Кіріспе

1976 жылғы фильм

"Хаумпс!" – 1976 жылғы американдық батыс комедиясы. Фильм АҚШ әскерінің батыс АҚШ-та, әсіресе Техаста, қызметке түйелерді енгізу бойынша эксперименті туралы. Басты рөлдерді Джеймс Хэмптон, Кристофер Коннелли және Слим Пикенс сомдады. Сценарийін Уильям Бикли, Джо Кемп және Майкл Уоррен жазды, режиссері – Джо Кемп, алдына алушысы – Mulberry Square Productions.

Сюжет

Говард Клемонс немерелеріне 1854 жылы жас АҚШ кавалериясының лейтенанты ретінде өткен оқиғаларын айтады. Клемонс армияда тәжірибесі, билігі немесе қабілеті болмағандықтан, Оңтүстік-Батыстағы АҚШ-та түйелерді кавалериялық аттар ретінде пайдалану бойынша тәжірибелік жобаны басқаруға таңдалды. Клемонс Техас штатындағы Форт-Валь-Вердеге келгенін еске алады, онда сержант Урия Тиббс араб жылқыларын күтеді. Тиббс өзі мен адамдары жобаға қатысу құрметі үшін бәсекелескенін түсіндіргенде, Клемонс оған «арабтардың» шын мәнінде түйелер екенін айтудан бас тартады. Содан кейін Клемонс форт командирі полковник Сеймур Хокинске есеп береді, ол Клемонстың түйе жобасынан гөрі пушкалық жаттығуларына көбірек қызығушылық танытады. Кейін Клемонс әскерді тексеріп, оның ішінде Натаниел Р. Хиггинспен кездеседі, ол Клемонсқа араб жылқысына міну үшін қайта тіркелгенін хабарлайды. Клемонс ерлерге шындықты айтқысы келсе де, оны есіктен ыдыс суын шашыратып, малсыққа түсіріп тоқтатады. Кейінірек Клемонс пен Тиббс жобаны салунда талқылағанда, сержант Наман Такер оларға шабуыл жасайды, оның әскері араб жылқыларын алмағанына ашуланып, оларға шабуыл жасайды. Екі сержант ұрысқанда, мас Клемонс үстелдің астына тығылады. Келесі күні түйелер келеді, бірақ әскерлер жылқыларына мініп, қамалға қайтып келеді, Клемонс түйелерді қарауды қалдырады. Араб түйе жаттықтырушысы Хай Жолли Клемонсқа есеп береді, олар түйелерді қала арқылы айдап өткенде, жылқылар қорқып, әйелдер айқайлайды, иттер үркіп, қашады. Арба аударылып, бөшке жарылып, полковник Хокинстің қызы Дженниферді мелассаға малып жібереді. Хокинс Клемонсты келтірген зиян үшін айыптап, жобаны тоқтатуды жоспарлайды, бірақ Клемонс бұйрықтың Соғыс министрі Джефферсон Дэвистен келгенін мәлімдейді. Сол түні Дженифер Клемонстың бөлмесіне кіріп, оның басына кішкентай бөшке меласса құйып, оны түскі шайға шақырмай тұрып, оларды тең деп жариялайды. Келесі күні Хай Жолли түйе күтімі бойынша алғашқы сабағын береді, ал Такер Тиббстің адамдарын қорлап, оларға ат үстінде келеді. Клемонс Такерге егер ол түйе корпусын тағы да қорласа, Клемонс оны есепке алып, түйе жобасына ауыстыратынын ескертеді. Тиббстің адамдарының құттықтауымен Такер кешірім сұрап, кетіп қалады. «Ақ жарқын» жолдасын ерлердің моральдық күйін көтергені үшін құттықтағанда Клемонс құлап қалады. Уақыт өте келе, сарбаздар түйелерді үйретуді жалғастырады, бірақ сабақтар жақсы жүрмейді. Ерлер түйеге мінуге үйренгенде, малдар шашырап, оларды топырақ пен суға лақтырады. Сол түні жігіттер Тэкерге түйеге лассомен ұстай алмайтынына кепілдік береді. Тэкер түйенің мойнына арқанды түсіргенде, аң үрейленіп, Тэкерді артына сүйреп жүгіреді. Келесі күні таңертең түйе қайта оралады, ол әлі де Тэкерді сүйреп, қанға батып, көкжиекпен жүреді. Апталар өткен сайын ерлер түйелерді жақсы меңгеріп, Клемонс Жениферге ғашық болады. Ол түпкүллі америкалық бас көтергенді ұстауға бұйрық алады, ал Клемонс пен оның адамдары заңсызды қуып жетеді, бірақ оларды өзенге түйелерінен лақтырады. Кейіннен Хай Жолли түйелер судан қорқатынын