Испан саяхаты мен әскери қолбасшысы: Бернардино де Мендосаның өмірі мен қызметі
Bernardino de Mendoza
Бернардино де Мендоса (1540-1604) – испандық әскери қолбасшы, дипломат, тарихшы. Филип II армиясындағы қатысуы, Төмен елдердегі шайқастар, әскери жетістіктері туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Испан дипломаты және әскери қолбасшысы, теңіз күштерінің қолбасшысы Бернардино де Мендоса (шамамен 1540 – 3 тамыз 1604) – испан әскери қолбасшысы, дипломат және әскери тарих пен саясат туралы жазушы.
Spanish diplomat and military commander
the naval commander
Bernardino de Mendoza (c. 1540 – 3 August 1604) was a Spanish military commander, diplomat, and writer on military history and politics.
Өмірбаян
Бернардино де Мендоса 1540 жылы Испанияның Гвадалахара қаласында Коруньяның үшінші графы және Тория виконты Дон Алонсо Суарес де Мендоса мен Донья Хуана Хименес де Циснерос отбасында дүниеге келген. 1560 жылы ол Филипп II әскеріне қосылды және 15 жылдан астам уақыт бойы Төмен елдерде Альба герцогы Фернандо Альварес де Толедоның басшылығымен соғысты. Ол сол кезеңде испандық әскери әрекеттерге (басқаларымен қатар) Харлем, Мукерхейде және Гемблукс қалаларында қатысты. 1576 жылы ол әскери жетістіктерінің мойындалуы ретінде Санкт-Джеймс әскери орденінің (Orden militar de Santiago) мүшесі болып тағайындалды. 1578 жылы Филипп II Мендозаны Лондонға елші ретінде жіберді. Ол онда дипломат ғана емес, сонымен қатар тыңшы ретінде де жұмыс істеді, Испанияға жіберген есептерінде түрлі құпия кодтарды қолданды. 1584 жылы ол Франсис Трокмортонның Елизавета I-ге қарсы жасаған қастандығына қатысқандығы анықталғаннан кейін Англиядан қуылды. Ол қастандықта Филипп II-ге жазған хаттары маңызды рөл атқарды, олар екеуі жылдар бұрын үйренген, тек оларға ғана белгілі кодпен жазылған. "Оны еш қилы сөз айтпай кемеге мінгізіп, қожайынының қарамағына қайтарды, өйткені оның қастандықтары 'Англия патшалығын алаңдатты'. Кеңесшілер кемеде оны көргенде ол: 'Сіздердің қожайындарыңа айтыңыз, Бернардино де Мендоса патшалықтарды алаңдату үшін емес, жаулап алу үшін дүниеге келген', - деді."
Bernardino de Mendoza was born in Guadalajara, Spain around 1540, to Don Alonso Suarez de Mendoza, third Count of Coruña and Viscount of Torija, and Doña Juana Jimenez de Cisneros. In 1560, he joined the army of Philip II and for more than 15 years fought, he in the Low Countries under the command of Fernando Álvarez de Toledo, Duke of Alba. During that period, he participated in the Spanish military actions at (among others) Haarlem, Mookerheyde, and Gembloux. In 1576, he was appointed a member of the military Order of St. James (Orden militar de Santiago) in recognition of those military achievements. In 1578, Philip II sent Mendoza as his ambassador to London. There, he acted not only as diplomat but also as a spy, using a variety of secret codes in the reports that he returned to Spain. He was expelled from England in 1584, after his involvement in Francis Throckmorton's plot against Elizabeth I was revealed. Crucial to that plot was his correspondence with Philip II, using a code known only to himself and the king that they had learnt years earlier. "He had been unceremoniously set aboard a ship and returned to the custody of his master because his plots 'disturbed the realm of England'. 'Tell your mistress,'he said at the last, to the councillors who saw him aboard, 'that Bernardino de Mendoza was born not to disturb kingdoms but to conquer them.' "
