Боас антропологиясы: Американдық антропология мектебі, мәдениеттің қалыптасуы, тіл, физикалық және археологиялық зерттеулер. Тарихи ерекшелік & мәдени релятивизм.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Антропология моделі
Anthropology model
Боастық антропология – 19 ғасырдың соңында Франц Боас негізін қалаған американдық антропологияның мектебі.
Boasian anthropology was a school within American anthropology founded by Franz Boas in the late 19th century.
Шолу
Боазиялық антропология антропологияның төрт салалық моделіне негізделген, ол мәдени антропология, лингвистикалық антропология, физикалық антропология және археология салаларын антропологияның біртұтас аясы ретінде біріктірді. Ол адам мәдениеттерінің өзгергіш екендігі және әлеуметтік оқу арқылы жалғасып келе жатқандығы түсінігіне негізделген, ал адамдар арасындағы мінез-құлық айырмашылықтарын адам биологиясынан туындайтын туа біткен бейімділіктерден тәуелсіз және оларға ықпал етпейтін жайлы түсіндірді. Осылайша, ол мәдени айырмашылықтар негізінен биологиялық негіздемеге ие деген көзқарасты қабылдамады. Сонымен қатар, ол қоғамдар мен мәдениеттерді "эволюция" деңгейіне сәйкес бағалайтын мәдени эволюция идеяларын да қабылдамады, бұл мәдениеттерді иерархиялық түрде орналастыруға мүмкіндік беретін жалғыз эволюциялық жолды болжайды. Керісінше, Боас қоғамдардың әртүрлі күрделілік деңгейін нақты тарихи процестер мен жағдайлардың нәтижесі деп есептеді – бұл тарихи ерекшелік деп аталатын көзқарас. Боазиялық антропологияның тағы бір маңызды ерекшелігі – мәдени релятивизм болды, ол мәдениетті оның өзіндік стандарттары мен құндылықтарын түсіну арқылы ғана толыққанды түсінуге болатынын, ал антропологтың қоғамының құндылықтары мен стандарттарын басқа мәдениеттерді бағалау үшін қолдануға болмайтынын айтады. Осылайша, Боазиялық антропологтар Батыс емес қоғамдар Батыс қоғамдарынан кем дегенге сенбеді, керісінше оларды өздерінің шарттарымен түсінуге тырысты. Бұл тәсіл мәдени азшылықтарды түсінуге және қорғауға, сондай-ақ американдық және Батыс қоғамдарын басқа қоғамдардың құндылықтары мен нормаларымен салыстыру арқылы сынауға және салыстырмалы түрде қарастыруға ынталандырды. Боазиялық антропология осылайша қоғам туралы ғылыми білім беру арқылы саяси белсенділікті ғылыми жобаның маңызды бөлігі деп санады. Боас, оның бұрынғы студенттері және олардың әріптестері жүргізген зерттеу және қоғамдық білім беру шараларының бағдарламасы, соңында АҚШ-тағы антропологияның көп бөлігін қамтыды, зерттеу және қызметтің бірқатар жекелеген салаларын қамтиды. Оларға көптеген антропологиялық мамандықтар мен олармен байланысты пәндер жатады, мысалы, қазіргі музей антропологиясы, фольклористика, лингвистикалық антропология, американдық үндістерді зерттеу және этнотарих.
Boasian anthropology was based on the four field model of anthropology uniting the fields of cultural anthropology, linguistic anthropology, physical anthropology, and archaeology under the umbrella of anthropology. It was based on an understanding of human cultures as malleable and perpetuated through social learning, and understood behavioral differences between peoples as largely separate from and unaffected by innate predispositions stemming from human biology—in this way it rejected the view that cultural differences were essentially biologically based. It also rejected ideas of cultural evolution which ranked societies and cultures according to their degree of "evolution", assuming a single evolutionary path along which cultures can be ranked hierarchically, rather Boas considered societies varying complexities to be the outcome of particular historical processes and circumstances—a perspective described as historical particularism. Another important aspect of Boasian anthropology was its perspective of cultural relativism which assumes that a culture can only be understood by first understanding its own standards and values, rather than assuming that the values and standards of the anthropologist's society, can be used to judge other cultures. In this way Boasian anthropologists did not assume as a given that non Western societies are necessarily inferior to Western ones, but rather attempt to understand them on their own terms. From this approach also stemmed an investment in understanding and protecting cultural minorities, and in critiquing and relativizing American and Western society through contrasting its values and norms with those of other societies. Boasian anthropology in this way tended to consider political activism, through scientific education about society, a significant part of the scientific project. The program of research and public education activities pursued by Boas, his former students, and their associates—eventually including most of the field of anthropology as practiced in the United States—encompassed a number of discrete areas of inquiry and activity. These include many anthropological specializations and neighboring inter disciplines, such as those known today as museum anthropology, folkloristics, linguistic anthropology, Native American studies, and ethnohistory.
Сын-пікірлер
XX ғасырдың ортасында Боазиялық антропология екі жақтан сынға ұшырады: бірі – мәдениетті зерттеуге эволюциялық процестерді қайта енгізуді қалаған студенттер, екіншісі – оның салыстырмалылық позициясына және биологиялық айырмашылықтар адамның қабілеті мен потенциалындағы туа біткен айырмашылықтарды көрсететін жоқ деген көзқарасына келіспегендер. XX ғасырдың соңында Боазиялық антропология расаны қолданушы биологиялық категория ретінде қабылдағаны үшін де сынға алынды, бұл мәдениеттер мен нәсілдердің әлеуметтік категорияларының қалыптасуына себеп болған нақты тарихи жолдарды зерттейтін нео-Боазиялық антропологияны қайта анықтауға ұшқын берді.
In the mid 20th century, Boasian anthropology came under critique both from those students who wanted to reintroduce evolutionary processes into the study of culture, and from those who disagreed with its relativist stance and its view that biological differences did not reflect innate differences in human ability or potential. In the late 20th century earlier Boasian anthropology was also critiqued for its acceptance of race as a valid biological category, leading to attempts to redefine a neo Boasian anthropology which studies the particular historical trajectories leading to the construction of social categories of cultures and races.