Кіріспе
Кеңес физикалық химигі және радиохимигі Борис Петрович Никольский (Бори́с Петро́вич Нико́льский; 14 қазан 1900 [ескі стиль бойынша 1 қазан 1900] – 4 қаңтар 1990), – бұрынғы Кеңес Одағының ядролық қару бағдарламасында шешуші рөл атқарған кеңес химигі. Плутоний химиясы саласындағы жұмысынан бөлек, Никольский радиохимия және физикалық химияда ион алмасудың пионерлік қолданыстарын зерттеді және Ленинград университетінде (қазіргі Санкт-Петербург мемлекеттік университеті) химия профессоры болды. Ол Кеңес ғылым академиясының академигі еді. Борис Никольский 1925 жылы Ленинград мемлекеттік университетін бітірген. 1930-жылдары ол сулы ерітінділер мен қатты денелер арасындағы ион алмасу процестерін зерттеді. Осы кезеңде Никольский шыны электродтардағы ион алмасу теориясын жасады. Ол шыны электродтардың қасиеттерін сипаттайтын теңдеулерді, сондай-ақ шынының химиялық құрамы мен көп компонентті құрамына, иондардың бір мезгілдегі әсеріне байланысты басқа да ионды таңдамалы электродтардың түрлерін туынды етті (Никольский-Эйзенман теңдеуі және Никольский-Шульц-Эйзенманның термодинамикалық ион алмасу теориясын қараңыз). Борис Никольский Кеңес Одағының ядролық бағдарламасына да белсенді қатысты. 1952-1974 жылдары ол советтік ядролық отынды қайта өңдеу зауыты «Маяк» аға ғылыми қызметкері және ғылыми комитетінің төрағасы болды, онда ол плутонийді өңдеу және тазарту технологияларымен айналысты. 1961-1963 жылдары Ленинград мемлекеттік университетінің химия кафедрасын басқарды.
Boris Petrovich Nikolsky (Бори́с Петро́вич Нико́льский; 14 October 1900 [O. S. 1 October 1900] – 4 January 1990), , was a Soviet chemist who played a crucial role in the former Soviet program of nuclear weapons. Besides his work on the plutonium chemistry, Nikolsky did a pioneering work in ion exchanges applications in radiochemistry and physical chemistry, and was a professor of chemistry at the Leningrad University (now Saint Petersburg State University). He academician of the Soviet Academy of Sciences. Boris Nikolsky was a 1925 graduate of Leningrad State University. In the 1930s he studied the ion exchange processes between aqueous solutions and solids. During that time Nikolsky developed the theory of ion exchange in glass electrodes. He derived equations that describe properties of glass electrodes as well as other types of ion selective electrodes depending on chemical structure and multi component composition of glass, concurrent interference of ions (see Nikolsky Eisenman equation and Nikolsky Shultz Eisenman thermodynamic ion exchange theory of GE) and so on. Boris Nikolsky also actively participated in the Soviet nuclear program. In 1952 1974 he was the senior scientist and the chairman of scientific committee at the Soviet nuclear fuel reprocessing plant Mayak, where he worked on the technology of processing and refining of plutonium. In 1961 1963 he was the chairman of the chemistry department at Leningrad State University.
Шыны электрод теориясы бойынша жалпы басылымдар
Никольский, Б. П. Шыны электродтың теориясы. I. Теориялық. // Физика-химия журналы (КСРО) (1937), 10, 495–503. Никольский, Б. П.; Толмачева, Т. А. Шыны электродтың теориясы. II. Бор ангидриді мен алюминий оксидінің шынының электродтық қасиеттеріне тигізетін әсері. // Физика-химия журналы (КСРО) (1937), 10, 504–512. Никольский, Б. П.; Толмачева, Т. А. Шыны электродтың теориясы. III. Сутек электроды функциясынан натрий функциясына өту. // Физика-химия журналы (КСРО) (1937), 10, 513–523. Борис Никольский физикалық химия саласындағы маңызды оқулықтың авторларының бірі және Кеңес Одағындағы химия бойынша ең толық көп томдық анықтамалықтың бас редакторы болды.