Кіріспе
Металлға арналған лак. Жапония қарасы (сондай-ақ қара жапония және велосипед бояуы деп те аталады) – көптеген беттерге жарамды лак немесе жылтыратқыш, бірақ ең көп темір мен болатқа қолданылады. Оны жапон лагы және Брансуик қарасы деп те атайды. Атауының шығуы Батыстағы жапон өнімдерімен байланысты. Етістік ретінде қолданғанда, "жапония қарасымен аяқтау" дегенді білдіреді. Осылайша, жапонға бояу және жапонға боялған – бұл процесті және оның нәтижесін сипаттайтын терминдер. Оның жоғары битум құрамы берік және тез кептіретін қорғау жабынын қамтамасыз етеді. Бұл 20 ғасырдың басында АҚШ-та автомобильдерді өндіруде жапония қарасын кеңінен пайдалануға мүмкіндік берді.
Japan black (also called black japan and bicycle paint) is a lacquer or varnish suitable for many substrates but known especially for its use on iron and steel. It can also be called japan lacquer and Brunswick black. Its name comes from the association between the finish and Japanese products in the West. Used as a verb, japan means "to finish in japan black". Thus japanning and japanned are terms describing the process and its products. Its high bitumen content provides a protective finish that is durable and dries quickly. This allowed japan black to be used extensively in the production of automobiles in the early 20th century in the United States.
Құрамында бар заттар
Жапон қарасы көбінесе нафта немесе терпентинде ерітілген асфальт негізінен тұрады, кейде оған зығыр майы сияқты басқа лак құрамы да қосылады. Ол металл бөлшектеріне тікелей жағылады, содан кейін шамамен 200°C (400°F) температурада бір сағатқа дейін қыздырылады.
Автомобильді пайдалану
Жапон қарасының танымалдылығы оның автомобильге жағу үшін беріктігімен байланысты болды. Бірақ, жапон қарасының жылдам кебу қабілеті Генри Фордтың T моделі сияқты алғашқы жаппай өндірілген автомобильдердің сүйікті түсіне айналдырды. Автомобильдерді бояу үшін басқа түстер де болғанмен, ерте түсті лактардың кебуіне 14 күнге дейін уақыт кетсе, жапон қарасы 48 сағаттан кем уақытта кебеді. Сондықтан, 1925 жылға дейінгі түрлі түсті автомобильдер көбінесе арнайы тапсырысқа немесе жеке жасалған люкс автомобильдерге берілді. 1920 жылдары тұтынушылардың қажеттіліктеріне қарай боялатын, жылдам кебуге ие нитроцеллюлозалық лактардың (пироксилиндер) дамуы 1920 жылдардың соңында жапон қарасын пайдаланудан шығарды. 1924 жылы General Motors компаниясы 1925 жылғы Oakland автомобиль маркасының өнімдеріне DuPont компаниясының өнімі – "True Blue" Duco нитроцеллюлозалық лагын енгізді.
While other colors were available for automotive finishes, early colored variants of automotive lacquers could take up to 14 days to cure, whereas japan black would cure in 48 hours or less. Thus variously colored pre 1925 car bodies were usually consigned to special orders, or custom bodied luxury automobiles. The development of quick drying nitrocellulose lacquers (pyroxylins) which could be colored to suit the needs of the buying public in the 1920s led to the disuse of japan black by the end of the 1920s. In 1924, General Motors introduced "True Blue" Duco (a product of DuPont) nitrocellulose lacquer on its 1925 model Oakland automobile marque products.
Фордтың формулалары
Форд жапон қарасының екі формуласын қолданды, F 101 және F 102 (15 наурыз 1922 жылдан кейін M 101 және M 102 деп аталды). F 101, "First Coat Black Elastic Japan", металға тікелей жағылатын негізгі қабат ретінде қолданылса, F 102, "Finish Coat Elastic Black Japan", бірінші қабаттың үстіне жағылды. Олардың құрамы ұқсас: 25–35% асфальт, 10% зығыр майы және қорғасын мен темір негізіндегі кептіргіштер, 55% сұйытқыштарда (минералды спирт, терпентиннің орнына қолданылатын немесе нафта) ерітілген. F 101 пигмент ретінде 1–3% көміртек қарасын қосты. Фордтың формулаларында қолданылатын асфальт – Гилсонит. Бұл ұзақ жылдардан бері темір бұйымдарына арналған бояу құрамында қолданылып келеді, себебі ол бояу қабатының серпімділігін арттырады, соның арқасында бояу тербеліске, деформацияға және жылулық кеңеюге ұшыраған болатқа жарылмай немесе қабықтанбай жабыса алады. Сонымен қатар, ол арзан, жылтыр қара түсті бет береді және майды қатыруға көмектеседі.