Келесі алты жыл бойы Бернардино де Мендоса Испанияның Франция короліне елшісі болды. Филипптің араласушы сыртқы саясатының тиімді өкілі ретінде Мендоса католик лигасымен бірлесіп жұмыс істеді, ол Гиз фракциясына Габсбургтердің қаражатын жөнелту арқылы оларға қаржылай көмек көрсетті; ол оларды халықтық көтерілістер, саботаж және әскери науқандар арқылы гугеноттармен келісімге келуді ұсынатын кез келген орташа католик партиясын әлсіретуге ынталандырды. Мендоса мен оның қожайыны оларды жай ғана еретиктер деп есептеді, оларды жұқпалы ауру сияқты жою керек деп ойлады. Оның экстремистік католик Гиз үйін қолдауы соншалықты айқын болды, соның салдарынан король Генрих III оны кері шақыруды талап етті. 1591 жылы Гиз герцогы Генрих I-нің қазасынан кейін католик лигасы шатыр-шатыр болып, денсаулығының нашарлауына байланысты ол отставкаға шықты. Оның көру қабілеті жылдар бойы нашарлап, Испанияға оралған кезде толығымен соқыр болды. Соңғы жылдарын Мадридтегі үйінде өткізді. Оның Мадридке жіберген көптеген хаттарын алғаш рет Де Ламар Дженсен Симанкас архивінде ашты, олар Мендозаның Гиз герцогы бастаған Париж көтерілісін ұйымдастыру және үйлестірудегі рөлін көрсетті, бұл көтеріліс "Қоршаулар күні" (12 мамыр 1588 ж.) деп белгілі болды және бұл оқиға халықтың спонтанды түрде туған көтерілісі ретінде ұсынылған және испан Армадасының теңізге шығуымен сәйкес келуге тырысқан. Мендозаның жарияланған жазбаларының арасында 1567 жылдан 1577 жылға дейінгі Төмен елдердегі соғыс туралы "Comentario de lo sucecido en los Paises Bajos desde el año 1567 hasta el de 1577" атты танымал есебі бар. Бернардино сонымен қатар "Theórica y práctica de la guerra" деген атпен соғыс өнері туралы кітап және фламанд философы Юст Липсиустың "Politicorum sive civilis doctrinae libri sex" еңбегінің испан тіліне аудармасын жариялады.
For the next six years, Bernardino de Mendoza served as Spanish ambassador to the King of France. As the effective agent of Philip's interventionist foreign policy, Mendoza acted in concert with the Catholic League for which he acted as paymaster by funnelling Habsburg funds to the Guise faction; he encouraged it to try, by popular riots, assassinations, and military campaigns, to undercut any moderate Catholic party that offered a policy of rapprochement with the Huguenots. Mendoza and his master considered them as nothing more than heretics who needed to be crushed and rooted out like an infection. His role in backing the extremist Catholic House of Guise became so public that King Henry III demanded his recall. In 1591, with the Catholic League in disarray after the assassination of Henry I, Duke of Guise, he resigned due to ill health. His eyesight had been deteriorating for years, and by the time of his return to Spain, he had become completely blind. His last years were spent in his house in Madrid. Many of his dispatches to Madrid were first deciphered only in the Simancas archives by De Lamar Jensen; they revealed, for the first time, Mendoza's role in organising and co ordinating the Paris riots led by the Duke of Guise, known as the Day of the Barricades (12 May 1588), which had been presented as a spontaneous rising of the people and timed to coincide with the sailing of the Spanish Armada. Among Mendoza's public writings is a famous account of the war in the Low Countries that is entitled Comentario de lo sucecido en los Paises Bajos desde el año 1567 hasta el de 1577. Bernardino also published a book on the art of warfare, under the title Theórica y práctica de la guerra and a Spanish translation of the Politicorum sive civilis doctrinae libri sex of the Flemish philosopher Justus Lipsius.