in 2005 “in order to disconnect it from the most rigid interpretations of Islamic law. These amendments altered aspects including the minimum age for marriage and consent to marriage. The minimum age was changed to 19 years for both men and women and the bride had to consent herself(without proxy) to the marriage in order for a marriage contract to be formed.