түсіндіреді; егер Клемонс судың жайнақтығын көрсетіп, судан түссе, түйелер өтіп кетер еді. Сол түні Дженифер Клемонспен серуендеседі, ол оған полковник Хокинстің түйе жобасын тоқтататынын айтады. Клемонс өзінің сәтсіздігі туралы күңкілдегенде, Дженнифер оны мансабы үшін күресуге тым қорқақ болғаны үшін сөгіп тастайды. Келесі күні таңертең Клемонс Дос-Риос қаласына дейін оның түйелері мен Такердің жылқылары арасында 300 мильдік жарысты ұсынады. Хокинс бас тартқанда, Клемонс түйе эксперименті Президенттің сүйікті жобасы деп өтірік айтады. Кейіннен Хай Жолли бардағы жанжал кезінде жарақат алып, саяхаттай алмайды. Жарыс алдында Дженифер Клемонсқа түйелер туралы қалың кітап береді және оны сүйеді. Полковник Хокинс оқ атып, жарыс басталды. Текердің аттары Клемонстың түйелерін басып шығады, бірақ бірнеше күн ішінде Клемонстың адамдары жетеді. Алайда Клемонс елордалық офицер Лерройдан Текер мен оның адамдарын «Кеңес нүктесінде» «Жақсы Джек Каттер» деген заңсыз адам тұтқындағанын біледі. Клемонс Текер мен оның адамдарын құтқаруды талап етеді. Жол бойында Клемонс пен Тиббс тағы екі заңсызды ұстап алады, киімдері мен жылқыларын ұрлап, кейінірек қаланы жамылып, Жаман Джекпен кездесуге барады, оның тобына қосылуға келіседі. Кейін олар Тэкер мен оның адамдарын түрмеден тауып, жылқыны пайдаланып терезелердің шымылдықтарын алып тастауға тырысады. Ат құлап, түйе түрменің барлық қабырғаларын қиратып жібереді. Тэкер мен оның адамдары қашып, Тиббс пен Клемонс заңсыздықпен жеке күреседі. Оқ атысы басталады, бірақ Клемонстың адамдары түйелерге мініп, көшбасшыларын құтқарып, заңсыздықтар жылқыларына жете алмай жатып, қашып кетеді. Сол түні Клемонс олардың барлық су бөшкелерінен басқа біреуіндегі суды жоғалтқанын біледі. Клемонс тауларда су таба алатынына сенсе де, Тиббс оларды келесі су шұңқырына баруға шақырады. Екі күндей сапардан кейін шұңқыр құрғақ екенін және олардың суы қалмағанын анықтайды. Тиббс өзенге қайтуды қалайды, бірақ Клемонсты тауға жетуге рұқсат етуге көндіреді, егер ол күн батқанға дейін оралмаса, Тиббске өзенге баруды бұйырады. Клемонс су табады, бірақ бөшкені түйесіне байлағанда, оқ атылады. Қара Джек Клемонспен атысып, түйе қашып кетеді. Күн батқаннан кейін түйе Тиббс пен оның адамдарына жетеді. Адамдар тойып ішеді, содан кейін Клемонстың жоғалғанын біледі. Келесі күні Қара Джек Клемонстың оқтан қорғаныссыз екенін біледі. Ол тастан төмен түсіп, Клемонсты кеудесінен атып, қуанышпен тойтастайды, бірақ Тиббс пен адамдар оны ұстап алады. Тиббстің таң қалтыруына орай, Клемонсты Дженифер берген кітап құтқарады; ол оның күртешесінің ішінде болды және Жаман Жекктің оғын тоқтатып алды. Кейін Клемонстың әскері Дос-Риос сыртында Текер мен оның адамдарының шаршаған жылқыларын басып өтеді. Клемонс жеңісін тойлағанда, Вашингтоннан, Колумбия округынан телеграмма келіп, Конгресс құрылысын бекіткенін хабарлайды. теміржол және түйе жобасы, сондықтан қажет емес. Клемонс түйелерді босатуға бұйрық алады, бірақ Тиббс пен адамдар қарсылық көрсетеді, түйелер американдық шөлде өліп қалуынан қорқады. Клемонс немерелеріне әңгімесін аяқтағанда, оның әйелі Дженифер дастархан дайын екенін хабарлайды. Клемонс дастарқанды шақыру үшін сыртқа шығады, бірақ Хай Жолли, Хиггинс және Тиббс түйенің босануға дайын екенін хабарлайды. Төрт қарт кісі амбарға қарай жүргенде, Хиггинс олар түйелерді үйге жақындата алса екенін ойлайды, өйткені ол «әр күні түйеге бір шақырым жүруге шаршады».